Category: FIP.am

Բռնի տեղահանումից գրեթե երեք տարի անց արցախցիների շուրջ 40 տոկոսը ստացել է ՀՀ քաղաքացիություն, իսկ մոտ 15 տոկոսը մեկնել է Հայաստանից և չի վերադարձել։

Երբ որևէ լրատվական նյութում կարդում ենք՝ «ոստիկանությունը բացահայտել է հանցագործությունը» կամ «որտե՞ղ էր ոստիկանությունը», արդյո՞ք դա նշանակում է, որ հենց ոստիկանությունն է քննում գործը, որոշում մեղադրյալին և ապացուցում նրա մեղավորությունը։ 

«Փաստերի ստուգման հարթակը» ընթերցողներից բազմաթիվ հարցեր է ստանում՝ հանցագործության բացահայտման և քննության ընթացքում իրավապահ մարմիններից յուրաքանչյուրը որ փուլում ինչ գործառույթ է իրականացնում։ 

Հայաստանում քրեական արդարադատությունը մեկ մարմնի, օրինակ՝ ոստիկանության, աշխատանքը չէ։ Այն փոխկապակցված գործընթաց է, որտեղ յուրաքանչյուր պետական մարմին ունի հստակ սահմանված լիազորություններ և պատասխանատվության իր շրջանակը։

Արդյունքում որոշել ենք ներկայացնել, թե իրականում ինչ է տեղի ունենում հանցագործության մասին առաջին հաղորդումից մինչև դատարանի վերջնական որոշումը, և այդ ընթացքում ինչ դեր ունեն ոստիկանությունը, նախաքննության մարմինը, դատախազությունը ու դատարանը։

Ամեն ինչ սկսվում է մեկ ահազանգից

Երբ տեղի է ունենում հանցագործություն կամ դրա մասին հաղորդում է ստացվում, դեպքի վայր սովորաբար առաջիններից են ժամանում ոստիկանության աշխատակիցները։ 

«Ոստիկանության մասին» օրենքի համաձայն՝ ոստիկանության հիմնական խնդիրներից են՝

• մարդու անվտանգության ապահովումը,
• հանցագործությունների և վարչական իրավախախտումների կանխումը,
• հանցագործությունների հայտնաբերումը և բացահայտումը,
• հասարակական կարգի պահպանումը,
• օրենքով նախատեսված դեպքերում հետաքննության իրականացումը,
• նախաքննությանը օժանդակելը։

Գործնականում դա նշանակում է, որ ոստիկանությունը

• ընդունում է քաղաքացիների հաղորդումները,
• մեկնում է դեպքի վայր,
• պաշտպանում և սահմանազատում է դեպքի վայրը,
• ապահովում է քաղաքացիների անվտանգությունը,
• հավաքում է առաջնային տեղեկությունները,
• իրականացնում է օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ,
• որոնում և հայտնաբերում է կասկածյալներին,
• անհրաժեշտության դեպքում իրականացնում է օրենքով թույլատրված ձերբակալում։

Հենց այս պատճառով լրատվամիջոցներում հաճախ օգտագործվում է «ոստիկանությունը բացահայտեց հանցագործությունը» ձևակերպումը։ Սակայն իրավական առումով դա սովորաբար նշանակում է, որ ոստիկանությունը հայտնաբերել է ենթադրյալ կատարողին կամ ձեռք է բերել գործի համար կարևոր օպերատիվ տեղեկություններ։

Սակայն հենց այստեղ էլ ձևավորվում է ամենատարածված թյուր պատկերացումներից մեկը։

Ոստիկանությունը չի իրականացնում ամբողջ քննությունը

Հաճախ հանրային քննարկումներում Ներքին գործերի նախարարությունն ու ոստիկանությունը ներկայացվում են որպես ամբողջ քրեական արդարադատության պատասխանատու։

Իրականում ոստիկանությունն այդ համակարգի միայն մեկ օղակն է։

Երբ ավարտվում են օրենքով իրեն վերապահված անհետաձգելի գործողությունները, սկսվում է քրեական վարույթի հաջորդ փուլը՝ նախաքննությունը։ 

Ի՞նչ է անում Քննչական կոմիտեն

Եթե ոստիկանությունը հիմնականում զբաղվում է հանցագործության հայտնաբերմամբ և օպերատիվ աշխատանքով, ապա նախաքննությունն իրականացնում է քննիչը։

Քրեական դատավարության օրենսգիրքը նախաքննությունը սահմանում է որպես քննիչի գործունեություն, իսկ հետաքննությունը՝ որպես քննիչին օժանդակող գործունեություն, որը ներառում է նաև օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումները։

Քննիչը քրեական վարույթի ընթացքում

• սկսում է նախաքննությունը,
• որոշում է քննության ուղղությունը,
• հարցաքննում է վկաներին և տուժողներին,
• նշանակում է փորձաքննություններ,
• դատարանի որոշման հիման վրա անցկացնում է խուզարկություններ, առգրավումներ և այլ քննչական գործողություններ,
• գնահատում է հավաքված ապացույցները,
• դատախազին միջնորդում է քրեական հետապնդում հարուցելու վերաբերյալ,
• դատախազի որոշման հիման վրա ներկայացնում է մեղադրանքը,
• ավարտում է նախաքննությունը և գործն ուղարկում դատախազին։

Այսինքն՝ քննիչն է որոշում, թե ինչ ապացույցներ են անհրաժեշտ, ինչ գործողություններ պետք է իրականացվեն և ինչ ուղղությամբ պետք է շարունակվի քննությունը։

Ոստիկանությունն ու քննիչը համագործակցո՞ւմ են

Այո

Քրեական դատավարության օրենսգրքով քննիչը կարող է ոստիկանությանը հանձնարարել կատարել օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ կամ այլ գործողություններ։

Օրինակ՝

• գտնել որևէ անձի,
• պարզել նրա գտնվելու վայրը,
• ձեռք բերել տեսագրություններ,
• իրականացնել գաղտնի օպերատիվ միջոցառումներ,
• աջակցել խուզարկությունների կամ այլ քննչական գործողությունների իրականացմանը։

Այսինքն՝ նախաքննությունը ղեկավարում է քննիչը, իսկ ոստիկանությունը, անհրաժեշտության դեպքում, իրականացնում է քննիչի հանձնարարությունները։

Իսկ ո՞վ է որոշում՝ մարդը մեղադրյալ դառնա, թե ոչ

Սա նույնպես ոստիկանության լիազորությունը չէ։ 2022 թվականից գործող նոր Քրեական դատավարության օրենսգրքով քրեական հետապնդում հարուցելու կամ այն մերժելու որոշումը կայացնում է դատախազը։

Քննիչը ներկայացնում է համապատասխան միջնորդությունը, իսկ դատախազի որոշման հիման վրա քննիչը ներկայացնում է մեղադրանքը։

Իսկ ո՞վ է որոշում՝ մարդը մեղավոր է

Ո՛չ ոստիկանությունը, ո՛չ Քննչական կոմիտեն, ոչ էլ Դատախազությունը չեն կարող որևէ անձի մեղավոր ճանաչել։ Դա բացառապես դատարանի լիազորությունն է։ Միայն դատարանի օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով կարող է անձը համարվել մեղավոր կամ անմեղ։

Ի՞նչ կլինի, եթե ոստիկանությունը գերազանցի իր լիազորությունները

Քրեական վարույթում ոստիկանությունը չի կարող ցանկացած քննչական գործողություն կատարել սեփական նախաձեռնությամբ։

Քրեական դատավարության օրենսգիրքը նախատեսում է, որ հետաքննության մարմինը նախաքննության ընթացքում գործում է հիմնականում քննիչի հանձնարարությամբ և նրա իրավասությունների շրջանակում։

Եթե ոստիկանության ծառայողը, առանց օրենքով նախատեսված հիմքերի կամ քննիչի հանձնարարության, իրականացնի այնպիսի գործողություն, որն օրենքը վերապահել է քննիչին կամ դատարանին (օրինակ՝ ապօրինի խուզարկություն, առգրավում կամ գաղտնի քննչական գործողություն), կարող են առաջանալ մի շարք իրավական հետևանքներ։

Առաջին հերթին՝ այդ եղանակով ձեռք բերված ապացույցները կարող են ճանաչվել անթույլատրելի և չընդունվել դատարանի կողմից։

Բացի այդ, մինչդատական վարույթի օրինականության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազը կարող է վերացնել անօրինական որոշումները կամ պահանջել վերացնել անձի իրավունքների ցանկացած ոչ իրավաչափ սահմանափակում։ Իսկ եթե լիազորությունների գերազանցումը պարունակում է իրավախախտման կամ հանցագործության հատկանիշներ, ոստիկանության ծառայողը կարող է ենթարկվել կարգապահական, վարչական կամ քրեական պատասխանատվության։

Միաժամանակ, օրենքը նախատեսում է նաև բացառություններ։ Օրինակ՝ ոստիկանությունը կարող է առանց քննիչի նախնական հանձնարարության, կատարել անհետաձգելի գործողություններ՝ ապահովել դեպքի վայրի պահպանությունը, կանխել շարունակվող հանցագործությունը, հետապնդել կասկածյալին կամ իրականացնել օրենքով թույլատրված ձերբակալում։ Սակայն նախաքննության սկսվելուց հետո ապացուցողական գործողությունների մեծ մասն իրականացվում է արդեն քննիչի ղեկավարությամբ և դատավարական կարգով։

Ինչո՞ւ է այսպիսի համակարգ ընտրվել

Հայաստանում ոստիկանությունն ու նախաքննություն իրականացնող մարմինները տարբեր պետական ինստիտուտներ են։ Սա պատահական լուծում չէ։ Լիազորությունների տարանջատման նպատակն այն է, որ հանցագործությունը հայտնաբերող, ապացույցներ հավաքող, քրեական հետապնդում իրականացնող և վերջնական որոշում կայացնող մարմինները լինեն տարբեր, որպեսզի ապահովվի փոխադարձ վերահսկողությունն ու նվազեն հնարավոր չարաշահումները։

Այս մոտեցումը կիրառվում է նաև բազմաթիվ եվրոպական երկրներում, որտեղ քրեական արդարադատությունը կառուցված է նույն սկզբունքի վրա՝ ոստիկանությունը զբաղվում է օպերատիվ աշխատանքով, նախաքննությունը վարում է իրավասու մարմինը, դատախազությունը վերահսկում է օրինականությունը, իսկ վերջնական որոշումը կայացնում է դատարանը։

Պարզ տարբերությունը՝ մեկ նախադասությամբ

Եթե ամբողջ գործընթացը ներկայացնենք հնարավորինս պարզ.

• Ոստիկանությունը հայտնաբերում և կանխում է հանցագործությունները, ապահովում է դեպքի վայրի աշխատանքը և աջակցում նախաքննությանը։
• Քննչական կոմիտեն (կամ օրենքով իրավասու այլ քննչական մարմինը) իրականացնում է նախաքննությունը և հավաքում ապացույցները։
• Դատախազությունը հսկում է նախաքննության օրինականությունը և որոշում է քրեական հետապնդման հարցը։
• Դատարանը որոշում է՝ անձը մեղավո՞ր է, թե՞ ոչ։

Այսպիսով, երբ լրատվամիջոցներում կամ որևէ տեղ տեսնում ենք «ոստիկանությունը բացահայտել է հանցագործությունը» կամ «որտե՞ղ էր ոստիկանությունը» ձևակերպումները, դա չի նշանակում, որ ոստիկանությունն իրականացնում է քրեական վարույթի ամբողջ գործընթացը կամ որոշում անձի մեղավորությունը։

Հանցագործության բացահայտումն ու դրա իրավական գնահատականը իրավապահ տարբեր մարմինների փոխկապակցված աշխատանքի արդյունք են։ ՆԳՆ ենթակայությամբ գործող Ոստիկանությունը հայտնաբերում, կանխում է հանցագործությունները, իրականացնում օպերատիվ-հետախուզական աշխատանք, օժանդակում նախաքննությանը, քննիչն իրականացնում է նախաքննությունը և ապահովում դրա ընթացքը, դատախազը որոշում է քրեական հետապնդման հարցը և ապահովում նախաքննության ընթացքը, իսկ անձի մեղավորության կամ անմեղության հարցն արդեն դատարանի իրավասության շրջանակում է։ 

Հետևաբար որևէ աղմկահարույց հանցագործության դեպքում միայն մեկ մարմինից ամբողջ գործընթացի արդյունք պահանջելը միշտ չէ, որ օբյեկտիվ է ու  արտահայտում է քրեական արդարադատության համակարգի իրական կառուցվածքը։ 

Յուրաքանչյուր մարմնի պատասխանատվությունը պետք է գնահատել՝ հաշվի առնելով, թե տվյալ փուլում օրենքն ինչ լիազորություն ու պարտականություն է վերապահել հենց այդ մարմնին։

Արեն Նահապետյան

Վերջին օրերին լայնորեն տարածվում է պնդումը, թե Եվրոպայից միգրանտներ են տեղափոխելու Հայաստան։ Իրականում Հայաստանը միայն հիշատակվել էր հնարավոր «վերադարձի կենտրոնների» նախնական ցանկում՝ առանց պաշտոնական առաջարկի, բանակցությունների կամ համաձայնության։ Ավելին՝ մեկ օր անց Հայաստանն արդեն այդ ցանկում չէր։

Մանրամասները՝

Միգրանտներին Հայաստան տեղափոխելու ծրագիր չկա․ ինչի՞ց է ծագել տարածվող պնդումը (Լրացված)

Հայաստանը հանվել է միգրանտների տեղափոխման համար դիտարկվող երկրների ցանկից

The post Հայաստանը միգրանտների ընդունման կենտրոն չի դառնում appeared first on FIP.AM.

Ազգային ժողովի 9-րդ գումարման խորհրդարանը օգոստոսի 2-ից սկսել է աշխատանքները։ Այս ընթացքում խորհրդարանն ընտրել է ԱԺ նախագահ, ԱԺ նախագահի երեք տեղակալներ և առաջիկայում պատրաստվում է ընտրել նաև ԱԺ մշտական հանձնաժողովների նախագահներին։

Հանրային հեռուստաընկերության կողմից Ազգային ժողովի աշխատանքների լուսաբանումը հանրային հետաքրքրություն ներկայացնող հարց է։ Պետական բյուջեից ֆինանսավորվող հանրային հեռարձակողը քաղաքական ուժերի գործունեությունը ներկայացնելիս առանձնահատուկ պատասխանատվություն ունի ապահովելու անաչառ, հավասարակշռված և բազմակարծիք լուսաբանում։

Հաշվի առնելով թեմայի հանրային նշանակությունը, ինչպես նաև սոցիալական ցանցերում բարձրացված մտահոգությունները՝ «Փաստերի ստուգման հարթակը» որոշել է ուսումնասիրել, թե Ազգային ժողովի 9-րդ գումարման աշխատանքի առաջին օրերին ինչպես են իշխանական և ընդդիմադիր պատգամավորները ներկայացվել Հանրային հեռուստաընկերության պաշտոնական Facebook և YouTube հարթակներում։

Ուսումնասիրության համար առիթ է հանդիսացել նաև ֆեյսբուքյան օգտատեր Արամ Քոչարյանի գրառումը, որում նա պնդել է, թե Հանրային հեռուստաընկերությունը, լուսաբանելով Ազգային ժողովի աշխատանքները, անտեսում է ընդդիմադիր պատգամավորների ելույթները։

FIP.am-ի ուսումնասիրության համար դիտարկման ժամանակահատվածը՝ օգոստոսի 2-ից (ԱԺ առաջին նիստից) մինչև օգոստոսի 6-ը 18։00-ն է։

Անհրաժեշտ է նկատել, որ Հ1-ի Facebook-ի էջում հրապարակվել են նաև Ազգային ժողովի նիստերի ամբողջական ուղիղ հեռարձակումները, որոնց ընթացքում ելույթ են ունեցել ինչպես իշխանական, այնպես էլ ընդդիմադիր պատգամավորները։ Ուղիղ հեռարձակումները դիտարկվել են որպես նիստն ամբողջությամբ ներկայացնող հրապարակումներ և չեն դասակարգվել որևէ քաղաքական ուժի օգտին։

Ուսումնասիրության հիմնական նպատակը եղել է պարզել, թե նիստերի ամբողջական հեռարձակումներից դուրս Հ1-ը պատգամավորների ո՞ր ելույթներն ու ճեպազրույցներն է խմբագրական ընտրությամբ առանձնացրել, վերնագրել և ներկայացրել որպես առանձին հրապարակումներ։ Հենց այդպիսի տեսանյութերն են առավել հասանելի այն օգտատերերին, որոնք չեն դիտում նիստերի ժամեր տևող ամբողջական հեռարձակումները։

YouTube․ 60 տեսանյութից երեքը՝ ընդդիմության մասին

Օգոստոսի 6-ի ժամը 18։00-ի դրությամբ Հանրային հեռուստաընկերության YouTube-յան ալիքում հրապարակված էր Ազգային ժողովի աշխատանքներից 60 տեսանյութ (ցանկը՝ ստորև)։ 

Դրանցից՝

• 30-ը՝ իշխանական պատգամավորների ելույթներ,
• 18-ը՝ իշխանական պատգամավորների ճեպազրույցներ և ճեպազրույցներից հատվածներ,
• 7-ը՝ լրագրողական մեկնաբանություններ,
• 1-ը՝ ԱԺ առաջին նիստի բացման արարողությունը,
• 1-ը՝ Հանրապետության նախագահի ելույթը,
• 2-ը՝ ընդդիմության ԱԺ նախագահի տեղակալի թեկնածուի ելույթներ,
• 1-ը՝ ընդդիմադիր պատգամավորների՝ երդման ժամանակ ոտքի չկանգնելու մասին տեսանյութ:

Այսինքն՝ 60 տեսանյութից միայն երեքն էր նվիրված ընդդիմությանը, և երկուսն էր ելույթ, մյուսը վերաբերում էր նրանց վարքագծին՝ երդման արարողության ընթացքում։

Ովքե՞ր էին ամենաշատը ներկայացված

Դիտարկումը ցույց է տալիս, որ ամենաշատ հրապարակումները վերաբերում էին իշխանական պատգամավորներին։

• Ռուբեն Ռուբինյան (ՔՊ) — 15 տեսանյութ,
• Տարոն Չախոյան (ՔՊ) — 7,
• Վահագն Ալեքսանյան (ՔՊ) — 6,
• Արթուր Հովհաննիսյան (ՔՊ) — 4,
• Սոնա Ղազարյան (ՔՊ) — 4,
• Հայկ Կոնջորյան (ՔՊ) — 3,
• Հասմիկ Հակոբյան (ՔՊ) — 3,
• Անդրանիկ Քոչարյան (ՔՊ) — 2,
• Արայիկ Հարությունյան (ՔՊ) — 2,
• Արուսյակ Մանավազյան (ՔՊ) — 2,
• մյուս պատգամավորները՝ մեկական հրապարակմամբ։

Ինչի՞ մասին էին տեսանյութերը

Բովանդակային ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ

• 15 տեսանյութում իշխանական պատգամավորներն անդրադառնում կամ արձագանքում էին ընդդիմությանը,
• 1 տեսանյութը վերաբերում էր ընդդիմադիրների՝ ոտքի չկանգնելուն,
• 3-ը՝ ԱԺ առաջին նիստին և Ռուբեն Ռուբինյանի ընտրությանը,
• 4-ը՝ Հայկ Կոնջորյանի, նրա եղբոր և կնոջ շուրջ թեմաներին,
• 2-ը՝ «Մուլտի Վելնես» կենտրոնի տնօրենին,
• 7-ը՝ արտաքին քաղաքական և աշխարհաքաղաքական հարցերին,
• մնացածը՝ այլ թեմաների։

Ընդդիմադիր պատգամավորների ելույթներ կամ հարցադրումներ YouTube-ում փաստացի չեն հրապարակվել։

Facebook․ 70 տեսանյութից ընդդիմության մասնակցությամբ՝ ընդամենը երկուսը

Հանրային հեռուստաընկերության Facebook-ի էջում նույն ժամանակահատվածում հրապարակվել էր Ազգային ժողովին վերաբերող 70 տեսանյութ (ցանկը՝ ստորև)։

Դրանցից՝

• 30-ը՝ իշխանական պատգամավորների ելույթներ,
• 16-ը՝ իշխանական պատգամավորների ճեպազրույցներ կամ դրանց հատվածներ,
• 13-ը՝ տեղեկատվական բնույթի հրապարակումներ,
• 6-ը՝ լրագրողական մեկնաբանություններ,
• 1-ը՝ ԱԺ առաջին նիստի բացումը,
• 1-ը՝ Հանրապետության նախագահի ելույթը,
• 1-ը՝ ընդդիմադիրների՝ երդման ժամանակ ոտքի չկանգնելու մասին,
• 1-ը՝ Արամ Վարդևանյանի վերաբերյալ հրապարակում,
• 1-ը՝ Արթուր Հովհաննիսյանի հարցը Արամ Վարդևանյանին:

Ընդդիմադիր պատգամավորի միակ ելույթը, որը ներկայացվել է Facebook-ում, եղել է.

«Արամ Վարդևանյանը պարզաբանեց՝ արդյոք ցանկացե՞լ է լինել 9-րդ գումարման ԱԺ պատգամավոր» վերնագրով տեսանյութը։ Բացի դրանից, հրապարակվել էր նաև իշխանական պատգամավոր Արթուր Հովհաննիսյանի հարցը Արամ Վարդևանյանին։ Ընդդիմադիր պատգամավորների հարցերը, ելույթները կամ ճեպազրույցները Հանրայինի դիտարկված սոցմեդիայի հարթակներում առանձին հրապարակումներով չեն ներկայացվել։

Facebook-ում ամենաշատ ներկայացված պատգամավորները

• Ռուբեն Ռուբինյան — 18 հրապարակում,
• Վահագն Ալեքսանյան — 10,
• Հայկ Կոնջորյան — 7,
• Տարոն Չախոյան — 6,
• Արթուր Հովհաննիսյան — 5,
• մյուս պատգամավորները՝ ավելի քիչ հաճախականությամբ։

Հատկանշական է նաև, որ հրապարակումների վերնագրերում ընդդիմադիր գործիչներից  հիշատակվել է միայն Արամ Վարդևանյանի անունը՝ երեք անգամ։

Այսպիսով, «Փաստերի ստուգման հարթակի» դիտարկումը ցույց է տալիս, որ Ազգային ժողովի նոր գումարման աշխատանքների լուսաբանման առաջին օրերին Հանրային հեռուստաընկերության սոցիալական հարթակներում գերակշռել են իշխանական պատգամավորների ելույթներն ու ճեպազրույցները։

YouTube-ում Ազգային ժողովի նստաշրջանին վերաբերող 60 տեսանյութից միայն երեքն էր վերաբերում ընդդիմությանը, իսկ Facebook-ում 70 հրապարակումից միայն երկուսն էին առնչվում ընդդիմադիր պատգամավորներին, ընդ որում՝ դրանցից միայն մեկն էր ներկայացնում ընդդիմադիր պատգամավորի խոսքը։

Դիտարկված ժամանակահատվածում ընդդիմադիր պատգամավորների ելույթներն ու հարցադրումները փաստացի չեն արտացոլվել Հանրային հեռուստաընկերության հրապարակումների մեծ մասում, մինչդեռ իշխանական պատգամավորների ելույթներն ու մեկնաբանությունները ներկայացվել են պարբերաբար։

Facebook–ում հրապարակված նյութերի ցանկը՝ ստորև։

1. Ամենատարեց պատգամավորը սկիզբ դրեց Ազգային ժողովի 9-րդ գումարման 1-ին նստաշրջանին. հնչեց ՀՀ հիմնը (Հղում)
2. Պատգամավորները երդվեցին. ընդդիմադիր խմբակցության պատգամավորները երդման տեքստի ընթերցման ժամանակ ոտքի չկանգնեցին (Հղում)
3. Ովքեր են 9-րդ գումարման խորհրդարան անցած 3 խմբակցությունների ղեկավարներն ու քարտուղարները (Հղում)
4. ՀՀ քաղաքացիներն այս դահլիճից ակնկալում են հասուն քաղաքականություն, պատասխանատու օրենսդրություն. նախագահ (Հղում)
5. «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության ԱԺ նախագահի թեկնածուն Ռուբեն Ռուբինյանն է. նրան խորհրդարանում ներկայացրեց Արուսյակ Մանավազյանը (Հղում)
6. Սիրելի՛ ժողովուրդ, հունիսի 7-ին դուք պաշտպանեցիք ՀՀ-ի ինքնիշխանությունն ու անկախությունը, և այժմ եկել է լավ ապրելու ժամանակը. Ռուբինյան (Հղում)
7. Ռուբեն Ռուբինյան (Հղում)
8. Ռուբեն Ռուբինյան (Հղում)
9. Գարիկ Սարգսյանի ճեպազրույցը (Հղում)
10. Տարոն Չախոյանի ճեպազրույցը (Հղում)
11. Հանրապետության նախագահի ելույթը 9-րդ գումարման Ազգային ժողովի առաջին նիստի մեկնարկին (Հղում) 
12. Երդման տեքստի ժամանակ ոտքի չկանգնելը քաղաքական մշակույթի տեսանկյունից ի՞նչ ուղերձ էր հանրությանը. Աղաջանյանը՝ ընդդիմադիրներին (Հղում)
13. ԱԺ պատգամավորները մեկ րոպե լռությամբ հարգեցին հայրենիքի պաշտպանության համար զոհվածների հիշատակը (Հղում)
14. Դուք պատիվ ունեցաք հիմք դնելու ընտրական տուրիզմին, և դրա մասին բազմաթիվ փաստեր կան. Արփի Դավոյանը՝ ընդդիմադիրներին (Հղում)
15. Եթե այս ԱԺ-ն լեգիտիմ չէ, դահլիճում ի՞նչ գործ ունեք. Տարոն Չախոյանը՝ ընդդիմությանը (Հղում)
16. Գերիները չեն վերադառնա, եթե չլինի խաղաղությունը, և դա հողի վրա ապացուցել ենք. Արթուր Հովհաննիսյանը՝ ընդդիմության քննադատության մասին (Հղում)
17. Ձևավորվել է իններորդ գումարման ԱԺ հաշվիչ հանձնախումբը (Հղում)
18. ԱԺ նախագահը կընտրվի փակ-գաղտնի քվեարկությամբ. միակ թեկնածուն Ռուբեն Ռուբինյանն է (Հղում)
19. Պատգամավորները 1 րոպե լռությամբ հարգեցին Սինջարի եզդիների ցեղասպանության զոհերի հիշատակը (Հղում)
20. Հարգելի՛ գործընկերներ, դա ձեզ լավ տեղ չի տանելու. Ալեքսանյանը՝ Ռուբինյանի շուրջ ընդդիմության քննադատության մասին (Հղում)
21. Վահագն Ալեքսանյանի ճեպազրույցը (Հղում)
22. Մերկելը չորս անգամ դարձել է Գերմանիայի կանցլեր այն նույն օրենքների տրամաբանությամբ, որ ունենք. Հարությունյանը՝ Փաշինյանի վերընտրվելու մասին (Հղում)
23. Ամենայն հարգանքով, բայց ամոթն էլ է լավ բան. Ռուբինյանը՝ իր հասցեին հնչեցրած քննադատությունների մասին (Հղում)
24. Ռուբեն Ռուբինյանն ընտրվեց 9-րդ գումարման Ազգային ժողովի նախագահ (Հղում)
25. Աշխարհի հնգակի, Եվրոպայի եռակի չեմպիոն է. Ալեքսանյանը՝ Yerevan Wellness Center-ի նոր տնօրենի մասին (Հղում)
26. Այն, որ դուք չեք քվեարկել իմ օգտին, ոչինչ չի նշանակում մեր հարաբերություններում. Ռուբինյանը՝ ընդդիմադիր գործընկերներին (Հղում)
27. Վստահ եմ, որ Ձեր պաշտոնավարումը կնպաստի Ազգային ժողովի ինստիտուցիոնալ զարգացմանը. ՀՀ նախագահը՝ նորընտիր ԱԺ նախագահին (Հղում)
28. ՔՊ խմբակցությունը ԱԺ նախագահի տեղակալի թեկնածուներ առաջադրեց Կոնջորյանին և Ալեքսանյանին, «Ուժեղ Հայաստանը»՝ Վարդևանյանին (Հղում)
29. Սարիկ Մինասյանի ճեպազրույցը (Հղում)
30. ՔՊ խմբակցության կողմից առաջադրված ԱԺ նախագահի տեղակալի թեկնածու Հայկ Կոնջորյանին խորհրդարանում ներկայացրեց Արթուր Հովհաննիսյանը (Հղում)
31. Ռուբեն Ռուբինյանի ճեպազրույցը (Հղում)
32. Իմ կինը «ՀայՓոստի» պատմության մեջ ամենացածր աշխատավարձ ստացող տնօրենն է. Հայկ Կոնջորյան (Հղում)
33. Ֆիզիկական, հոգեբանական և ցանկացած տիպի բռնություն ինձ համար դատապարտելի է. Հայկ Կոնջորյանը՝ եղբոր հետ կապված միջադեպի մասին (Հղում)
34. Գերիների և պահվող անձանց վերադարձի հարցն ամենօրյա աշխատանքի մաս է. Ռուբինյան (Հղում)
35. Անդրանիկ Քոչարյանի ճեպազրույցը (Հղում)
36. ՀԷՑ-ը մինչև ժամանակավոր կառավարչի նշանակումը ՀՀ 1000 խոշոր հարկատուների մեջ 21-րդն էր, հիմա 13-րդն է. Վահագն Ալեքսանյան (Հղում)
37. Ռուբեն Ռուբինյանը խորհրդականներ և օգնականներ է նշանակել (Հղում)
38. Ամբողջությամբ պատկերացնում եմ պատասխանատվությունս. ԱԺ նորընտիր նախագահ (Հղում)
39. Գյումրիում միանշանակ արտահերթ ընտրության կարիք կա. Սարիկ Մինասյան (Հղում)
40. Ես չունեմ եկամտի այլ աղբյուր և, ցավոք, չեմ կարող հրաժարվել աշխատավարձից. Ռուբինյան (Հղում)
41. Իմ հասցեին զրպարտություններ են տարածվում, դատական հայցեր եմ ներկայացնելու. Հայկ Կոնջորյան (Հղում)
42. Հասմիկ Հակոբյանի ճեպազրույցը (Հղում)
43. Հասմիկ Հակոբյան (Հղում)
44. Քնած մարդկանց առավոտվա ժամը 06.00-ին դուբինկեքով սատկացնելը համարում եք նորմալ, սա խնդիր է. Ռուբինյանը՝ Լևոն Քոչարյանին (Հղում)
45. Որ ասում եք՝ ուրիշ հարթությունում հարցը կլուծենք, կարո՞ղ է հոկտեմբերի 27-ին, Ազգային ժողովում. Արթուր Հովհաննիսյանը՝ Լևոն Քոչարյանին (Հղում)
46. Ժողովուրդ ջան, մի հատ ձեր կողքուբոլորը նայեք. Չախոյանն արձագանքեց ընդդիմադիր պատգամավորների մեղադրանքներին (Հղում)
47. Իմ կնոջ կառավարման ժամանակաշրջանում՝ 2024-2025-ին, «ՀայՓոստի» ֆինանսական արդյունքը բարելավվել է 900 մլն դրամով. Կոնջորյան (Հղում)
48. Արուսյակ Ջուլհակյանը ներկայացրեց ԱԺ նախագահի տեղակալի թեկնածու Վահագն Ալեքսանյանի կենսագրությունը (Հղում)
49. 8-րդ գումարման խորհրդարանը ՀՀ անկախությունից ի վեր պատմության ընթացքում ամենակարևոր խորհրդարանն է եղել. Ալեքսանյան (Հղում)
50. Հայկ Կոնջորյանն ընտրվեց Ազգային ժողովի նախագահի տեղակալ (Հղում)
51. Հիմա ունենք հրետանային համակարգեր, որոնք համարվում են առաջատար ՆԱՏՕ-ի անդամ առաջատար պետություններում. Վահագն Ալեքսանյան (Հղում)
52. Ելույթի համար հերթագրված երեք տասնյակ պատգամավոր, փոխադարձ մեղադրանքեր, թեժ քննարկում ԱԺ-ում (Հղում)
53. Ռուբեն Ռուբինյանը նոր օգնական ունի (Հղում)
54. Ռոբերտ Քոչարյանը Լաչինի միջանցքը անցնելու պահից սկսած մտածում էր՝ ո՛նց վերցնի իշխանությունը Տեր-Պետրոսյանից. Անդրանիկ Քոչարյան (Հղում)
55. Չախոյան (Հղում)
56. ՌԴ-ի պատկերացրած հարավկովկասյան ճարտարապետության մեջ մենք կարիք չպիտի ունենանք Իրանի և Վրաստանի հետ պրոբլեմ ունենալ. Եղոյան (Հղում)
57. Դուք մեզ հեռացնելու համար էստեղ չպետք է աշխատեք, պետք է աշխատեք՝ ի բարօրություն մեր մեկ քաղաքացու 3 միլիոնից. Հարությունյանը՝ ընդդիմությանը (Հղում)
58. Սոնա Ղազարյան (Հղում)
59. Մենք տեսնում ենք սպառնալիք, փորձում ենք լուծում գտնել, դուք տեսնում եք սպառնալիք, որոշում եք կթել այդ սպառնալիքը. Ռուբինյանը՝ Դաշնակցությանը (Հղում)
60. Պատմական Հայաստանի գոյությունը չի նսեմացնում Իրական Հայաստանի գոյությունը. Նազելի Բաղդասարյան (Հղում)
61. ՀՀ-ում չկան քաղբանտարկյալներ 2018-ի ոչ բռնի, թավշյա հեղափոխությունից հետո. Արթուր Հովհաննիսյան (Հղում)
62. Տարոն Չախոյանի ճեպազրույցը (Հղում)
63. Մենք այս ընդդիմության հետ գրեթե ոչ մի հարցում համաձայնություն չունենք. Սոնա Ղազարյան (Հղում)
64. Վահագն Ալեքսանյանն ընտրվեց Ազգային ժողովի նախագահի տեղակալ (Հղում)
65. Դուք, որ անընդհատ խոսում եք խլելուց, մենակ դուք եք խլել ՀՀ-ից և հայ ժողովրդից. Տարոն Չախոյանը՝ ընդդիմությանը (Հղում)
66. ԱԺ նախագահը ներկայացրել է Հայաստանի անվտանգության հիմնական սպառնալիքները (Հղում)
67. Տիգրան Աբրահամյանը ներկայացրեց ԱԺ նախագահի տեղակալի թեկնածու Արամ Վարդևանյանի կենսագրությունը (Հղում)
68. Արամ Վարդևանյանը պարզաբանեց՝ արդյոք ցանկացե՞լ է լինել 9-րդ գումարման ԱԺ պատգամավոր (Հղում)
69. Որքա՞ն են «Ուժեղ Հայաստանի»՝ ՀՀ միջազգայնորեն ճանաչված տարածքները. Արթուր Հովհաննիսյանը՝ Արամ Վարդևանյանին (Հղում)
70. Արուսյակ Մանավազյանի ճեպազրույցը (Հղում)
71. Մեր նկատմամբ կցուցաբերեն հարգանք, կստանան տասնապատիկ ավելի շատ հարգանք. Վահագն Ալեքսանյան (Հղում)

YouTube- Ցանկը՝ ստորև։

 

1. Ամենատարեց պատգամավորը սկիզբ դրեց Ազգային ժողովի 9-րդ գումարման 1-ին նստաշրջանին. հնչեց ՀՀ հիմնը։ (Հղում)
2. ՔՊ խմբակցության ԱԺ նախագահի թեկնածուն Ռուբեն Ռուբինյանն է.նրան խորհրդարանում ներկայացրեց Մանավազյանը (Հղում)
3. Ընդդիմադիր խմբակցության պատգամավորները երդման տեքստի ընթերցման ժամանակ ոտքի չկանգնեցին (Հղում)
4. Հունիսի 7-ին դուք պաշտպանեցիք ՀՀ ինքնիշխանությունը, այժմ լավ ապրելու ժամանակն է. Ռուբինյան (Հղում)
5. Վենդետա լինելու է բառիս իրավական իմաստով, քաղաքական իմաստով՝ նույնպես. Ռուբինյան (Հղում)
6. ՀՀ 29 743 քկմ միջազգայնորեն ճանաչված տարածքը անքննարկելի կարմիր գիծ է. Ռուբինյան (Հղում)
7. ՀՀ քաղաքացիներն այս դահլիճից ակնկալում են հասուն քաղաքականություն. նախագահ (Հղում)
8. Գարիկ Սարգսյանի ճեպազրույցը (Հղում)
9. Ռուբինյանը՝ Հայաստան-Թուրքիա սահմանը երրորդ երկրների քաղաքացիների համար բացելու մասին (Հղում)
10. Քաղաքական ճնշումներ չկան, բայց ես գիտեմ՝ ինչ են քաղաքական ճնշումները. Ռուբինյան (Հղում)
11. Ժամանակն է, որ Թուրքիայի կողմից լինի առավել ակտիվ առաջընթաց կարգավորման գործընթացում. Ռուբինյան (Հղում)
12. Տարոն Չախոյանի ճեպազրույցը (Հղում)
13. Ընդդիմության՝ երդման ժամանակ ոտքի չկանգնելը ի՞նչ ուղերձ էր հանրությանը. Աղաջանյան (Հղում)
14. Դուք հիմք դրեցիք ընտրական տուրիզմին, դրա մասին բազմաթիվ փաստեր կան. Արփի Դավոյանը՝ ընդդիմադիրներին (Հղում)
15. Եթե այս ԱԺ-ն լեգիտիմ չէ, դահլիճում ի՞նչ գործ ունեք. Տարոն Չախոյանը՝ ընդդիմությանը (Հղում)
16. Գերիները չեն վերադառնա, եթե չլինի խաղաղությունը. Հովհաննիսյանը՝ ընդդիմության քննադատության մասին (Հղում)
17. Դա ձեզ լավ տեղ չի տանելու. Ալեքսանյանը՝ Ռուբինյանի շուրջ ընդդիմության քննադատության մասին (Հղում)
18. ԱԺ նախագահը կընտրվի փակ-գաղտնի քվեարկությամբ. միակ թեկնածուն Ռուբեն Ռուբինյանն է (Հղում)
19. Մերկելը 4 անգամ դարձել է Գերմանիայի կանցլեր. Արայիկ Հարությունյանը՝ Փաշինյանի վերընտրվելու մասին (Հղում)
20. Ամենայն հարգանքով, բայց ամոթն էլ է լավ բան. Ռուբինյանը՝ իր հասցեին հնչեցրած քննադատությունների մասին (Հղում)
21. Աշխարհի հնգակի, Եվրոպայի եռակի չեմպիոն է. Ալեքսանյանը՝ Yerevan Wellness Center-ի նոր տնօրենի մասին (Հղում)
22. Ռուբեն Ռուբինյանն ընտրվեց 9-րդ գումարման Ազգային ժողովի նախագահ (Հղում)
23. Այն, որ չեք քվեարկել իմ օգտին, ոչինչ չի նշանակում մեր հարաբերություններում.Ռուբինյանը՝ ընդդիմությանը (Հղում)
24. Սարիկ Մինասյանի ճեպազրույցը (Հղում)
25. Իմ կինը «ՀայՓոստի» պատմության մեջ ամենացածր աշխատավարձ ստացող տնօրենն է. Հայկ Կոնջորյան (Հղում)
26. ԱԺ նախագահի տեղակալի թեկնածու Հայկ Կոնջորյանին խորհրդարանում ներկայացրեց Արթուր Հովհաննիսյանը (Հղում)
27. Անդրանիկ Քոչարյանի ճեպազրույցը (Հղում)
28. Ամբողջությամբ պատկերացնում եմ պատասխանատվությունս. ԱԺ նորընտիր նախագահ (Հղում)
29. Ես չունեմ եկամտի այլ աղբյուր և, ցավոք, չեմ կարող հրաժարվել աշխատավարձից. Ռուբինյան (Հղում)
30. Իմ հասցեին զրպարտություններ են տարածվում, դատական հայցեր եմ ներկայացնելու. Հայկ Կոնջորյան (Հղում)
31. Ե՛վ հայհոյանքը, և՛ բռնությունը խստիվ դատապարտում եմ. Հակոբյանը՝ Հայկ Կոնջորյանի եղբոր դեպքի մասին (Հղում)
32. «Մուլտի Վելնես կենտրոնի» տարածքն ապօրինություններով էր վերցվել. Հասմիկ Հակոբյան (Հղում)
33. Եթե ժողովրդի համար ընդունելի լինի Մայր օրենքը, չեմ կարծում՝ որևէ պատգամավոր դեմ արտահայտվի. Հակոբյան (Հղում)
34. Քնած մարդկանց 06:00-ին դուբինկով սատկացնելը համարում եք նորմալ, խնդիր է. Ռուբինյանը՝ Լևոն Քոչարյանին (Հղում)
35. Ոնց-որ դա է հարցեր լուծելու ձեր ձևը՝ Մարտի 1-ով, Հոկտեմբերի 27-ով. Հովհաննիսյանը՝ Լևոն Քոչարյանին (Հղում)
36. Մի հատ ձեր կողքուբոլորը նայեք. Չախոյանն արձագանքեց ընդդիմադիր պատգամավորների մեղադրանքներին (Հղում)
37. Կնոջս կառավարման շրջանում «ՀայՓոստի» ֆինանսական արդյունքը բարելավվել է 900 մլն դրամով. Կոնջորյան (Հղում)
38. Ունենք հրետանային համակարգեր, որոնք առաջատար են ՆԱՏՕ-ի անդամ առաջատար պետություններում. Ալեքսանյան (Հղում)
39. 8-րդ գումարման խորհրդարանը ՀՀ անկախությունից ի վեր ամենակարևոր խորհրդարանն է եղել. Ալեքսանյան (Հղում)
40. Ելույթի համար հերթագրված երեք տասնյակ պատգամավոր, փոխադարձ մեղադրանքեր, թեժ քննարկում ԱԺ-ում (Հղում) ՈՒՇԱԴԻՐ
41. Տարոն Չախոյանի ճեպազրույցը (Հղում)
42. ՌԴ պատկերացրած ճարտարապետության մեջ կարիք չպիտի ունենանք Իրանի և Վրաստանի հետ պրոբլեմ ունենալ.Եղոյան (Հղում)
43. Ինչ արձագանք եղավ ընդդիմությունից, նույնը կլինի իշխանությունից. Չախոյանը՝ բարեկրթության կոչի մասին (Հղում)
44. Լաչինի միջանցքն անցնելուց հետո Քոչարյանը մտածում էր իշխանությունը վերցնելու մասին. Անդրանիկ Քոչարյան (Հղում)
45. Մեկանգամյա օգտագործման համար էին. Չախոյանը՝ ընտրակաշառքի գործով անցնողների մասին (Հղում)
46. Սոնա Ղազարյանի ճեպազրույցը (Հղում)
47. Մի՛ կրկնեք նախորդ գումարման սխալները. Հարությունյանը՝ ընդդիմությանը (Հղում)
48. Արտահանման դիվերսիֆիկացիան տալիս է իր ծիլերը. Սոնա Ղազարյան (Հղում)
49. Պատմական Հայաստանի գոյությունը չի նսեմացնում Իրական Հայաստանի գոյությունը. Նազելի Բաղդասարյան (Հղում)
50. Ի՞նչ այնպես չեն արել երկրորդ և երրորդ նախագահները, որ Վարդևանյանը Կարապետյանի ցուցակում է. Ղազարյան (Հղում)
51. Մենք փորձում ենք լուծել սպառնալիքը, դուք որոշում եք կթել այն. Ռուբինյան (Հղում)
52. ՀՀ-ում չկան քաղբանտարկյալներ 2018-ի ոչ բռնի, թավշյա հեղափոխությունից հետո. Արթուր Հովհաննիսյան (Հղում)
53. Դուք, որ խոսում եք խլելուց, մենակ դուք եք խլել ՀՀ-ից և հայ ժողովրդից. Տարոն Չախոյանը՝ ընդդիմությանը (Հղում)
54. ԱԺ նախագահը ներկայացրել է Հայաստանի անվտանգության հիմնական սպառնալիքները (Հղում)
55. Գյուղատնտեսական ապրանքների արտահանումը դեպի ԵՄ շուկա մեծ պատմական իրադարձություն է. Ղազարյան (Հղում)
56. Արամ Վարդևանյանը պարզաբանեց՝ արդյոք ցանկացե՞լ է լինել 9-րդ գումարման ԱԺ պատգամավոր (Հղում)
57. Որքա՞ն են «Ուժեղ Հայաստանի»՝ ՀՀ միջազգայնորեն ճանաչված տարածքները. Հովհաննիսյանը՝ Վարդևանյանին (Հղում)
58. Արուսյակ Մանավազյանի ճեպազրույցը (Հղում)
59. Վահագն Ալեքսանյանի ճեպազրույցը (Հղում)
60. Մեր նկատմամբ կցուցաբերեն հարգանք, կստանան տասնապատիկ ավելի շատ հարգանք. Վահագն Ալեքսանյան (Հղում)

Արեն Նահապետյան

2026 թվականի սեպտեմբերին կլրանա արցախցիների զանգվածային բռնի տեղահանման երրորդ տարին։ Շուրջ երեք տարի անց որքանո՞վ է Հայաստանն արցախցիների համար դարձել երկարաժամկետ բնակության վայր։

Այս հարցի պատասխանը ստանալու համար «Փաստերի ստուգման հարթակը» համադրել է արցախցիների՝ երկրից մուտքերի ու ելքերի, ՀՀ քաղաքացիություն ստանալու և բնակապահովման պետական ծրագրից օգտվելու վերաբերյալ 2023-2026 թվականների պաշտոնական տվյալները։

Ուսումնասիրության համար որպես ելակետ է ընդունվել ՀՀ կառավարության հրապարակած պաշտոնական ցուցանիշը, ըստ որի՝ 2023 թվականի սեպտեմբերյան բռնի տեղահանման հետևանքով Լեռնային Ղարաբաղից Հայաստան է տեղափոխվել 100 625 մարդ։

Ի մի բերելով տվյալները՝ FIP.am-ն արձանագրել է, որ արցախցիների՝ Հայաստանում ինտեգրման գործընթացը շարունակվում է, սակայն երկարաժամկետ հաստատման պատկերը դեռևս միանշանակ չէ։

Այսպես՝ շուրջ երեք տարվա ընթացքում

• ՀՀ քաղաքացիություն է ձեռք բերել 40 680 անձ՝ պաշտոնապես հրապարակված բռնի տեղահանվածների թվի 40,4%-ը
• բնակապահովման ծրագրով հավաստագիր է ստացել  7,401 ընտանիք՝ 30 433 անձով, որը կազմում է բռնի տեղահանվածների թվի 7․4%-ը
• Հայաստանից մեկնել և չի վերադարձել 14 791 անձ՝ տեղահանվածների 14,7%-ը։

 

ՀՀ քաղաքացիություն է ձեռք բերել 40 680 բռնի տեղահանված արցախցի

Ներքին գործերի նախարարության՝ «Փաստերի ստուգման հարթակին» տրամադրած տվյալների համաձայն՝ 2023 թվականից մինչև 2026 թվականի հունիսի վերջը ՀՀ քաղաքացիություն ստանալու համար դիմել է 33 098 անձ։ Նույն ժամանակահատվածում քաղաքացիություն է ստացել 40 680 անձ՝ 27 902 չափահաս և 12 778 անչափահաս։

• 2023 թվականին ՀՀ քաղաքացիություն ստանալու համար դիմել է 579 անձ։ Քաղաքացիություն է ստացել 104 անձ, որից 48-ը՝ անչափահաս։
• 2024 թվականին դիմումների թիվը հասել է 6 223-ի։ Քաղաքացիություն է ստացել 7 672 անձ, որից 1 778-ը՝ անչափահաս։
• 2025 թվականին գրանցվել է ինչպես դիմումների, այնպես էլ քաղաքացիություն ձեռք բերած անձանց ամենաբարձր տարեկան ցուցանիշը։ Քաղաքացիության համար դիմել է 19 367 անձ, քաղաքացիություն ստացել 20 090-ը, որից 6 814-ը՝ անչափահաս։
• 2026 թվականի առաջին վեց ամիսներին քաղաքացիության համար դիմել է 6 929 անձ։ Քաղաքացիություն է ստացել 12 814 անձ, որից 4 138-ը՝ անչափահաս։

Ներքին գործերի նախարարության տեղեկացմամբ՝ դիտարկվող ժամանակահատվածում քաղաքացիության դիմումների մերժման դեպքեր չեն արձանագրվել։

2026-ի առաջին վեց ամսում ավելի շատ ելք է գրանցվել, քան նախորդ տարիներից յուրաքանչյուրում

2023-2025 թվականներին և 2026 թվականի հունվար-հունիսին Հայաստանից տարբեր երկրներ է մեկնել 14 785 արցախցի։ Նույն ժամանակահատվածում ՀՀ-ից մեկնած արցախցիներից Հայաստան է մուտք գործել 33 168 արցախցի։

Արցախցիների տեղաշարժի պատկերը տարիների ընթացքում որոշակիորեն փոփոխվել է․

• 2023 թվականին գրանցվել է բացասական տարբերություն՝ 883 մուտք և 1 978 ելք (ելքերի թիվը մուտքերին գերազանցել է 1 095-ով)։
• 2024 թվականին պատկերը կտրուկ փոխվել է․ գրանցվել է 9 775 մուտք և 3 526 ելք։ Մուտքերի և ելքերի տարբերությունը դարձել է դրական՝ +6 249։
• 2025 թվականին արձանագրվել է դրական տարբերության ամենաբարձր ցուցանիշը․ գրանցվել է 14 436 մուտք և 4 166 ելք (+10 270)։
• 2026 թվականի հունվար-հունիս ամիսներին գրանցվել է 8 074 մուտք և 5 115 ելք (+2 959)։

Թեև 2026-ի առաջին վեց ամիսներին մուտքերի թիվն ավելի մեծ է, քան ելքերինը, սակայն այս ընթացքում գրանցված ելքերի թիվը (5 115) ոչ միայն դիտարկվող ժամանակահատվածի ամենաբարձր ցուցանիշն է, այլև 949-ով կամ շուրջ 23%-ով գերազանցում է 2025 թվականի ամբողջ տարվա ելքերի թիվը (4 166):

Բնակապահովման ծրագիր․ դիմել է 16 441 ընտանիք, հավաստագիր ստացել՝ 7 401-ը

2024 թվականի հունիսից Հայաստանում մեկնարկել է Լեռնային Ղարաբաղից տեղահանված ընտանիքների բնակապահովման պետական աջակցության ծրագիրը։ Այն աջակցություն է նախատեսում բնակարան կամ տուն ձեռք բերելու, անհատական տուն կառուցելու կամ գործող հիփոթեքի մայր գումարը մարելու համար։

Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության՝ 2026 թվականի հուլիսի 27-ին «Փաստերի ստուգման հարթակին» տրամադրած տվյալներով՝ ծրագրին դիմել է 16 441 ընտանիք՝ 37 489 անձով։

Հավաստագիր է ստացել 7 401 ընտանիք (30 433 անձ), որը ծրագրին դիմած ընտանիքների շուրջ 45%-ն է։ Հավաստագիր ստացած ընտանիքներից 3 732-ն այն արդեն իրացրել է։

Ծրագրի շրջանակում հավաստագիրն իրացրած ընտանիքների գերակշիռ մասը նախընտրել է բնակարան կամ տուն ձեռք բերել․

• 3 454 (92,6%)՝ բնակարանի կամ տան ձեռքբերում,
• 225 (6%)՝ գործող հիփոթեքի մարում,
• 53 (1,4%)՝ անհատական տան կառուցում։

Ամենամեծ թվով հավաստագրեր իրացվել են Կոտայքի մարզում

Իրացված հավաստագրերի թվով առաջին տեղում Կոտայքի մարզն է (967), որին հաջորդում են Արմավիրի մարզը (615) և Երևանը (554)։ Մյուս մարզերում բաշխումը հետևյալն է․

• Արարատ՝ 462,
• Լոռի՝ 355,
• Սյունիք՝ 222,
• Գեղարքունիք՝ 151,
• Շիրակ՝ 135,
• Արագածոտն՝ 131,
• Տավուշ՝ 81,
• Վայոց ձոր՝ 59 իրացված հավաստագիր։

Նախարարությունը հավաստագիրը դեռևս չիրացնելու հիմնական պատճառների թվում  նշել է՝ որոշ ընտանիքներ այն ստացել են վերջերս, մյուսները դեռ համապատասխան գույք են փնտրում կամ նախատեսում են լրացուցիչ վարկ վերցնել։  

Գրանցվել է մերժման 16 444 դեպք

Ծրագրի շրջանակում արձանագրվել է դիմումների մերժման 16 444 դեպք։ Նախարարության պարզաբանմամբ՝ սա վերաբերում է ոչ թե առանձին ընտանիքների, այլ մերժված դիմումների ընդհանուր թվին (նույն ընտանիքը կարող է դիմել մի քանի անգամ)։

Մերժումների հիմնական պատճառներն են՝

• ընտանիքի որևէ անդամի տվյալների բացակայությունը ՆԳՆ միգրացիայի և քաղաքացիության ծառայության շտեմարանում
• ընտանիքի որևէ անդամի՝ ՀՀ քաղաքացիություն չունենալը
• ընտանիքի որևէ անդամի՝ Հայաստանում սեփականություն ունենալը։

Ծրագրին դիմելու վերջնաժամկետը 2027 թվականի դեկտեմբերի 31-ն է։ Ինչ վերաբերում է ծրագրին դեռևս չդիմած ընտանիքների թվին և չդիմելու պատճառներին, նախարարությունը հայտնել են՝  նման վերլուծություն չունեն։

Գայանե Մարկոսյան

Աղմկահարույց տեսանյութերն ու հին դեպքերի կրկնակի տարածումը կարող են տպավորություն ստեղծել, թե Հայաստանում սպանություններն ու հրազենի կիրառումն աճում են։ Սակայն պաշտոնական տվյալները դա չեն հաստատում: 

Մանրամասները՝

Սպանություններն ու հրազենի կիրառումը 2026 թվականի առաջին կիսամյակի դրությամբ. ինչ են ցույց տալիս պաշտոնական թվերը

The post Սպանությունների մասին ընկալումն ու իրական թվերը appeared first on FIP.AM.

Իտալական Corriere della Sera պարբերականը այսօր` օգոստոսի 4-ին արդեն հրապարակել է նոր երկրների ցանկ, որտեղ առաջարկվում էր տեղափոխել Եվրոպական Միությունում գտնվող անօրինական միգրանտներին։ Հայաստանն այդ երկրների ցանկում չէ։  

Օգոստոսի 3-ին սոցիալական մեդիայի հայկական տիրույթում Իտալիայի առաջարկով անօրինական միգրանտներին Հայաստան տեղափոխելու մասին հրապարակումները լայն քննարկումների թեմա էին դարձել։ 

«Փաստերի ստուգման հարթակի» ուսումնասիրությունը ցույց էր տվել, որ ռուսական մի քանի լրատվամիջոցներ (1, 2, 3) (որոշները՝ դեռ օգոստոսի 2-ից) գրել էին, որ Եվրոպական Միությունը Իտալիայի առաջարկով քննարկում է անօրինական միգրանտներին մի քանի երկրներ, այդ թվում՝ Հայաստան տեղափոխելու կամ այստեղ նրանց համար կենտրոն բացելու հարցը։ 

Ավելի ուշ, այդ տեղեկությունը հրապարակել էր նաև Euronews-ը։ Լրատվամիջոցը գրել էր, որ Իտալիան պատրաստվում է ԵՄ-ին առաջարկել երրորդ անվտանգ երկրներում «ալբանական մոդելով» միգրանտների վերադարձի կենտրոններ ստեղծել։ Euronews-ի հրապարակման մեջ Հայաստանը մի շարք այլ պետությունների հետ, նշվում է որպես նախնական ցանկում ընդգրկված հավանական թեկնածու։

Տեղեկության սկզբնաղբյուրից մեկը իտալական Corriere della Sera-ի հրապարակումն էր, որտեղ Հայաստանը հիշատակվում էր հնարավոր ներգրավման ենթակա 12 երկրների նախնական ցանկում։ Պարբերականը գրել էր, որ Իտալիայի ներքին գործերի նախարար Մատեո Պիանտեդոզին օգոստոսի 4-ի քննարկմանը պատրաստվում է ներկայացնել ԵՄ միջոցներով ֆինանսավորվող՝ «Ալբանական մոդելով» վերադարձի նոր կենտրոններ ստեղծելու առաջարկ։

Մեկ օր անց՝ օգոստոսի 4-ին, նույն Corriere della Sera լրատվամիջոցը հրապարակել է նոր տեղեկություններ՝ նշելով, որ նախնական ցանկը կրճատվել է՝ դառնալով երեք երկիր՝ Ռուանդա, Ուգանդա և Գանա։ Պարբերականի աղբյուրների համաձայն՝ հենց այս երկրների հետ են կենտրոնների ստեղծման վերաբերյալ արդեն կոնկրետ բանակցություններ սկսվել՝ Իտալիայի, Գերմանիայի և Դանիայի մասնակցությամբ։ Հայաստանն այս հրապարակման մեջ չի հիշատակվում։

Բացի այդ, օգոստոսի 4-ին ԵՄ ներքին գործերի նախարարների արտահերթ տեսակոնֆերանսի ժամանակ Իտալիայի ներքին գործերի նախարար Մատեո Պիանտեդոզին առաջարկել է ԵՄ ֆինանսավորմամբ վերադարձի և ապաստանի դիմումների արտաքին մշակման կենտրոններ ստեղծել անվտանգ երրորդ երկրներում։ Սակայն նրա հրապարակված ելույթում որևէ հավանական ընդունող երկիր չի մատնանշվել։

Դեռ օգոստոսի 3-ին FIP.am-ը թեմայի առնչությամբ պարզաբանում էր խնդրել ՀՀ արտաքին գործերի նախարարությունից։ ԱԳՆ մամուլի խոսնակ Անի Բադալյանը տեղեկացրել էր, որ Հայաստանի հետ նման հարց չի քննարկվել։ 

Այսպիսով, նոր տեղեկությունները ևս ցույց են տալիս, որ Հայաստանը հիշատակվել էր միայն մամուլում շրջանառված լայն նախնական ցանկում։ Հայաստանի հետ բանակցությունների կամ Հայաստանն Իտալիայի ներկայացրած առաջարկում ներառելու վերաբերյալ որևէ տեղեկություն չկա։ Ավելին՝ Corriere della Sera-ի նոր հրապարակման համաձայն՝ գործնական քննարկումներն առնչվում են երեք այլ երկրների՝ Ռուանդային, Ուգանդային և Գանային։

 

Հասմիկ Համբարձումյան

Կարդացեք նաև՝ Միգրանտներին Հայաստան տեղափոխելու ծրագիր չկա․ ինչի՞ց է ծագել տարածվող պնդումը 

 

Օգոստոսի 3-ին սոցիալական ցանցերի հայկական տիրույթում լայնորեն տարածվեց Երևանում հունիսի 20-ին կատարված կրակոցների տեսագրությունը։

Առաջին հայացքից անսովոր կադրերը կատարվածը վերադարձրին հանրային օրակարգ՝ ուղեկցելով պնդումներով ու մտահոգություններով, թե Հայաստանում սպանությունները շատացել են, զենք կրելը դարձել է սովորական, կարգ ու կանոն հաստատված չէ (1, 2, 3, 4) և այլն։ Մեկնաբանություններում կարելի էր կարդալլ նաև համեմատություններ Սիցիլիայի հետ։ Ընդ որում, սոցցանցերում հին դեպքի մասին հրապարակվող տեսանյութում չէր նշվում, որ դեպքը տեղի է ունեցել ավելի քան մեկ ամիս առաջ և նույն օրը ոստիկանությունը հայտնել էր, որ կա ձերբակալված։ 

Քննչական կոմիտեից FIP.am-ին հայտնել են, որ այս պահին այդ կրակոցների դեպքով հարուցված քրեական վարույթի շրջանակներում 2 անձ գտնվում է կալանքի տակ, իսկ 2-ի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում։

Հիշեցնենք՝ Երևանի Կիլիկիա թաղամասում հունիսի 20-ին տեղի էր ունեցել միջադեպ, որի ժամանակ Սիսվան փողոցում հնչել են կրակոցներ և կան վիրավորներ: Ոստիկանությունը պաշտոնապես հաղորդել էր, որ կենցաղային հարցերի շուրջ ծագած վիճաբանության և հրազենի գործադրման հետևանքով տարբեր բժշկական հաստատություններ են տեղափոխվել 4 անձ: Նրանց կյանքին վտանգ չի սպառնում։ 

Վերջին շրջանում հրազենի կիրառմամբ յուրաքանչյուր աղմկահարույց հանցագործություն հանրային նման արձագանք է առաջացնում։ Նույն դեպքի մասին նոր տեսանյութերը, մանրամասներն ու մեկնաբանությունները կարող են տարածվել օրեր կամ նույնիսկ շաբաթներ անց՝ ստեղծելով տպավորություն, թե խոսքը ոչ թե մեկ, այլ իրար հաջորդող բազմաթիվ դեպքերի մասին է։ 

Բայց արդյոք այս ընկալումը երկրում հանցագործությունների մասով իրական պատկերն է ներկայացնում։

«Փաստերի ստուգման հարթակն» ուսումնասիրել է Ներքին գործերի նախարարության տրամադրած վիճակագրությունը, սպանությունների հաշվարկման նոր մեթոդաբանությունը և միջազգային համեմատական տվյալները՝ պարզելու՝ Հայաստանում սպանություններն ու հրազենով կատարվող հանցագործություններն իսկապե՞ս աճել են, թե հանրային անհանգստությունը հիմնականում ձևավորվում է տեղեկատվական աղմուկի ազդեցությամբ։

Սպանությունների թիվը երկարաժամկետ կտրվածքով գրեթե չի փոխվել

2010-2017 թվականներին Հայաստանում տարեկան միջինում արձանագրվել է 52 հաստատված սպանություն, իսկ 2018-2025 թվականներին՝ 50։ Այսինքն՝ երկարաժամկետ միտումը ոչ թե աճ է, այլ՝ աննշան նվազում։

Միևնույն ժամանակ, 2025 թվականին սպանությունների թիվը կազմել է 50, ինչը 2024 թվականի համեմատ 5 դեպքով ավելի է։

2025-ին, ընդհանուր հանցագործությունների թիվը կազմել է 40 722, հետևաբար հաստատված սպանությունները կազմում են բոլոր հանցագործությունների ընդամենը 0.1 տոկոսը։

2026 թվականի առաջին կիսամյակում արձանագրված սպանությունների թիվը 20 է, նախորդ տարվա համեմատ նվազել է 1-ով։

ՆԳՆ տվյալներով՝ 2026 թվականի առաջին վեց ամիսներին այս ցուցանիշն ավելի ցածր է՝ 0.09 տոկոս։

Հայաստանը շարունակում է մնալ ցածր սպանությունների ցուցանիշ ունեցող երկրների շարքում

ՄԱԿ-ի Թմրամիջոցների և հանցավորության դեմ պայքարի գրասենյակի (UNODC) «Global Study on Homicide 2023» զեկույցի համաձայն՝ աշխարհում 2021 թվականին յուրաքանչյուր 100 հազար բնակչի հաշվով արձանագրվել է միջինը 5.8 սպանություն։ 

(Զեկույցը կազմվում է 5 տարին մեկ անգամ, այդ պատճառով ներկայացրել ենք ամենաթարմ տվյալը)։

Հայաստանում նույն ցուցանիշը վերջին տասնամյակում եղել է զգալիորեն ավելի ցածր.

Հաշվարկի մեթոդաբանությունը՝ (Սպանությունների թիվ / Բնակչության թիվ * 100 000):

Տարի	100 հազար բնակչի հաշվով սպանություններ
2015	1.7
2016	2.2
2017	1.6
2018	1.2
2019	1.6
2020	1.7
2021	2.0
2022	1.9
2023	1.8
2024	2.0
2025*	1․6
2026* 1 կիս․	0,6

Այսինքն՝ նույնիսկ ամենաբարձր ցուցանիշ ունեցող տարիներին Հայաստանը շուրջ երեք անգամ ցածր սպանությունների մակարդակ է ունեցել, քան համաշխարհային միջինը։

* Հաշվարկն իրականացվել է նոր մեթոդաբանությամբ

Նոր մեթոդաբանությունը փոխել է վիճակագրության ներկայացման ձևը

Մինչև վերջերս Հայաստանում հանցագործությունների վիճակագրությունը կազմվում էր ըստ այն տարվա, երբ դեպքը հաշվառվել էր։

Օրինակ՝ եթե 2012 թվականին կատարված սպանությունը բացահայտվում էր 2025 թվականին, այն ներառվում էր հենց 2025 թվականի վիճակագրության մեջ։

2026 թվականից ներդրված նոր մեթոդաբանությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել

• տվյալ տարում փաստացի կատարված հանցագործությունները,
• նախորդ տարիներից բացահայտված դեպքերը։

Օրինակ՝ 2025 թվականին հաշվառվել էր 46 337 հանցագործություն, սակայն դրանցից միայն 40 722-ն էին իրականում կատարվել հենց 2025 թվականին։ Մնացած 5 615-ը նախորդ տարիների դեպքեր էին։

Այս մոտեցումը թույլ է տալիս ավելի ճշգրիտ գնահատել տվյալ տարվա իրական հանցավորության մակարդակը։

Ինչո՞ւ է հաճախ ստեղծվում սպանությունների աճի տպավորություն

Մասնագետները նշում են, որ այդ տպավորության ձևավորման վրա ազդում են մի քանի գործոն, որոնցից հիմնականը տեղեկատվական միջավայրն է։ Նույն սպանության վերաբերյալ օրեր կամ նույնիսկ շաբաթներ շարունակ հրապարակվում են նոր մանրամասներ, տեսանյութեր, կադրեր և մեկնաբանություններ։ Արդյունքում մեկ դեպքը հանրային ուշադրության կենտրոնում մնում է երկար ժամանակ՝ ստեղծելով այնպիսի տպավորություն, թե նման դեպքերը տեղի են ունենում անընդհատ։

Հրազենով կատարվող հանցագործությունները

Ըստ ՆԳՆ տվյալների՝ 2025 թվականին հրազենի գործադրմամբ կատարված հանցագործությունները կազմել են ընդհանուր հանցագործությունների 0.3 տոկոսը։

2026 թվականի առաջին վեց ամիսներին այդ ցուցանիշը կազմել է շուրջ 0.2 տոկոս։

Վերջին տարիներին, հատկապես 2020 թվականի պատերազմից հետո, զգալիորեն աճել են ապօրինի զենքի շրջանառության բացահայտման դեպքերը, առգրավված և կամավոր հանձնված զենքի քանակը։ Ըստ ՆԳՆ-ի՝ այս աճը պայմանավորված է միաժամանակ երկու գործոնով՝ պատերազմներից հետո զենքի շրջանառության ավելացմամբ և ոստիկանության կողմից վերահսկողության խստացմամբ։

Եզրակացություն

Այսպիսով, պաշտոնական վիճակագրությունը չի հաստատում այն պնդումները, թե Հայաստանում սպանությունները կտրուկ աճել են կամ դարձել են զանգվածային երևույթ։ Պաշտոնական վիճակագրությունը ցույց է տալիս, որ հաստատված սպանությունները շարունակում են կազմել ընդհանուր հանցագործությունների չնչին տոկոս, իսկ 100 հազար բնակչի հաշվով սպանությունների մակարդակը շարունակում է զգալիորեն ցածր մնալ համաշխարհային միջինից։

Արեն Նահապետյան

Կարդացեք նաև

Հայաստանում զենքի ապօրինի շրջանառությունը կտրուկ աճել է․ պատերազմի հետևա՞նք, թե՞ իրավապահների աշխատանքի արդյունք

Հուզական աղմուկն ընդդեմ թվերի․ սպանությունների դեպքերի իրական պատկերը Հայաստանում

Գլխավոր լուսանկարը գեներացվել է AI-ի միջոցով

Սոցիալական ցանցերի հայկական տիրույթում տարածվում է տեղեկություն, թե Եվրոպական Միությունը քննարկում է ԵՄ սահմանների ներսում գտնվող անօրինական միգրանտներին  Հայաստան տեղափոխելու հարցը։ Մասնավորապես, Քաղաքագետների միության նախագահ, ՀՀ խորհրդարանական ընտրություններում պատգամավորության թեկնածու Հմայակ Հովհաննիսյանը իր ֆեյսբուքյան էջում գրել է, թե «Եվրոպացիները մտմտում են Հայաստանում պարտակել Իտալիա (ամենայն հավանականությամբ նկատի ունի Իսպանիա-Մարրոկո միգրացիոն ճգնաժամի խնդիրը–խմբ․) ներխուժող միգրանտներին»։ Որպես իր ասածի ապացույց նա տեղադրել է մի տեսանյութ, որով հաղորդվում է, թե «Իտալիան առաջարկում է Հայաստանում և ևս մի քանի երկրներում բացել կենտրոն միգրանտներին տեղավորելու համար»։ Այդ հարցը, ըստ նույն աղբյուրի, պլանավորում են օգոստոսի 4-ին քննարկել ԵՄ խորհրդում։

Տեսանյութերը, որ տարածվել են սոցցանցերում` facebook, TikTok (1, 2, 3), ռուսերենով են։ Սոցիալական ցանցերից բացի․ լուրը տարածել են նաև կայքերը, օրինակ, «Սպուտնիկ Արմենիա» ռուսական պետական լրատվամիջոցը այսօր առավոտյան, վկայակոչելով Corriere della Sera իտալական պարբերականին, գրում է, թե «Իտալիան կառաջարկի ստեղծել միգրանտների համար ապրելու կենտրոններ Հայաստանում և մի շարք այլ երկրներում։ Երկրի ներքին գործերի նախարարը օգոստոսի 4-ին կայանալիք Եվրոպական խորհրդի նիստում ներկայացնելու է առաջարկ՝ բացելու նոր կենտրոններ անօրինական միգրանտներին այդտեղ տեղափոխելու համար»։ Ըստ աղբյուրի, այդ երկրների ցանկում նշվում է նաև Հայաստանը։ 

Հատկանշական է, որ «Սպուտնիկ Արմենիա»-ից առաջ,  օգոստոսի 2-ին, գիշերը տեղեկությունը տարածել է ռուսական մեկ այլ քարոզչամիջոց՝ «ՌԻԱ-նովոստի» գործակալությունը։ Նույն տեղեկությունը տարածել է նաև «Вестник Кавказа» ռուսալեզու լրատվամիջոցը։ Վերջինը նկատենք, գործունեությունը ծավալում է Մոսկվայում, խմբագրական բովանդակությամբ մոտ է ռուսական և ադրբեջանական պաշտոնական դիրքավորումներին։ 

Ի դեպ, ուղիղ իտալական պարբերականի հոդվածից այս լրատվամիջոցները ակտիվ հղում չեն ներկայացրել։

«Փաստերի ստուգման հարթակը» ուսումնասիրել է այս տեղեկության տարածման մեխանիզմները և պարզել՝ արդյոք այն իրականության հետ աղերս ունի։

Նախ պարզել ենք, որ օգոստոսի 4-ին իսկապես կայանալու է ԵՄ ներքին գործերի նախարարների արտահերթ, ոչ պաշտոնական տեսակոնֆերանս։ Սակայն հրապարակված պաշտոնական օրակարգում նշված է միայն Սեուտայում (Իսպանիա-Մարրոկո միգրացիոն ճգնաժամ-խմբ․) ստեղծված իրավիճակի քննարկումը։ Իտալիայի առաջարկի, կենտրոնների կամ Հայաստանի մասին օրակարգում որևէ հիշատակում չկա։ 

Ի՞նչ է իրականում գրել Corriere della Sera-ն

«Փաստերի ստուգման հարթակը» գտել է ռուսական լրատվամիջոցների վկայակոչած՝ օգոստոսի 2-ին Corriere della Sera-ում հրապարակված հոդվածը (այն վճարովի էր-խմբ․)։ Հոդվածի հեղինակը Սիմոնե Կանետիերին է։

Պարբերականը գրում է, որ Իտալիայի ներքին գործերի նախարար Մատեո Պիանտեդոզին օգոստոսի 4-ի քննարկմանը պատրաստվում է ներկայացնել ԵՄ միջոցներով ֆինանսավորվող՝ «Ալբանական մոդելով» վերադարձի նոր կենտրոններ ստեղծելու առաջարկ։ Ըստ հրապարակման՝ կենտրոնների մեծ մասը նախատեսվում է տեղակայել աֆրիկյան երկրներում։

Այնուհետև հոդվածում նշվում է, որ արդեն կա այն երկրների նախնական ցանկը, որոնք «կարող են ներգրավվել» նախաձեռնության մեջ։ Դրանք են Ռուանդան, Գանան, Սենեգալը, Թունիսը, Լիբիան, Մավրիտանիան, Եգիպտոսը, Ուգանդան, Ուզբեկստանը, Հայաստանը, Չեռնոգորիան և Եթովպիան։

Սակայն պարբերականը չի հայտնում, թե ով և ինչ սկզբունքով է կազմել այդ ցանկը, ինչ փաստաթղթում է այն ամրագրված և արդյոք Իտալիայի կամ ԵՄ ներկայացուցիչները կապ են հաստատել թվարկված երկրների իշխանությունների հետ։

Նույն հոդվածում Հայաստանի վերաբերյալ այլ տեղեկություն չկա։ Մասնավորապես, չի ասվում, որ Հայաստանին պաշտոնական առաջարկ է ներկայացվել, բանակցություններ են ընթացել կամ հայկական կողմը համաձայնություն է տվել իր տարածքում նման կենտրոն հիմնելու վերաբերյալ։

FIP.am-ը պարզաբանում է խնդրել ՀՀ արտաքին գործերի նախարարությունից։ ԱԳՆ մամուլի խոսնակ Անի Բադալյանը տեղեկացրել է, որ Հայաստանի մասով նման տեղեկություն հայտնի չէ։ Այսինքն՝ Հայաստանի արտաքին քաղաքական գերատեսչությունը տեղեկություն չունի երկիրը միգրանտների վերադարձի կենտրոնների ստեղծման նախաձեռնության մեջ ներգրավելու, Հայաստանին նման առաջարկ ներկայացնելու կամ այդ հարցով քննարկումներ անցկացնելու վերաբերյալ։ 

Հայաստանի անունով ցանկը նոր չէ

Հայաստանը հնարավոր երրորդ երկրների ցանկում առաջին անգամ չէ, որ հայտնվում է։ Նույն 12 երկրների ցանկը շրջանառվել է դեռևս 2026 թվականի ապրիլի սկզբին։

Ապրիլի 1-ին AFP գործակալությունը, հղում անելով դիվանագիտական անանուն աղբյուրներին, գրել էր, որ Դանիան, Ավստրիան, Հունաստանը, Գերմանիան և Նիդեռլանդները երրորդ երկրներում վերադարձի կենտրոններ ստեղծելու հնարավորություններ են ուսումնասիրում։

AFP-ն հրապարակել էր ճիշտ նույն ցանկը՝ Ռուանդա, Գանա, Սենեգալ, Թունիս, Լիբիա, Մավրիտանիա, Եգիպտոս, Ուգանդա, Ուզբեկստան, Հայաստան, Չեռնոգորիա և Եթովպիա։

Միաժամանակ գործակալության աղբյուրը հատուկ ընդգծել էր, որ ցանկը վերջնական ու ամբողջական չէ, իսկ քննարկումները խիստ նախնական փուլում են և առայժմ ուղղված են հնարավոր գործընկեր երկրների դիրքորոշումը պարզելուն։

Հետևաբար, Corriere della Sera-ի հոդվածում հիշատակված ցանկը, ըստ ամենայնի, օգոստոսին Իտալիայի կողմից նոր կազմված՝ Հայաստանին ուղղված առաջարկ չէ։ Այն դեռ ապրիլից եվրոպական մի քանի պետությունների քննարկումների համատեքստում շրջանառվող նախնական ցանկն է։

Ովքե՞ր կարող են հայտնվել «վերադարձի կենտրոններում»

Տարածվող հրապարակումներում օգտագործվում են «անօրինական միգրանտների պահման» կամ «տեղավորման կենտրոններ» ձևակերպումները։ ԵՄ փաստաթղթերում, սակայն, դրանք կոչվում են return hubs՝ վերադարձի կենտրոններ։

Դրանք նախատեսված չեն առհասարակ ԵՄ տարածքում գտնվող բոլոր միգրանտների համար։ Այլ նախատեսված են ԵՄ անդամ պետություններում մնալու իրավունք չունեցող երրորդ երկրների քաղաքացիների համար։ Կենտրոնները կարող են ծառայել որպես վերջնական ընդունման վայր կամ որպես տարանցիկ կենտրոն՝ մինչև անձանց իրենց ծագման կամ այլ երկիր վերադարձնելը։

ԵՄ մշակած կանոնների համաձայն՝ նման կենտրոն երրորդ երկրում կարող է ստեղծվել միայն այդ երկրի հետ համաձայնագրի կամ պայմանավորվածության հիման վրա։ Համագործակցող երկիրը պետք է պահպանի մարդու իրավունքների միջազգային չափանիշները և չվերադարձնելու՝ non-refoulement սկզբունքը։ Առանց ուղեկցության անչափահասները նման մեխանիզմներից բացառված են։

Այսինքն, նույնիսկ ԵՄ-ում վերադարձի կենտրոնների իրավական հնարավորության առկայությունը դեռ չի նշանակում, որ կենտրոն կարող է բացվել Հայաստանում առանց Հայաստանի իշխանությունների համաձայնության։

Այսպիսով, չի հաստատվում սոցիալական ցանցերում, կրեմլամերձ քարոզչամիջոցներում տարածվող պնդումը, թե Եվրամիությունը քննարկում է անօրինական միգրանտներին Հայաստան տեղափոխելու կամ այստեղ նրանց համար կենտրոն բացելու հարցը։ Իտալական Corriere della Sera-ն Հայաստանը միայն հիշատակել է հնարավոր ներգրավման ենթակա երկրների նախնական ցանկում՝ չներկայացնելով որևէ տեղեկություն Հայաստանի հետ առաջարկի, բանակցության կամ պայմանավորվածության մասին։ ՀՀ ԱԳՆ-ն ևս հայտնել է, որ Հայաստանի մասով նման տեղեկություն հայտնի չէ։

Հետևաբար, նախնական և չմանրամասնված ցանկում Հայաստանի հիշատակումն անհիմն կերպով ներկայացվել է որպես երկրում միգրանտների կենտրոն բացելու ծրագիր։

Հասմիկ Համբարձումյան

9-րդ գումարման ՀՀ Ազգային ժողովը օգոստոսի 2-ին մեկնարկել է աշխատանքները. հունիսի 7-ին կայացած խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքներով օրենսդիր մարմնի կազմում կլինի երեք խմբակցություն։ 

Դրանցից երկուսում՝ «Ուժեղ Հայաստան» և «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցություններում, ընդգրկված են այնպիսի անձինք, որոնք երբևէ առաջին անգամ են ստանում պատգամավորական մանդատ։ 

«Փաստերի ստուգման հարթակն» ամփոփել է ԱԺ նոր պատգամավորների ցանկն ու բաց աղբյուրների հիման վրա ներկայացնում է նրանց կենսագրությունը՝ հանրային, քաղաքական կամ մասնագիտական դաշտում։

«Ուժեղ Հայաստան». նորեկ՝ օրենսդիրում և քաղաքականության մեջ

Այս խմբակցությունն ունի 29 պատգամավոր, որոնցից միայն մեկը՝ Արամ Վարդևանյանն է ունեցել պատգամավորական մանդատ՝ լինելով նախորդ գումարման խորհրդարանի «Հայաստան» խմբակցության կազմում. ավելի ուշ նա հրաժարվել էր մանդատից։ 

Նարեկ Կարապետյանը, որը կգլխավորի ընդդիմադիր խմբակցությունը, նախկինում չի զբաղվել քաղաքական՝ այդ թվում օրենսդիր գործունեությամբ։ Կարապետյանն ունի գործարարի հետագիծ. եղել է «Տաշիր» ընկերությունների խմբի ղեկավարներից մեկը և ակտիվ ներգրավված է եղել Կարապետյանների ընտանիքին պատկանող բիզնես նախագծերում։

2025 թվականին, երբ կալանավորվեց նրա մեծահարուստ գործարար հորեղբայրը՝ Սամվել Կարապետյանը, նա մտել է քաղաքականություն՝ դառնալով «Մեր ձևով» շարժման առաջնորդներից մեկն ու համակարգողը։ 

 Կարապետյանի ոչ պաշտոնական կենսագրության մեջ չկան մի շարք հարցերի պատասխաններ. օրինակ, նրա՝ ՀՀ զինված ուժերում պարտադիր զինծառայությունից ազատման իրական հիմքերի, առերևույթ այլ երկրի քաղաքացիություն ունենալու մասին վկայող փաստաթղթերի, արտերկրում տիրապետած գույքի ու գործարար կապիտալի վերաբերյալ։

Կարդացեք նաև — Չվճարված հարկեր ու կոմունալ պարտքեր․ Նարեկ Կարապետյանի դեմ Մոսկվայի դատարանում երկու գործ կա

Նույն խմբակցության մյուս ներկայացուցիչ Ռուբեն Մխիթարյանի՝ մինչև 2025 թվականին «Մեր ձևով» շարժման ձևավորումը, քաղաքական գործունեության մասին ոչինչ հայտնի չէ։ Մինչ այդ, նա զբաղվել է փաստաբանական գործունեությամբ: 

Նշենք, որ նա 2025 թվականի հոկտեմբերին կալանավորվել է երկու ամսով, ըստ Քննչական կոմիտեի, Գյումրու զանգվածային անկարգությունների դեպքով:

Fip.am-ը ավելի վաղ գրել էր, որ Ռուբեն Մխիթարյանը ընդգրկված է եղել դատավորների հավակնորդների ցուցակում, իսկ դատավորի թեկնածուներին Հայաստանի օրենսդրությամբ արգելվում է զբաղվել քաղաքականությամբ։ Մեր հրապարակումից հետո նա հեռացվել էր այդ ցուցակից։

 

Կարդացեք նաև — Դատավորի թեկնածուն՝ ակտիվ քաղաքական գործունեության մեջ․ ի՞նչ է ասում օրենքը

Արեգա Հովսեփյանը մասնագիտությամբ թուրքագետ է, ԼՂ-ից է: Նա աշխատել է ՀՀ ԱԳՆ-ում, իսկ ավելի ուշ եղել է նախագահ «Քաղաքական իրավունքների հայկական կենտրոն» կոչվող կազմակերպությունում։ Արեգա Հովսեփյանին հաճախ կարելի էր տեսնել 2024 թվականի մայիսից մեկնարկած Բագրատ արք․ Գալստանյանի ղեկավարած «Սրբազան շարժման» հարթակներում։

2025 թվականից միացել է «Մեր ձևով» շարժմանը, ապա դարձել «Ուժեղ Հայաստան կուսակցության անդամ։

Մամիկոն Ասլանյանը եղել է ՀՀԿ-ական և 2016 թվականին զբաղեցրել է Վանաձորի քաղաքապետի պաշտոնը։ 

Վանաձորի 2021 թվականի ՏԻՄ ընտրություններին նրա գլխավորած ուժը ստացել էր առավելագույն ձայներ, սակայն իշխանության ձևավորման հարցում առաջացել էր քաղաքական ճգնաժամ, ինչին հաջորդել էր Ասլանյանի կալանավորումը կոռուպցիոն մեղադրանքներով։ 

Մասնավորապես՝ քննությունը վերաբերում էր քաղաքապետարանում հողերի օտարման և որոշումների ընդունման գործընթացներին։

2021 թվականին կալանավորվել էր, 2024 թվականի հուլիսին դատարանը նրան 10 միլիոն դրամ գրավի դիմաց ազատ արձակելու որոշում էր կայացրել։ 2025-ի հունվարին Հակակոռուպցիոն դատարանը Մամիկոն Ասլանյանին մեղավոր էր ճանաչել պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելու և պաշտոնեական կեղծիք կատարելու մեջ։ 

Ասլանյանը դատապարտվել է 4 տարի 4 ամիս ազատազրկման, սակայն հաշվի առնելով նրա կալանքի տակ գտնված ժամկետը, ազատազրկման վերջնական ժամկետը սահմանվել է 1 տարի 9 ամիս։ Բացի այդ, նրան տուգանք է սահմանվել 500 հազար դրամի չափով, ինչպես նաև 3 տարի ժամկետով արգելվել է որևէ պաշտոն զբաղեցնել։ Նա 2026-ից անդամակցել է «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցությանը մասնակցելով ԱԺ ընտրություններին։

Մարիաննա Ղահրամանյանը նախքան 2025 թվականին «Մեր ձևով» շարժման մամուլի քադտուղարը դառնալը, «Ուժեղ Հայստանից» պատգամավոր ընտրվելը,  ծավալել է լրագրողական գործունեություն՝ քաղաքական բնույթի նախագծեր վարելով 5-րդ ալիք հեռուստալիքում։ 

Իրինա Յոլյանը զբաղեցրել է Գորիսի փոխքաղաքապետի պաշտոնը 2022 թվականից։

«Ուժեղ Հայստանին» միացած նախկին ՀՀԿ-ական Էդգար Ղազարյանը, իր պաշտոնական կենսագրության համաձայն, պետական կառավարման և դիվանագիտական ոլորտների մասնագետ է։ 1998 թվականից աշխատել է ՀՀ կառավարության աշխատակազմում՝ զբաղեցնելով տարածքային կառավարման և տեղական ինքնակառավարման ոլորտի տարբեր պաշտոններ։ Զբաղեցրել է նաև «Ջերմուկ Գրուպ» ՓԲԸ մարքեթինգի տնօրենի և նախագահի խորհրդականի պաշտոնները։ Այնուհետև 2008-2012 թվականներին ղեկավարել է Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի Եղեգնաձորի մասնաճյուղը։ 2012-2014 թվականներին, Հանրապետական կուսակցության կառավարման տարիներին զբաղեցրել է Վայոց ձորի մարզպետի պաշտոնը։ Դարձյալ նույն ուժի կառավարման ժամանակ՝ 2014-2018 թվականներին, նշանակվել է Լեհաստանում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան։ «Թավշյա հեղափոխությունից» հետո հրաժարական է տվել դեսպանի պաշտոնից և վերադառնալով Հայաստան 2019 թվականին նշանակվել է ՀՀ Սահմանադրական դատարանի աշխատակազմի ղեկավար։ ՍԴ-ն այդ ժամանակ նախագահում էր նախկին ՀՀԿ-ական Հրայր Թովմասյանը։

Պաշտոնից ազատվելուց հետո Ղազարյանը ընդդիմադիր գործունեությամբ է զբաղվել՝ նախաձեռնելով վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին անվստահություն հայտնելու գործընթացը։ Այդ գործընթացը, սակայն, արդյունքներ չի ունեցել։

Պատգամավորական մանդատ ստացած Արգիշտի Դարբինյանի հանրային կամ մասնագիտական գործունեության մասին FIP.am-ին չի հաջողվել որևէ տեղեկություն գտնել։

Տիգրան Աբրահամյանի հանրային գործունեության մասին բաց աղբյուրներում չկան տվյալներ: Նա, սոցիալական մեդիայում իր կենսագրական տվյալների համաձայն, իրավաբանական կրթություն է ստացել Ֆրանսիայում։

Լենա Մաթևոսյանի հանրային գործունեության մասին ևս ոչինչ չի գտնվել բաց աղբյուրներում. նրա սոցմեդիայի հաշվում նշվում է, որ սովորել է Եվրոպայի խորհրդի երևանյան դպրոցում, աշխատել է Երևանում գործող քաղաքային անկախ հետազոտությունների Ուրբանլաբ կազմակերպությունում։

Անդրանիկ Գևորգյանը ներկայանում է որպես քաղաքագետ՝ քաղաքական գիտությունների մագիստրոսի աստիճանով։ Նշվում է, որ  ունի ավելի քան 7 տարվա փորձ միջազգային կառավարման ստանդարտների ոլորտում՝ ներառյալ խորհրդատվություն, ներդրում և աուդիտ։

Նշվում է նաև, որ ներգրավվել է Հայաստանի խոշոր ընկերությունների տարբեր նախագծերում որպես ստանդարտների ներդրման մասնագետ, ներքին աուդիտի թիմերի ղեկավար և արտաքին աուդիտների փորձագետ։ Իրականացրել է նաև մասնագիտական ուսուցումներ և իրազեկման դասընթացներ։

Հայկ Ֆարմանյանը նախքան «Ուժեղ Հայստանին» միանալը, եղել է «Մեկ Հայաստան» կուսակցության անդամ, որը հիմնադրվել էր 8-րդ գումարման ընդդիմադիր պատգամավոր Արթուր Ղազինյանի կողմից։ Նախքան քաղաքական գործունեություն սկսելը, Ֆարմանյանը երկար տարիներ՝ մինչև 2018 թվականը, եղել է ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի պաշտոնյա, մասնագիտությամբ տնտեսագետ է։ 

Գրիշա Թամրազյանը 2019-2020 թվականներին եղել է ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի փոխնախարար։

Լիանա Գասպարյանը փաստաբան է, ներգրավված է Սամվել Կարապետյանի պաշտպանական թիմում։ 

Վաղինակ Վարդանովը հետախույզ, ռազմական գործիչ Վովա Վարդանովի որդին է։ 2017 թվականին մասնակցել է Արմենակ Խամփերյանցի անվան ռազմական համալսարանի  մեկամյա դասընթացներին՝ սովորելով «Փոքր ու միջին ՀՕՊ համակարգեր» ֆակուլտետում, 2018-ի օգոստոսից ծառայության է անցել Հայաստանի «Մարտունի գնդի» ՕՍԱ․ ԱԿ դիվիզիոնում՝ որպես դասակի հրամանատար։ 2020-ի սեպտեմբերի 6-ին զորացրվելուց հետո սեպտեմբերի 29-ին մեկնել է ռազմաճակատ որպես «ՈՄԱ»-ում կազմավորված գումարտակի առաջին վաշտի հրամանատար։ 

Գառնիկ Դավթյանը ներկայանում է որպես Ադրբեջանի հարցերով փորձագետ. նրա սոցիալական մեդիայի հաշվում նշված է, որ տիրապետում է ադրբեջաներենին։ 

Դավթյանը Ադրբեջանի ու ներքաղաքական հարցերի վերաբերյալ նախագծեր է վարել մի շարք ԶԼՄ-ներում։

Դավիթ Ղազինյանը եղել է Կարապետյանների ընտանիքին պատկանող ՀԷՑ-ի տնօրենը. պաշտոնից հեռացվել է կառավարության որոշմամբ ՀԷՑ-ը պետական կառավարման հանձնելուց հետո։ 

Այժմ անցնում է ընտրություններին ապօրինի միջամտության վերաբերյալ քրեական գործով։ 

Լիանա Մանուկյանը հաշվապահական գործունեությամբ է զբաղվում, սոցիալական մեդիայի նրա հաշվից տեղեկանում ենք, որ հաշվապահ է եղել մի շարք ընկերություններում, ապա հիմնադրել է «Հայուհի» կոչվող կենտրոնը։

Վրույր Այվազյանը Գյուլագարակ համայնքի ավագանու անդամ է։ Նա այժմ մեղադրվում է  հավաքին մասնակցելու համար նյութապես շահագրգռելու համար: Նրա նկատմամբ քրեական հետապնդում է հարուցվել նաև փողերի լվացման հոդվածով, ինչպես նաև հաղորդվում է, որ կա քրեական վարույթ Գյուլագարակում 8 հողամասերի ապօրինի յուրացման վերաբերյալ։

Սյուզաննա Ավետիսյանի քաղաքական գործունեությունը սկսվել է «Ապրելու երկիր» կուսակցությունից։ Նա սովորել է Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական համալսարանում, ապա շարունեկել է կրթությունը Եվրոպական դիվանագիտական ակադեմիայում։ 

Որպես փորձագետ և ծրագրերի համակարգող, աշխատել և համագործակցել է տարբեր միջազգային կազմակերպությունների հետ (Transparency International, UNDP, World Bank, US Embassy, American Councils, Peace Corps, EU)։

Հարություն Հարությունյանը փաստաբան է, Դատավորների ընդհանուր ժողովի էթիկայի և կարգապահական հարցերի հանձնաժողովի ոչ դատավոր անդամ է ընտրվել 2025 թվականին, ապա ազատվել է պաշտոնից: 

Նրա գլխավորած «Նոր դարաշրջան» կուսակցությունը 2026 թվականին դաշինք է կազմել «Ուժեղ Հայաստանի» հետ։ 

Շիրազ Մանուկյանը եղել է ՀՀԿ-ի երիտասարդական կառույցի անդամ։ Սովորել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում։ 

Անուշ Միրզոյանը մարզային լրագրող է Սյունիքի մարզից։ 

Անուշավան Մանուչարյանը Բերդ խոշորացված համայնքի նախկին ղեկավար Հարություն Մանուչարյանի որդին է։ Հայր Մանուչարյանը 2023 թվականից ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեում քննված քրեական վարույթով է անցնում: Նա մասնավորապես, անցնում է առանց համապատասխան շինարարության թույլտվության, 2015-2016թթ. Բերդ քաղաքում 1088,71 քմ մակերեսով ինքնակամ շինություններ կառիւցելու ու տարածքներ յուրացնելու գործով։

Հասմիկ Ենգոյանը ԵՊՀ իրավագիտության ֆակուլտետի Սահմանադրական իրավունքի ամբիոնի դոցենտ է։ 

Հայկ Սուքիասյանը Տաշիր քաղաքից է, սոցիալական մեդիայի նրա հաշվում նշված է, որ ունի տնտեսագիտական կրթություն։ Այժմ անցնում է ընտրական հանցագործության դեպքով հարուցվսծ քրեական գործով։

Արման Ավչյանն ասորի է, ընտրական ցուցակի 2-րդ մասից։ Ըստ բաց աղբյուրների՝ նա աշխատել է Թոքաբանության ազգային կենտրոնում։

Հարություն Մնացականյանը գործարար է, ֆերմեր, Հանրապետական իշխանության ժամանակ Գյուղատնտեսության նախկին նախարարի խորհրդական է եղել։ 

Կառավարող «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության նորեկները

«Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության մեծամասնությունն ունեցել են պատգամավորական մանդատներ: Սրան զուգահեռ խմբակցության կազմում կան նաև գործադիր մարմնում աշխատած գործիչներ, որոնք առաջին անգամ են վերցնում պատգամավորական մանդատ: 

Նրանց թվում ՀՀ ԿԳՄՍ նախկին նախարար, վարչապետի աշխատակազմի նախկին ղեկավար Արայիկ Հարությունյանը։ 

Գարիկ Սարգսյանը ևս այլ պաշտոններ է զբաղեցրել՝ Արարատի մարզպետ, Վեդի համայնքի ղեկավար, սակայն առաջին անգամ է ստանում պատգամավորի մամդատ:

Արաքսյա Վարդանյանը, որը Փարաքար համայնքի ավագանու ՔՊ խմբակցության ղեակավար էր, սովորել Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական համալսարանում, աշխատել է մի շարք բարեգործական և սոցիալական կազմակերպություններում։ 

Քնարիկ Հարությունյանը 2022 թվականի մարտից զբաղեցնում է Շիրակի մարզի Գյումրի համայնքի ավագանու անդամի պաշտոնը։ Մինչ այդ՝ 2021 թվականի օգոստոսի 3-ից աշխատել է ՀՀ Ազգային ժողովում՝ որպես «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության փորձագետ։

Ռոման Համբարձումյանը եղել է Դավթաշենի վարչական շրջանի ղեկավար՝ 2022 թվականից 2024 թվականը: Մինչ այդ նա ղեկավարել էր «Կիլիկիա» ավտոկայանը, աշխատել «ՀայՓոստ»-ում, «Վեոլիա Ջուր» ընկերությունում և այլ կազմակերպություններում։ 

Լուսինե Ավետիսյանը ՔՊ-ի Լոռու մարզային կառուցից է, եղել է Սպիտակի թիվ մեկ դպրոցի վարչատնտեսական համակարգողը։

Գոռ Արշակյանը Արագածոտնի ՋՕԸ գործադիր տնօրենի պաշտոնն է զբաղեցրել։

«Հայաստան» խմբակցության նորեկները երկուսն են

Նոր խորհրդարանի ամենափոքր՝ «Հայաստան» խմբակցությունում 10 պատգամավորներից նոր են երկուսը՝ Մեսրոպ Մանուկյանը և Սևակ Խաչատրյանը։ Մեսրոպ Մանուկյանը Ազգային ժողովում գործունեության փորձ ունեցել է՝ եղել է Մանվել Գրիգորյանի օգնականը։ Նա ԱԺ է գալիս Երևանի ավագանուց, որտեղ ավագանու անդամ էր ընտրվել Անդրանիկ Թևանյանի գլխավորած «Մայր Հայաստան» կուսակցությունների դաշինքի կազմում։ 

Ինչ վերաբերում է Սևակ Խաչատրյանին, ապա վերջինը Վաղարշապատի ավագանու ընտրությունների ակտիվ մասնակից էր՝ գլխավորելով «Հաղթանակ» դաշինքը։ Ընտրություններից հետո նա դարձել էր Վաղարշապատի ավագանու «Հաղթանակ» խմբակցության ղեկավարը։

Այսպիսով, 9-րդ գումարման Ազգային ժողովի նորեկ պատգամավորները միատարր խումբ չեն․ նրանց մի մասը խորհրդարան են եկել պետական կառավարման կամ տեղական ինքնակառավարման, իրավաբանական, գործարար կամ հասարակական ոլորտներից։ Թե այս տարբեր փորձառությունն ինչպես կարտահայտվի օրենսդրական աշխատանքում, խորհրդարանական վերահսկողության և հանրային հաշվետվողականության հարցերում, պարզ կդառնա արդեն 9-րդ գումարման ԱԺ-ի գործունեության ընթացքում։ Առաջիկա տարիները ցույց կտան՝ նոր դեմքերն արդյոք նոր որակ կբերեն խորհրդարան։

 

Նանե Մանասյան

Գլխավոր նկարը գեներացվել է ԱԲ-ի օգնությամբ: