Մուրադ Փափազյան․ քաղաքականապես գոյատևելու փորձ՝ հակաքարոզչական աղմուկի միջոցով

Հեղինակ՝ Ժակ Ռաֆֆի Փափազյան — 9 նոյեմբերի, 2026 թ. Հայկական երրորդ համաշխարհային գագաթնաժողովի ավարտից անմիջապես հետո Ֆրանսիայի հայկական կազմակերպությունները համակարգող խորհրդի (CCAF) համանախագահ Մուրադ Փափազյանը հրապարակում է «Ինչպե՞ս կարելի է համաձայն լինել Նիկոլ Փաշինյանի հետ» վերնագրով հոդված, որում Հայաստանի վարչապետին մեղադրում է Հայոց ցեղասպանության հարցում Անկարայի պահանջներին տեղի տալու մեջ։ Սակայն այս հարձակման հետևում մի շարք պատմական բացթողումներ են հարցեր առաջացնում։ Եվ ամենակարևորը՝ ինչո՞ւ է այս բանավեճը կրկին բորբոքվում հենց այն պահին, երբ Երևանում անցկացված գագաթնաժողովը, շարունակելով նախորդ երկու հավաքների ձևավորած ընթացքը, հաստատում է, որ Սփյուռքը կարող է անմիջականորեն համագործակցել Հայաստանի Հանրապետության հետ՝ առանց ավանդական կազմակերպությունների միջնորդության։

Մենք այստեղ տեսնում ենք ուշադրությունը շեղելու նպատակով ստեղծված քաղաքական հակաքարոզչություն, որի նպատակը գնալով ավելի ակնհայտ դարձող մի իրողություն ստվերելն է․ CCAF-ը Հայաստանի և ֆրանսահայության միջև հարաբերությունների նկատմամբ որևէ մենաշնորհ չունի։ Հայոց ցեղասպանություն․ միտումնավոր պահպանվող շփոթություն Մուրադ Փափազյանը կրկին անդրադառնում է Շվեյցարիայի հայ համայնքի անդամների հետ Նիկոլ Փաշինյանի հանդիպման ընթացքում արված հայտարարություններին, որոնց մեկնաբանությունները վեճի առիթ դարձան։ Այդ վեճը, մասնավորապես, սրվեց հայկական ընդդիմության կողմից՝ ստեղծելով սխալ տպավորություն, թե վարչապետը կասկածի տակ է դրել Հայոց ցեղասպանության իրողությունը։

Մինչդեռ 2025 թվականի հունվարի 31-ին, Երևանում կայացած մամուլի ասուլիսի ժամանակ, Նիկոլ Փաշինյանը հստակ հայտարարել էր․ «Ցեղասպանության փաստն անժխտելի է և անառարկելի»։ Նա նաև հիշեցրել էր, որ Հայաստանում Հայոց ցեղասպանության ժխտումը քրեական պատասխանատվություն է առաջացնում։ Այս հայտարարությունը որևէ երկիմաստություն չի թողնում Հայոց ցեղասպանության պատմական իրողության վերաբերյալ վարչապետի դիրքորոշման հարցում։ Իրական տարաձայնությունը վերաբերում է դիվանագիտական քաղաքականությանը՝ Հայաստանի արտաքին քաղաքականության մեջ Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման տեղին և Թուրքիայի հետ հարաբերությունների կարգավորման նախապայմաններին։

Այս երկու հարցերը չպետք է շփոթել ցեղասպանության պատմական փաստի ժխտման հետ։ Եվ ամենակարևորը՝ Անկարայի հետ հարաբերությունների կարգավորումը Հայոց ցեղասպանության նախնական ճանաչմամբ չպայմանավորելու գաղափարը ամենևին էլ Նիկոլ Փաշինյանի օրոք չի առաջացել։ 2009–2017 թթ․ ՀՅԴ-ի փոփոխական բողոքի քաղաքականությունը Եկեք հստակ վերականգնենք իրադարձությունների ժամանակագրությունը։

2009 թվականի ապրիլ․ Հայ Յեղափոխական Դաշնակցությունը (ՀՅԴ) դուրս է գալիս Սերժ Սարգսյանի գլխավորած կառավարական կոալիցիայից՝ բողոքելով Թուրքիայի հետ մերձեցման քաղաքականության դեմ։ Մի քանի ամիս անց՝ հոկտեմբերի 10-ին, ստորագրվում են Ցյուրիխյան արձանագրությունները, որոնցում Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը դրված չէր որպես դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման նախապայման։ 2014 թվականի սեպտեմբերի 24․ ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի ամբիոնից Սերժ Սարգսյանը հստակ հիշեցնում է, որ Հայաստանը երբեք Թուրքիայի հետ հարաբերությունների կարգավորումը չի պայմանավորել Հայոց ցեղասպանության ճանաչմամբ։ Թեև արձանագրությունների իրականացման գործընթացը փակուղում էր հայտնվել, Հայաստանի պաշտոնական այս դիրքորոշումը մնում էր անփոփոխ։ 2016 թվականի փետրվարի 24․ ՀՅԴ-ն քաղաքական համագործակցության համաձայնագիր է ստորագրում Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության հետ և վերադառնում Սերժ Սարգսյանի կառավարություն։ Սակայն Թուրքիայի հետ հարաբերությունների կարգավորման նախապայմանների վերաբերյալ դիվանագիտական դիրքորոշումը չէր փոխվել։ 2017 թվականի մայիսի 11․ Հանրապետական կուսակցությունն ու ՀՅԴ-ն ստորագրում են կոալիցիոն նոր համաձայնագիր։ Երկու քաղաքական ուժերը համատեղ պատասխանատվություն են ստանձնում կառավարության գործունեության համար։ 2017 թվականի սեպտեմբերի 20․ Սերժ Սարգսյանը ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի ամբիոնից կրկին հայտարարում է․ «Մենք, սակայն, երբեք Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը նախապայման չենք դարձրել Հայաստանի և Թուրքիայի միջև երկկողմ հարաբերությունների կարգավորման համար»։

Այդ պահին Հայ Յեղափոխական Դաշնակցությունը լիարժեք մասնակցում էր Հայաստանի կառավարությանը։ Ահա մի ժամանակագրություն, որն արժե հիշեցնել։ 2009 թվականին ՀՅԴ-ն դուրս է գալիս իշխանությունից՝ Անկարայի հետ մերձեցման դեմ բողոքելով։ 2016 թվականին այն վերադառնում է կառավարություն։ 2017 թվականի մայիսին պաշտոնապես վերահաստատում է իր մասնակցությունը կառավարական կոալիցիային։ Իսկ 2017 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Սերժ Սարգսյանը ՄԱԿ-ի ամբիոնից վերահաստատում է նույն դիվանագիտական սկզբունքը։ ՀՅԴ-ն կարող էր պահպանել իր անհամաձայնությունները։ Սակայն այդ ժամանակ այն իշխանության մաս էր կազմում մի կառավարությունում, որը հրապարակայնորեն պաշտպանում էր այդ մոտեցումը։ Ինչո՞ւ է Մուրադ Փափազյանն այսօր լռության մատնում սեփական կուսակցության կառավարական պատասխանատվությունը։ Իհարկե, անհրաժեշտ է տարբերակել այս վաղեմի դիվանագիտական սկզբունքը Նիկոլ Փաշինյանի ավելի ուշ ընդունած որոշումից՝ Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչումն այլևս Հայաստանի արտաքին քաղաքականության առաջնահերթություններից մեկը չհամարելու վերաբերյալ։

Այդ որոշումն ավելի հեռուն է գնում։ Սակայն առանց նախապայմանների հարաբերությունների կարգավորումը որպես բացառապես Փաշինյանի կողմից իրականացվող զիջում ներկայացնելը նշանակում է անտեսել Հայաստանի արտաքին քաղաքականության մի քանի տարվա պատմությունը։ Եվ այս բացթողումն առավել նշանակալի է դառնում, երբ հիշում ենք, որ Մուրադ Փափազյանի կուսակցությունն ինքն էր իշխանության մաս կազմում այն ժամանակ, երբ այդ դիվանագիտական սկզբունքը վերահաստատվում էր։

Ինչո՞ւ է այս աղմուկը բարձրացվում Հայկական համաշխարհային գագաթնաժողովից անմիջապես հետո

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը Ֆրանսիայից ժամանած շուրջ 160 մասնակիցներ Երևանում մասնակցել են Հայկական երրորդ համաշխարհային գագաթնաժողովին՝ կազմելով այս միջոցառման մասնակիցների թվով երկրորդ ամենամեծ պատվիրակությունը։ Նոյեմբերի 8-ին նրանք ընդունել են համատեղ հայտարարություն՝ վերահաստատելով իրենց նվիրվածությունը Հայաստանի Հանրապետության ինքնիշխանությանը, անվտանգությանը և զարգացմանը։ Նրանք նաև պատրաստակամություն են հայտնել զարգացնելու տնտեսական, գիտական, համալսարանական, մշակութային և ինստիտուցիոնալ համագործակցությունը Հայաստանի հետ։

Այս մասնակցությունը, որը կարող էր շատ ավելի մեծ լինել, չի հավակնում ներկայացնել ամբողջ ֆրանսահայությանը։ Սակայն այն ցույց է տալիս մի կարևոր իրողություն․ Հայկական համաշխարհային երեք գագաթնաժողովների ընթացքում ձևավորված շարունակական գործընթացը հաստատում է, որ Հայաստանի և Սփյուռքի համագործակցությունն այլևս կախված չէ բացառիկ միջնորդներից։ Գործարարները, համալսարանականները, տարբեր մասնագիտությունների ներկայացուցիչները, հասարակական գործիչներն ու անկախ անհատները կարող են անմիջականորեն համագործակցել Հայաստանի Հանրապետության հետ։

Առանց պարտադիր կերպով CCAF-ի միջոցով անցնելու։ Այս զարգացումը հարցականի տակ է դնում CCAF-ի և դաշնակցական քաղաքական հոսանքի պատմական կենտրոնական դիրքը։ Վերջինս այսօր Հայաստանում ընդդիմադիր ուժ է, իսկ Ֆրանսիայում հատկապես ակտիվ է Հայաստանի գործող կառավարության դեմ պայքարում։ Եվ հենց այս գագաթնաժողովի ավարտից անմիջապես հետո Մուրադ Փափազյանը նորից բորբոքում է իր քաղաքական վեճը։ Մեր մեկնաբանությունը հստակ է․ այս հոդվածը քաղաքական հակաքարոզչական քայլ է՝ ուշադրությունը շեղելու նպատակով։

Փոխանակ հանրային քննարկումը կենտրոնացնելու Հայաստանի և Սփյուռքի միջև ձևավորվող համագործակցության վրա՝ այն ֆրանսահայությանը կրկին ներքաշում է Նիկոլ Փաշինյանի կողմնակիցների և հակառակորդների միջև հակամարտության մեջ։ Եվ երբ Մուրադ Փափազյանը հարցնում է, թե ինչպես կարող է որևէ հայ համաձայն լինել Փաշինյանի հետ, նա այլևս չի սահմանափակվում քաղաքականության քննադատությամբ։ Նա վարչապետին ընդդիմանալը վերածում է հայկական ազգային գործին հավատարմության յուրատեսակ չափանիշի։ Այս տրամաբանությունը պառակտում է ֆրանսահայ Սփյուռքը՝ հայերին միմյանց հակադրելով ըստ նրանց քաղաքական համոզմունքների։ Մինչդեռ Հայոց ցեղասպանության հիշատակը պաշտպանելը, Արցախի համար արդարություն պահանջելը և Հայաստանի Հանրապետության պետական կառույցների հետ աշխատելը միմյանց հակասող պարտավորություններ չեն։ CCAF-ը՝ բացառիկ ներկայացուցչի կարգավիճակի ավարտի առջև CCAF-ի և Հայաստանի իշխանությունների միջև լարվածությունը այս գագաթնաժողովով չի սկսվել։

2026 թվականի ապրիլի 28-ին CCAF-ը հրապարակայնորեն բողոքել էր, որ իր համանախագահներ Արա Թորանյանն ու Մուրադ Փափազյանը չեն հրավիրվել Փարիզում Հայաստանի նոր դեսպանատան բացման արարողությանը։ Այս բողոքն արդեն արտահայտում էր Երևանի և ֆրանսահայ Սփյուռքի որոշ պատմական ղեկավարների միջև առկա հաղորդակցության դժվարությունները։ Վեց ամիս անց Հայկական երրորդ համաշխարհային գագաթնաժողովը հաստատում է, որ Հայաստանի իշխանություններն ունեն բազմաթիվ այլ զրուցակիցներ։ Խոսքը CCAF-ի պատմությունը, Հայոց ցեղասպանության ճանաչման գործում նրա ներդրումը կամ համայնքային համախմբման գործում ունեցած դերը ժխտելու մասին չէ։ Սակայն այդ պատմությունը նրան չի տալիս Ֆրանսիայի հայերի ներկայացուցչության բացառիկ իրավունք։ CCAF-ը Սփյուռքի կազմակերպություններից մեկն է։ Այն ամբողջ Սփյուռքը չէ։ Դաշնակցական հոսանքը քաղաքական ուղղություններից մեկն է։

Այն չի ներկայացնում ֆրանսահայերի բոլոր քաղաքական և հասարակական հայացքները։ Իսկ ՀՅԴ-ի կուսակցական պարտավորությունները, մասնավորապես Ռոբերտ Քոչարյանի հետ նրա քաղաքական դաշինքը, չեն կարող նույնացվել ամբողջ ֆրանսահայության դիրքորոշումների հետ։ Հենց այս տարբերությունն է Հայկական համաշխարհային գագաթնաժողովն ավելի ու ավելի տեսանելի դարձնում։

Ի՞նչ կոնկրետ ծրագիր կա ֆրանսահայության համար Նիկոլ Փաշինյանին մշտապես ընդդիմանալու հետևում մի հարց մնում է անպատասխան․ ի՞նչ ծրագիր է այսօր CCAF-ն առաջարկում ֆրանսահայությանը։

Ֆրանսիայում առաջիկա ընտրությունների նախաշեմին թեկնածուներին Ադրբեջանի կողմից պահվող հայ գերիների ազատ արձակման հարցով դիմելը լիովին օրինաչափ է։ Սակայն այս հարցի լուծումն առաջին հերթին կախված է պետությունների միջև դիվանագիտական բանակցություններից։ Սփյուռքի համախմբումը կարող է նպաստել միջազգային ճնշման պահպանմանը՝ առանց այդ բանակցություններին փոխարինելու։ Բայց դա ինքնին չի կարող համարվել ֆրանսահայության ապագայի համապարփակ ծրագիր։ Ապրիլի 24-ի ոգեկոչման միջոցառումները անհրաժեշտ են։ Համայնքային հավաքներն ունեն իրենց կարևորությունը։

Սակայն այս միջոցառումներից այն կողմ ի՞նչ հեռանկարներ կան ֆրանսահայ երիտասարդության համար։

Ի՞նչ կրթական, մշակութային, տնտեսական կամ համալսարանական ծրագրեր կան։

Ի՞նչ ռազմավարություն կա Հայաստանի Հանրապետության հետ համագործակցության համար։

Այս փուլում մշտական քաղաքական հակամարտության հետևում որևէ հստակ, համընդհանուր ծրագիր չի երևում։ Եվ ինչպե՞ս կարելի է երկարաժամկետ ծրագրեր իրականացնել Հայաստանի հետ, երբ նրա պետական կառույցների հետ հարաբերություններում գերակշռում է առճակատումը։ Կառավարությանը ընդդիմանալը չի ազատում պետության հետ աշխատելու անհրաժեշտությունից։ Հայաստանի Հանրապետությանը աջակցելը չի նշանակում հավանություն տալ նրա կառավարության բոլոր որոշումներին։

Բայց Հայաստանի զարգացմանը նպաստելը չի նշանակում նաև ֆինանսավորել որևէ ընդդիմադիր կուսակցության ընտրական հավակնությունները։ Սփյուռքի առաքելությունը որևէ քաղաքական հոսանքի ֆինանսավորման աղբյուր դառնալը չէ՝ անկախ նրանից, թե որ հոսանքի մասին է խոսքը։ Այն պետք է հնարավորություն ունենա մասնակցելու կոնկրետ, երկարաժամկետ և ապագա սերունդների համար օգտակար ծրագրերի։ Սփյուռքը ներկայացնելը միայն քաղաքական հակառակորդ մատնանշելը չէ։ Դա նաև ապագայի հեռանկար առաջարկելն է։ Մակրոնի այցի դրվագը․ երբ Փարիզը փորձում է պահպանել երկխոսությունը Արժե հիշեցնել ևս մեկ իրադարձություն։ 2026 թվականի մայիսի 4-ին և 5-ին Էմանուել Մակրոնը պետական այց կատարեց Հայաստան։ Մուրադ Փափազյանը մասնակցեց Ֆրանսիայի նախագահի պատվիրակության այցին։

Սակայն նրա մասնակցության հանգամանքները հատկապես հետաքրքրական են։ «Արմենի Ինֆո»-ի ձեռք բերած տեղեկությունների համաձայն, մեկնումին նախորդող հինգշաբթի օրը Արա Թորանյանն ու Մուրադ Փափազյանը հանդիպել են Ելիսեյան պալատի խորհրդականներից մեկին։ Այդ պահին Մուրադ Փափազյանը որևէ երաշխիք չուներ, որ կկարողանա ուղեկցել Ֆրանսիայի նախագահին, քանի որ Հայաստանի իշխանությունները դեմ էին նրա այցին։ Մեր տեղեկությունների համաձայն՝ Էմանուել Մակրոնն անձամբ միջնորդել է Նիկոլ Փաշինյանի մոտ՝ խնդրելով թույլ տալ Մուրադ Փափազյանի մասնակցությունը պատվիրակության կազմում՝ միասնականությունը պահպանելու և երկխոսությունը շարունակելու նպատակով։ Միայն մեկնումին նախորդող կիրակի օրվա գիշերն էր, որ Մուրադ Փափազյանը, ըստ այդ տեղեկությունների, վերջնական հաստատում է ստացել իր մասնակցության վերաբերյալ։ Կա ևս մեկ հանգամանք․ նրա անունը ներառված չէր նախագահական ինքնաթիռում բաժանված պաշտոնական «կապույտ գրքույկի» մասնակիցների ցանկում։

«Արմենի Ինֆո»-ն հայտնում է, որ իր տրամադրության տակ ունի այդ փաստաթղթային տեղեկությունները։ Այս տվյալները, որոնք հիմնված են մեր տեղեկությունների վրա և ոչ թե երկու կառավարությունների հրապարակային հաստատման, ցույց են տալիս այն դժվարությունները, որոնք, ըստ ամենայնի, ուղեկցել են նրա մասնակցությանը։

Դրանք նաև ցույց են տալիս, որ Ֆրանսիայի և Հայաստանի իշխանությունները, չնայած Մուրադ Փափազյանի բաժանարար դիրքորոշումներին և Երևանի կառավարության հետ ունեցած խոր տարաձայնություններին, հնարավոր է՝ հատուկ դիվանագիտական ջանք են գործադրել նրա հետ երկխոսությունը պահպանելու համար։

Մի քանի ամիս անց Մուրադ Փափազյանը, այնուամենայնիվ, հրապարակում է նոր, առանձնապես կոշտ հոդված՝ ուղղված նույն կառավարության դեմ։ Այս վերաբերմունքը կարող է ընկալվել որպես խոր քաղաքական անշնորհակալություն Ֆրանսիայի և Հայաստանի դիվանագիտական ջանքերի նկատմամբ, այն դեպքում, երբ երկու կողմերն էլ փորձել էին նախապատվությունը տալ երկխոսությանը, այլ ոչ թե առճակատմանը։ Առավել ևս, այն հարց է առաջացնում ֆրանսահայության համար այս մշտական հակամարտության օգտակարության վերաբերյալ։ Ֆրանսիական դիվանագիտությունը ձգտում է ամրապնդել հարաբերությունները Հայաստանի Հանրապետության հետ։ Այդ հարաբերությունները չեն կարող սահմանափակվել Հայաստանի կառավարության և մեկ համայնքային կազմակերպության ղեկավարների միջև տարաձայնություններով։

CCAF-ը Փարիզի միակ զրուցակիցը չէ։ Այն Երևանի միակ զրուցակիցը նույնպես չէ։ Եվ Հայկական համաշխարհային գագաթնաժողովը հաստատում է, որ ֆրանս-հայկական հարաբերությունները կարող են զարգանալ տարբեր դերակատարների մասնակցությամբ՝ անկախ կուսակցական հակամարտություններից։ Սփյուռքը պարտադիր միջնորդի կարիք չունի Ի վերջո, այս վեճը բացահայտում է մի հակասություն։

Մուրադ Փափազյանը դիմում է Հայոց ցեղասպանության հիշողությանը՝ դիվանագիտական քաղաքականությունը քննադատելու համար, միաժամանակ կասկածի ստվեր գցելով Փաշինյանի պատմական դիրքորոշման վրա, այն դեպքում, երբ վերջինս բացահայտ վերահաստատել է ցեղասպանության անժխտելի իրողությունը։ Նա որպես Փաշինյանին հատուկ քաղաքական շրջադարձ է ներկայացնում հարաբերությունների կարգավորման մի սկզբունք, որի ակունքները շատ ավելի վաղ են, քան վերջինիս իշխանության գալը։ Եվ նա լռության է մատնում այն փաստը, որ սեփական կուսակցությունը կառավարության կազմում էր, երբ Սերժ Սարգսյանը 2017 թվականի սեպտեմբերին ՄԱԿ-ի ամբիոնից վերահաստատում էր այդ սկզբունքը։ Այս ամենը տեղի է ունենում Հայկական համաշխարհային գագաթնաժողովից անմիջապես հետո, որը հաստատում է, որ ֆրանսահայերն այսօր ունեն բազմաթիվ զրուցակիցներ և իրենց հայրենիքի հետ համագործակցության անմիջական հնարավորություններ։ Այս ժամանակագրությունն ամրապնդում է մեր այն գնահատականը, որ գործ ունենք քաղաքական հակաքարոզչության հետ․ Սփյուռքի ուշադրությունը կրկին ուղղել Փաշինյանի դեմ պայքարին՝ CCAF-ի ապագայի և նրա առաջարկած ծրագրերի մասին հարցերին պատասխանելու փոխարեն։ Մուրադ Փափազյանը, բնականաբար, իրավունք ունի քննադատելու Հայաստանի կառավարությանը։ Սակայն այդ քննադատությունը որևէ մեկին չի տալիս հայրենասիրության, Հայոց ցեղասպանության հիշողության կամ Ֆրանսիայի հայերի ներկայացուցչության մենաշնորհ։

Այս փուլում խնդիրը բանավեճերի պակասը չէ։ Խնդիրը ֆրանսահայության համար հստակ ներկայացված, համախմբող ծրագրի բացակայությունն է։ Ոգեկոչումները, հավաքները և քաղաքական հայտարարությունները չեն կարող փոխարինել համագործակցության ռազմավարությանը, երիտասարդության համար նախատեսված ծրագրերին և տնտեսական, կրթական ու մշակութային հեռանկարներին։ Հայկական երրորդ համաշխարհային գագաթնաժողովը, շարունակելով նախորդների ընթացքը, հիշեցնում է, որ ֆրանսահայերն արդեն աշխատում են այդ նպատակների ուղղությամբ՝ առանց պարտադիր միջնորդի անհրաժեշտության։ Ուրեմն վերջում շրջենք Մուրադ Փափազյանի հարցադրումը։

Նա հարցնում է․ «Ինչպե՞ս կարելի է համաձայն լինել Նիկոլ Փաշինյանի հետ»։

Բայց ե՞րբվանից է անհրաժեշտ համաձայն լինել Մուրադ Փափազյանի հետ՝ լավ հայ համարվելու համար։ Եվ եթե իրական հարցը վերջապես սա՞ է․ ինչպե՞ս կարելի է քեզ անփոխարինելի համարել մի Սփյուռքի համար, որը գագաթնաժողովից գագաթնաժողով ապացուցում է, որ կարող է առաջ շարժվել առանց քեզ։ Որովհետև ֆրանսահայերին ներկայացնելու հավակնության և նրանց ապագա առաջարկելու միջև տարբերություն կա։ Մեկը ծրագրեր է պահանջում։ Մյուսը, ըստ երևույթին, բավարարվում է միայն պաշտոնական տիտղոսով։ Ժակ Ռաֆֆի Փափազյան