2026 թվականի հոկտեմբերի 25-ին, ի թիվս այլ համայնքների, ՏԻՄ համամասնական ընտրություններ կանցկացվեն նաև Հայաստանի վեց մարզկենտրոն ներառող համայնքներում՝ Հրազդանում, Եղեգնաձորում, Իջևանում, Արտաշատում, Արմավիրում և Գավառում։
«Փաստերի ստուգման հարթակն» ուսումնասիրել և քարտեզագրել է այս համայնքներում ընտրություններին մասնակցող քաղաքական ուժերի ընտրացուցակները՝ ըստ թեկնածուների սեռի, տարիքի, կուսակցական պատկանելության և զբաղմունքի։
Այս հոդվածում ներկայացնում ենք Հրազդանի, Եղեգնաձորի և Իջևանի ընտրացուցակների տվյալները։
Հրազդան․ ՀՅԴ-ի և ՔՊ-ի թեկնածուների կազմը՝ թվերով
Հրազդանի՝ 2026 թվականի հոկտեմբերի 25-ին կայանալիք ՏԻՄ ընտրություններում մրցակցում է երկու քաղաքական ուժ՝ «Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն» և «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունները։ ՀՅԴ-ի ընտրացուցակը գլխավորում է «Գազպրոմ Արմենիայի» իրավաբան Վարդան Գևորգյանը, ՔՊ-ինը՝ Հրազդանի գործող համայնքապետ Սևակ Միքայելյանը։
«Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն» կուսակցության նախընտրական ցուցակում ընդգրկված է 11 թեկնածու։
Ըստ ներկայացված աշխատավայրերի՝ վեց թեկնածու՝ ցուցակի 54.5%-ը, աշխատում է էներգետիկ ոլորտում։ Նրանցից չորսի աշխատավայրը «Գազպրոմ Արմենիան» է, երկուսինը՝ «Հրազդան ՋԷԿ»-ը։
Մյուս հինգ թեկնածուները՝ 45.5%-ը չի աշխատում։
ՀՀ պետական կամ համայնքային մարմիններում ու դրանց ենթակայության կազմակերպություններում աշխատողներ ցուցակում ներառված չեն։
ՀՅԴ-ի ցուցակում ընդգրկված է չորս կին և յոթ տղամարդ, որոնք կազմում են ցուցակի համապատասխանաբար 36.4%-ը և 63.6%-ը։
Ութ թեկնածու՝ 72.7%-ը, ՀՅԴ անդամ է, երեքը՝ 27.3%-ը, անկուսակցական։
ՀՅԴ-ի թեկնածուներից հինգը (45.5%), 60 և բարձր տարիքային խմբում է։ Չորս թեկնածու ընդգրկված է 45–59, երկուսը՝ 30–44 տարիքային խմբում։ Ցուցակի ամենաերիտասարդ անդամը 40, ամենատարեցը՝ 74 տարեկան է։
«Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության ցուցակում ընդգրկված է 49 թեկնածու։
Ըստ ներկայացված տվյալների՝ 32 թեկնածուի՝ ցուցակի 65.3%-ը աշխատում է։ Մյուս 17 թեկնածուները՝ 34.7%-ը, չեն աշխատում։
ՔՊ-ի ցուցակում համայնքապետարանի և համայնքային կազմակերպությունների յոթ, պետական/մարզային ենթակայության կառույցների չորս աշխատող կա։ Միասին նրանք կազմում են ցուցակի 22.4%-ը։
Ցուցակում ընդգրկված են նաև համատիրությունների երեք կառավարիչներ։
ՔՊ-ի ցուցակում 17 կին և 32 տղամարդ կա՝ համապատասխանաբար 34.7% և 65.3%։
Կուսակցական պատկանելությամբ՝ 42 թեկնածու՝ 85.7%-ը, ՔՊ անդամ է, յոթը՝ 14.3%-ը, անկուսակցական։
ՔՊ-ի թեկնածուների կեսից ավելին՝ 26-ը (53.1%), 30–44 տարիքային խմբում է։ Տասներկու թեկնածու ընդգրկված է 45–59, ութը՝ 60 և բարձր, երեքը՝ 18–29 տարիքային խմբում։ Ցուցակի ամենաերիտասարդ անդամը 20, ամենատարեցը՝ 69 տարեկան է։
Եղեգնաձոր․ ընտրացուցակների ամենամեծ տարբերությունը՝ զբաղվածության կառուցվածքում
Եղեգնաձորի ՏԻՄ ընտրություններին մասնակցում է երեք քաղաքական ուժ՝ «Նոր դարաշրջան», «Քաղաքացիական պայմանագիր» և «Հանրապետություն» կուսակցությունները։
«Հանրապետության» ցուցակը գլխավորում է գործող համայնքապետ Դավիթ Հարությունյանը, ՔՊ-ինը՝ Արենի համայնքի ղեկավար Հուսիկ Սահակյանը։
«Նոր դարաշրջանը» գլխավորում է Մարտին Հարությունյանը, որն ըստ ԿԸՀ ներկայացված թեկնածուների ցանկի, չի աշխատում։ Կուսակցությունը 2026 թվականի խորհրդարանական ընտրություններին մասնակցել է «Ուժեղ Հայաստան Սամվել Կարապետյանի հետ» դաշինքի կազմում։
«Նոր դարաշրջան» կուսակցության ցուցակում ընդգրկված է 18 թեկնածու։
Զբաղվածության վերաբերյալ տվյալներով՝ 16 թեկնածուի դեպքում նշված է «չի աշխատում»։ Նրանք կազմում են ցուցակի 88.9%-ը։ Աշխատավայր կամ զբաղմունք նշված է միայն երկու թեկնածուի համար։
Կուսակցության ցուցակում ընդգրկված է 6 կին և 12 տղամարդ, որոնք կազմում են ցուցակի համապատասխանաբար 33.3%-ը և 66.7%-ը։
Կուսակցական պատկանելությամբ՝ 14 թեկնածու «Նոր դարաշրջան» կուսակցության անդամ է, երեքը՝ անկուսակցական։ Մեկ թեկնածուի՝ Դավիթ Այվազյանի կուսակցական պատկանելության դաշտում նշված է «Ուժեղ Հայաստան»։
Այսպիսով, ցուցակի 18 թեկնածուներից 14-ը՝ 77.8%-ը, «Նոր դարաշրջանի» անդամ է, երեքը՝ 16.7%-ը՝ անկուսակցական, իսկ մեկը՝ 5.6%-ը, այլ կուսակցության անդամ։
«Նոր դարաշրջանի» թեկնածուների կեսից ավելին՝ 10-ը (55.6%), 30–44 տարիքային խմբում է։ Չորս թեկնածու ընդգրկված է 45–59, երեքը՝ 60 և բարձր, մեկը՝ 18–29 տարիքային խմբում։
«Հանրապետություն» կուսակցության ցուցակում ընդգրկված է 37 թեկնածու։
Թեկնածուներից 32-ը՝ 86.5%-ը աշխատում է, 5-ը՝ չի աշխատում։ Չաշխատողները կազմում են ցուցակի 13.5%-ը։
Ըստ ներկայացված աշխատավայրերի՝ 12 թեկնածու աշխատում է համայնքային համակարգում, ևս 5-ը՝ պետական համակարգում։ Այսպիսով, պետական և համայնքային մարմիններում ու դրանց ենթակայության կազմակերպություններում աշխատում է ընդհանուր 17 թեկնածու՝ ցուցակի 45.9%-ը։
Ցուցակում կա յոթ անհատ ձեռնարկատեր և 1 ՍՊԸ-ի տնօրեն
«Հանրապետության» ցուցակում ընդգրկված է 14 կին և 23 տղամարդ, որոնք կազմում են ցուցակի համապատասխանաբար 37.8%-ը և 62.2%-ը։
Կուսակցական պատկանելությամբ՝ 26 թեկնածու՝ 70.3%-ը, «Հանրապետություն» կուսակցության անդամ է, իսկ 11-ը՝ 29.7%-ը, անկուսակցական։
Տարիքային կազմով երկու ամենամեծ խմբերը հավասար են․ 30–44 և 45–59 տարիքային խմբերում ընդգրկված է 17-ական թեկնածու՝ յուրաքանչյուրում ցուցակի 45.9%-ը։ Երեք թեկնածու՝ 8.1%-ը, 60 և բարձր տարիքային խմբում է, իսկ 18–29 տարեկան թեկնածու ցուցակում չկա։
ՔՊ-ի ցուցակում ընդգրկված է 41 թեկնածու՝ 13 կին և 28 տղամարդ, որոնք կազմում են ցուցակի համապատասխանաբար 31.7%-ը և 68.3%-ը։
Ցուցակում պետական, մարզային և համայնքային համակարգերից ընդհանուր 17 թեկնածու կա՝ ցուցակի 41.5%-ը։ Բացի այդ, ցուցակում ընդգրկված է գործող ավագանու չորս անդամ և ՔՊ գրասենյակի մեկ աշխատող։ Աշխատանք չունեցող թեկնածուներ ցուցակում չկան։
Կուսակցական պատկանելությամբ՝ 32 թեկնածու՝ 78.0%-ը, ՔՊ անդամ է, 9-ը՝ 22.0%-ը, անկուսակցական։
Տարիքային կազմով ամենամեծ խումբը 45–59 տարեկաններն են՝ 15 թեկնածու կամ ցուցակի 36.6%-ը։ 30–44 տարիքային խմբում ընդգրկված է 14 թեկնածու՝ 34.1%, 60 և բարձր տարիքային խմբում՝ ինը՝ 22.0%, իսկ 18–29 տարեկանների խմբում՝ երեք թեկնածու՝ 7.3%։ Ցուցակի ամենաերիտասարդ անդամը 23, ամենատարեցը՝ 68 տարեկան է։
Իջևան․ ՔՊ-ն՝ պետական ու համայնքային համակարգերի, «Ինքնիշխան Հայաստանը»՝ ուսանող թեկնածուներով
Իջևանում ընտրապայքարին մասնակցում է երկու քաղաքական ուժ՝ «Քաղաքացիական պայմանագիր» և «Ինքնիշխան Հայաստան» կուսակցությունները։
«Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության ցուցակում ընդգրկված է 51 թեկնածու։
Թեկնածուներից 47-ն աշխատում է, չորսը՝ ոչ։ Նրանցից 38-ը՝ ընդհանուր ցուցակի 74.5%-ը, աշխատում է պետական կամ համայնքային մարմիններում և դրանց ենթակայության կազմակերպություններում։
ՔՊ-ի ցուցակում ընդգրկված է 18 կին և 33 տղամարդ, որոնք կազմում են ցուցակի համապատասխանաբար 35.3%-ը և 64.7%-ը։ Թեկնածուներից 40-ը՝ 78.4%-ը, ՔՊ անդամ է, իսկ 11-ը՝ 21.6%-ը, անկուսակցական։
Տարիքային ամենամեծ խումբը 30–44 տարեկաններն են՝ 25 թեկնածու կամ ցուցակի 49%-ը։ 45–59 տարեկանները 18-ն են՝ 35.3%։ 18–29 և 60 ու ավելի տարիքային խմբերում չորսական թեկնածու կա՝ յուրաքանչյուրում 7.8%։
«Ինքնիշխան Հայաստան» կուսակցությունը ընտրություններին մասնակցում է 15 թեկնածուից բաղկացած ցուցակով։ Տվյալների ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ թեկնածուների կեսից ավելին՝ 8-ը կամ 53,3 տոկոսը, ուսանող է, մեկ երրորդը կամ 33,3 տոկոսը՝ ինքնազբաղված։ Եվս 2-ն աշխատում են մասնավոր ոլորտում։
«Ինքնիշխան Հայաստանի» ցուցակում ընդգրկված է 5 կին և 10 տղամարդ՝ զբաղեցնելով համապատասխանաբար 33,3 ու 66,7 տոկոսը։
Ցուցակի 14 թեկնածու՝ 93,3 տոկոսը, 18–29 տարեկանների խմբում է։ Մեկ թեկնածու 60 տարեկան է։
11 թեկնածու «Ինքնիշխան Հայաստան» կուսակցության անդամ է, չորսը՝ անկուսակցական՝ կազմելով համապատասխաաբար 73,3 ու 26,7 տոկոսը։
Այսպիսով, երեք համայնքների ընտրացուցակների ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս զբաղվածության և տարիքային կազմի էական տարբերություններ։ Հրազդանում ՀՅԴ-ի թեկնածուների կեսից ավելին աշխատում է էներգետիկ ոլորտում, Եղեգնաձորում «Նոր դարաշրջանի» թեկնածուների գրեթե 89%-ը չի աշխատում, մինչդեռ «Հանրապետության» և ՔՊ-ի ցուցակներում զգալի է պետական և համայնքային համակարգերի ներկայացուցիչների մասնաբաժինը։
Գայանե Մարկոսյան
Այս հոդվածը պատրաստվել է Ժողովրդավարության զարգացման հիմնադրամի (ԺԶՀ ) աջակցությամբ՝ «Գործընկերություն հանուն ժողովրդավարության» ծրագրի շրջանակում: Այս հոդվածի բովանդակության համար պատասխանատվությունը կրում է «Փաստերի ստուգման հարթակը», եւ այն ոչ մի դեպքում չի կարող համարվել ԺԶՀ դիրքորոշումը։
Գրող Ղազարոս Աղայանի ընտանիքը, Թիֆլիս, 20-րդ դարի սկիզբ։ Ե. Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարան
