Category: YN.am

ԱՄՆ-ն արդեն վեցերորդ գիշերը շարունակ հարվածներ է հասցրել Իրանին։ Երկրում կան զոհեր։ Հարվածների տակ են հայտնվել քաղաքացիական ենթակառուցվածքներ։ Թեհրանը պատասխանել է՝ թիրախավորելով տարածաշրջանում ամերիկյան օբյեկտները։

«Արմենպրես»-ի փոխանցմամբ՝ ԱՄՆ զինված ուժերի կենտրոնական հրամանատարությունը (CENTCOM) հայտարարել է, որ հարվածների նպատակն էր «էլ ավելի նվազեցնել Իրանի ռազմական կարողությունները» և պատասխանատվության ենթարկել Իրանին «առևտրային նավագնացության վրա վերջին հարձակումների համար»։

Ըստ X-ում տարածված հաղորդագրության՝ հարվածի են ենթարկվել տասնյակ թիրախներ, այդ թվում՝ ափամերձ հսկողության և հակաօդային պաշտպանության կայանքներ, ռազմական լոգիստիկայի ենթակառուցվածքներ և ծովային կարողություններ։

CENTCOM-ը հիշեցրել է, որ Մերձավոր Արևելքում է գտնվում ամերիկացի ավելի քան 50 000 զինծառայող։

Միևնույն ժամանակ շարունակվում է ԱՄՆ-ի կողմից Իրանի ծովային շրջափակումը։ Հրամանատարությունը հայտնել է, որ ԱՄՆ ուժերը վերաուղղորդել են 3 առևտրային նավ, որոնք փորձել են ճեղքել շրջափակումը, հարվածել են 1 նավի, որը չի հետևել հրահանգներին, և բարձրացել են 1 նավի տախտակամած։ CENTCOM-ը շեշտել է, որ Հորմուզի նեղուցը բաց է մյուս նավերի համար։

Իրանի պետական լրատվամիջոցները հայտնել են, որ ԱՄՆ-ն հարվածել է քաղաքացիական ենթակառուցվածքների։ Նշվում է, որ թիրախավորվել է երկրի հարավ-արևելքում գտնվող Իրանշահրի օդանավակայանը, Բանդար Խամիրում գտնվող երկաթուղային մեկ կայարան, ինչպես նաև հինգ կամուրջ։ Ըստ IRNA գործակալության՝ երկրում ամերիկյան հարվածներից 7 մարդ է զոհվել։

Ամերիկյան հրթիռները նաև հարվածել են Ղեշմ կղզու մերձակայքին և Բանդար Աբբասին։

Իրանն իր հերթին հայտարարել է, որ թիրախավորել է Քուվեյթում և Բահրեյնում ամերիկյան ռազմական ենթակառուցվածքները։ Օմանում հարվածի է ենթարկվել ամերիկյան ռադարային երկու կայանք։ Հորդանանն իր հերթին հայտնել է իրանական երեք հրթիռ խոցելու մասին։ Կատարը ևս նշել է, որ կանխել է հրթիռային հարձակումը։ Դոհայում AFP գործակալության թղթակիցները հայտնել են մի քանի պայթյուն լսելու մասին։ Ըստ Reuters գործակալության՝ Կատարի ներքին գործերի նախարարությունը հայտնել է, որ մեկ երեխա բեկորային վնասվածք է ստացել։

Թեև Ռուսաստանն այս պահին բախվում է տնտեսական ու աշխարհաքաղաքական դժվարությունների և չի կարող կենտրոնանալ Հայաստանի հարցի վրա, այդուհանդերձ Մոսկվան կարող է շարունակել տնտեսական ճնշումը Երևանի վրա: Դրա մասին NEWS.am-ի թղթակցի հետ զրույցում հայտարարել է տնտեսագետ Կարեն Ադոնցը:

Նրա գնահատմամբ՝ նման սցենարի դեպքում հայկական տնտեսությունը շատ լուրջ հետևանքների կբախվի։

Ադոնցը հիշեցրել է, որ Հայաստանից գյուղմթերքի ներկրման նկատմամբ Ռուսաստանի սահմանափակումները կապված են Եվրամիության և ԵԱՏՄ-ի միջև Երևանի ընտրության վերաբերյալ Մոսկվայի սպասումների հետ։

Եվրամիության շուկա հայկական ապրանքների դուրս գալու մասին ներկայիս հայտարարությունները փորձագետն անվանել է դիլետանտական:

«1-2 տոննա արտադրանք ուղարկելը չի նշանակում, որ դուք դուրս եք եկել տվյալ շուկա և զբաղեցրել ձեր տեղն այնտեղ: Դա պահանջում է տարիների աշխատանք՝ ուղղված տվյալ շուկայում դիրքերի ամրապնդմանը:

Այլ կատեգորիայի արդյունաբերական արտադրանքի գծով մենք ոչինչ չունենք, որը կարողանայինք ոչ միայն արտահանել Եվրամիություն, այլև նույնիսկ մտածել դրա մասին: Բացառություն կարող է լինել թերևս միայն սննդի արդյունաբերության ոլորտը»,- նշել է Ադոնցը:

Նրա տվյալներով՝ ընդհանուր առմամբ Հայաստանն արտահանում է շուրջ 140 հազար տոննա գյուղմթերք։ «Ինչպե՞ս կարող ենք մենք նման ծավալներով դուրս գալ եվրոպական շուկա»,- ընդգծել է փորձագետը:

Նա նկատել է, որ Հայաստանի տնտեսության մեջ խնդիրները շատ են, որն աշխատում է հիմնականում արտաքին մուտքերի, պետական պարտքի ավելացման և ռուս-ուկրաինական պատերազմի ֆոնին զբոսաշրջիկների թվի աճի հաշվին:

2012-2026 © Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են: Yn.am (Yerevan News) Երևան նյուզ լրատվական կայքի նյութերի օգտագործումն առանց հղման արգելվում է: Հրապարակման հեղինակի կարծիքը ոչ միշտ է համընկնում խմբագրության կարծիքի հետ: Գովազդների բովանդակության համար պատասխանատվությունը գովազդատուներինն է: Website By

Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսը հուլիսի 16-ին ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի անշարժ գույքը հայտարարել է օրինական թիրախ Իրանի զինված ուժերի համար:

Իրանցի զինվորականների մամուլի ծառայությանն առնչվող «ԻՀՊԿ լրատվական ալիք» թելեգրամյան ալիքում հրապարակվել է ինֆոգրաֆիկա՝ տարածաշրջանում ամերիկյան առաջնորդի օբյեկտների պատկերով: Պատկերում թվարկված են Trump բրենդի ներքո գործող յոթ նախագծեր, որոնք գտնվում են Միացյալ Արաբական Էմիրություններում, Սաուդյան Արաբիայում, Կատարում և Օմանում:

«Իրանի օրինական թիրախների» թվում են՝ գործող Trump International Golf Club Dubai գոլֆ-ակումբը, կառուցվող Trump International Hotel & Tower Dubai համալիրը, Trump Plaza Jeddah, Trump Tower Riyadh, Trump International Golf Club Wadi Safar, Trump International Golf Club and Villas Simaisma նախագծերը, ինչպես նաև Trump International Hotel Oman-ը:

Այդ հրապարակմանը զուգահեռ «Խաթամ ալ-Անբիա» կենտրոնական շտաբի ներկայացուցիչը հայտարարել է, որ Իրանը թույլ չի տա ԱՄՆ-ի միջամտությունը Հորմուզի նեղուցի շուրջ ստեղծված իրավիճակին: Նա միաժամանակ սպառնացել է «ավերել այն ամենը, ինչ դեռ չի ավերվել Իրանի զսպվածության պատճառով»:

«Եթե ԱՄՆ դատարկագլուխ նախագահի վերջին սպառնալիքները՝ այդ երկրի ագրեսիվ բանակի ուժերով հարվածներ հասցնել Իսլամական Հանրապետության ենթակառուցվածքներին, իրականություն դառնան, ապա այն ամենը, ինչ մինչ օրս անվնաս է մնացել Իրանի զսպվածության շնորհիվ, այսինքն՝ տարածաշրջանի ամբողջ ենթակառուցվածքը, կկործանվի Իսլամական Հանրապետության հզոր զինված ուժերի պողպատե հարվածներով»,- մեջբերում է Fars գործակալությունը հայտարարությունից:

Իրանի զինված ուժերի ներկայացուցիչը նաև զգուշացրել է, որ եթե ԱՄՆ-ն հարվածի Իսլամական Հանրապետության ենթակառուցվածքներին, պատասխանը կլինի «գերազանցող», իսկ հիշատակված օբյեկտներից ոչ մի հետք չի մնա, կարծես դրանք երբեք գոյություն չեն ունեցել։

Վերջին սրման ընթացքում Իրանին ԱՄՆ հասցրած հարվածների զոհերի թիվը աճել է՝ հասնելով 38-ի, տուժածների թիվն արդեն գերազանցել է 400-ը, հայտնել է Իրանի առողջապահության նախարարության մամուլի ծառայության ղեկավար Հոսեյն Քերմանպուրը։

Չորեքշաբթի Իրանի իշխանությունները հայտնել էին 35 զոհի և առնվազն 300 վիրավորի մասին։

«Ժամը 06:30-ի դրությամբ ամերիկյան հարձակումների հետևանքով վիրավորների թիվը գերազանցել է 400-ը, 38 հայրենակից զոհվել է», – գրել է Քերմանպուրը X սոցցանցում։

Պաշտոնյայի խոսքով՝ զոհվել է երեք կին, 22 կին վիրավորվել է, 18 տարեկանից ցածր անձանց շրջանում կա մեկ զոհ և ինը տուժած։

ԱՄՆ-Իրան հարաբերությունների հերթական սրումը սկսվել է հուլիսի 8-ին. Վաշինգտոնի և Թեհրանի միջև հուշագրի ստորագրումից հետո առաջին անգամ ԱՄՆ զինված ուժերը մի շարք հարվածներ են հասցրել իսլամական հանրապետության տարածքին՝ իբր ի պատասխան Հորմուզի նեղուցում առևտրանավի վրա հարձակման։ Նույն օրը ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտնել է Իրանի հետ զինադադարի դադարեցման մասին։ Պատասխան գործողությունների շրջանակում Թեհրանը սկսել է հարվածներ հասցնել Մերձավոր Արևելքում ԱՄՆ օբյեկտներին, որոնք գտնվում են Բահրեյնի, Հորդանանի, Կատարի, Քուվեյթի, ԱՄԷ և Օմանի տարածքում։

ԻՀՊԿ-ն հարված է հասցրել Սիրիայի տարածքում տեղակայված ԱՄՆ հատուկ գործողությունների կառավարման կենտրոնին: Ըստ տեղեկությունների՝ հարձակման հետևանքով ոչնչացվել են ԱՄՆ-ի ռադիոլոկացիոն կայանը և ուղղաթիռները։

«Մի քանի ժամ առաջ «Կայծակ» գործողության տասներկուերորդ փուլի շրջանակներում Իրանի Իսլամական Հանրապետության բանակի «Արաշ» կործանարար անօդաչու թռչող սարքերը հարվածներ են հասցրել Քուվեյթում տեղակայված ԱՄՆ ահաբեկչական և երեխասպան բանակի ուժերին և նյութատեխնիկական ապահովման կենտրոններին», – ասվում է բանակի հայտարարության մեջ։

ԱՄՆ ԶՈւ կենտրոնական հրամանատարությունը տեղեկացրել էր Իրանի ուղղությամբ հերթական հարվածների շարք իրականացնելու մասին։ Իրանական լրատվամիջոցները հաղորդել են Բանդար Աբասի և Քեշմ կղզու մոտակայքում տեղի ունեցած պայթյունների մասին։ Հարձակման են ենթարկվել նաև Ահվազը, Բուշեհրը, Բանդար Խոմեյնին, Բանդար Լենգեն, Վեյսիանը, Չաբահարը և Իրանշահրի օդանավակայանը։

«Այսօր՝ արևելյան ժամանակով ժամը 21:40-ին, ԱՄՆ Կենտրոնական հրամանատարությունն ավարտեց Իրանի ուղղությամբ հարվածների վերջին խոշոր ալիքը։ ԱՄՆ ԶՈՒ-ն խոցել է իրանական տասնյակ ռազմական օբյեկտներ, ինչպիսիք են ափամերձ դիտարկման և հակաօդային պաշտպանության օբյեկտները, ռազմալոգիստիկ ենթակառուցվածքները և ռազմածովային ուժերը»,- ասված է հրամանատարության հաղորդագրության մեջ։

Ինչպես նշել են CENTCOM-ում, ամերիկացի զինվորականներն օգտագործել են կործանիչներ, ԱԹՍ-ներ, ռազմանավեր և կիրառել են բարձրճշգրիտ սպառազինություն։

«Ժողովուրդ» օրաթերթը գրում է. «Հայաստանի իշխանությունների մշակութային քաղաքականությունը վերջին տարիներին ավելի շատ հարցեր է առաջացնում, քան պատասխաններ տալիս։ Մի կողմից՝ պետական հաստատություններում Արցախի հիշատակումը, խորհրդանիշների ցուցադրումը կամ նրա մշակութային ժառանգության ներկայացումը դառնում են ճնշումների, անգամ պաշտոնանկությունների պատճառ, մյուս կողմից՝ նույն պետությունը պետական միջոցներով շարունակում է ֆինանսավորել Արցախի մշակույթի պահպանման ծրագրերը։

Սա պարզապես հակասություն չէ, այլ պետական քաղաքականության երկակիության հերթական դրսևորումն է։

«Ժողովուրդ» օրաթերթի իրազեկ աղբյուրների փոխանցմամբ՝ իշխանական շրջանակներում շարունակում է գերակշռել այն մոտեցումը, ըստ որի՝ պետական հիմնարկներում պետք է բացառվեն Արցախի պետականությանն ու խորհրդանիշներին առնչվող ցանկացած դրսևորումներ։ Սակայն պետական փաստաթղթերը բոլորովին այլ պատկեր են արձանագրում։

Վերջին ամիսներին տեղի ունեցած մի շարք աղմկահարույց դեպքերն այդ հակասության ամենախոսուն օրինակներն են։ Ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի նախկին տնօրեն Էդիտա Գզոյանի պաշտոնանկության շուրջ հանրային քննարկումների պատճառներից մեկը դարձավ այն, որ նա ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսին նվիրել էր Արցախի մասին գիրք։ Սարդարապատի դպրոցի նախկին տնօրեն Կարինե Սմբատյանը հեռացվեց աշխատանքից, քանի որ հրաժարվել էր դպրոցից հեռացնել Արցախի դրոշը։ Իսկ Երևանի Անուշավան Տեր-Ղևոնդյանի անվան երաժշտական դպրոցում ցուցահանդեսի ժամանակ տնօրենի ժամանակավոր պաշտոնակատարը տաղավարից հեռացրեց աշակերտի պատրաստած Ստեփանակերտի «Մենք ենք մեր լեռները» («Տատիկ-պապիկ») հուշակոթողի ձեռագործ աշխատանքը։

Այս ամենը տեղի է ունենում այն պայմաններում, երբ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը բազմիցս հայտարարել է, որ պետական հաստատություններում Արցախի դրոշի, Արցախի պետականության կամ դրան առնչվող խորհրդանիշների ներկայացումը չի համապատասխանում պետության որդեգրած քաղաքականությանը։ Նրա ձևակերպմամբ՝ այլևս վերադարձ չի լինելու «Ղարաբաղյան շարժման» գաղափարախոսությանը։

Սակայն հենց այստեղ էլ առաջանում է ամենակարևոր հարցը։

«Ժողովուրդ» օրաթերթին ուշագրավ տեղեկություններ են հայտնի դարձել։ Եթե պետական հիմնարկներում Արցախի մշակութային ժառանգության ներկայացումը համարվում է անընդունելի, ապա ինչպե՞ս է ստացվում, որ նույն Հայաստանի Հանրապետությունը՝ ԿԳՄՍ նախարարության միջոցով, 2023-2027 թվականների մշակութային ռազմավարության շրջանակում պետական միջոցներ է հատկացնում «Արցախի մշակույթի պահպանման կենտրոն» հասարակական կազմակերպությանը։

Այս մասին հիշեցնում է նաև կազմակերպության տնօրեն Ապրես Մարգարյանը՝ նշելով, որ ՀՀ կառավարության հաստատած 2023-2027 թվականների մշակույթի պահպանության, զարգացման և հանրահռչակման ռազմավարությամբ Լեռնային Ղարաբաղից բռնի տեղահանված հայերի մշակութային իրավունքների պաշտպանությունը, ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պահպանումը, գույքագրումն ու սերունդներին փոխանցումը ճանաչվել են պետական առաջնահերթություն։

Այսպիսով, ստացվում է ակնհայտ իրարամերժ իրավիճակ. նույն պետությունը մի ձեռքով ֆինանսավորում է Արցախի մշակույթի պահպանությունը, իսկ մյուս ձեռքով պատժում է մարդկանց՝ հենց այդ մշակութային ժառանգությունը ներկայացնելու կամ դրա խորհրդանիշները պահպանելու համար։

Եթե Արցախի մշակույթի պահպանումը պետական առաջնահերթություն է, ապա ինչո՞ւ են այդ թեմայով նախաձեռնությունները պետական հաստատություններում արժանանում պատժի։ Իսկ եթե դրանք հակասում են պետական քաղաքականությանը, ապա ինչո՞ւ է պետությունը շարունակում ֆինանսավորել դրանք պետական բյուջեից, այսինքն՝ հարկատուների միջոցներով։

Այս հարցերը մինչ օրս պատասխան չեն ստացել։

Պետական քաղաքականությունը չի կարող հիմնված լինել երկակի չափանիշների վրա։ Այն չի կարող միաժամանակ խրախուսել և պատժել նույն երևույթը՝ կախված նրանից, թե որտեղ և ում կողմից է այն դրսևորվում։ Նման գործելաոճը ոչ միայն ստեղծում է իրավական և քաղաքական անորոշություն, այլև խարխլում է հանրային վստահությունը պետական ինստիտուտների նկատմամբ։

Արցախի մշակութային ժառանգությունը քաղաքական ճաշակի կամ պահի թելադրանքի հարց չէ։ Այն հայկական մշակութային ժառանգության անբաժանելի մասն է, որի պահպանությունը Հայաստանի Հանրապետությունն իր իսկ ռազմավարական փաստաթղթերով ճանաչել է պետական առաջնահերթություն։

Հետևաբար, իշխանությունները պարտավոր են վերջապես հստակեցնել, թե որն է իրական պետական քաղաքականությունը՝ Արցախի մշակույթի պահպանո՞ւմը, թե՞, ընդհակառակը, դրա խորհրդանիշների և դրսևորումների սահմանափակումը։

Եվ այս ամենի ֆոնին չպետք է անտեսել ևս մեկ կարևոր հանգամանք։ Մինչ Հայաստանի իշխանությունները շարունակում են հակասական ազդակներ փոխանցել սեփական հասարակությանը, Ադրբեջանը օկուպացված Արցախում հետևողականորեն ոչնչացնում է հայկական մշակութային ժառանգությունը։ Տարբեր միջազգային և մասնագիտական գնահատականների համաձայն՝ ավերվել կամ լրջորեն վնասվել են եկեղեցիներ, հարյուրավոր և նույնիսկ հազարից ավելի պատմամշակութային հուշարձաններ, իսկ մի շարք բնակավայրեր հիմնահատակ վերացվել են։

Այս պայմաններում առավել անհասկանալի է դառնում, թե ինչու է հայկական մշակութային ինքնության պահպանման հարցը Հայաստանի ներսում երբեմն ընկալվում ոչ թե որպես պետական առաջնահերթություն, այլ որպես խնդրահարույց կամ անցանկալի երևույթ»։

Մանրամասները՝ «Ժողովուրդ» օրաթերթի այսօրվա համարում:

Կիևում և Ուկրաինայի այլ քաղաքներում բողոքի ցույցեր են սկսվել՝ ի պաշտպանություն պաշտպանության նախարար Միխայիլ Ֆյոդորովի, որի սպասվող հրաժարականի մասին հայտնի է դարձել նախօրեին։

Ուկրաինայի մայրաքաղաքում ակցիայի մասնակիցները հավաքվել են Իվան Ֆրանկոյի անվան հրապարակում։ Ինչպես գրում է «Սուսպիլնե»-ն, ցույցի մասին հայտարարել էր վետերան և նախկին մարտական բժիշկ Դմիտրի Կոզյատինսկին։ Մարդիկ եկել են պաստառներով՝ վանկարկելով «Վերադարձրե՛ք Ֆյոդորովին», «Ամո՛թ», «Սիրսկի՛, հրաժարական տուր» կարգախոսները։

Ակցիաներ են սկսվել նաև Իվանո-Ֆրանկովսկում, Վինիցայում, Լուցկում, Խմելնիցկիում, Լվովում, Ուժգորոդում, Դնեպրում, Տերնոպոլում և Օդեսայում։

Ֆյոդորովի սպասվող հրաժարականի ֆոնին Ուկրաինայի զինված ուժերի Ռազմաօդային ուժերի հրամանատարի տեղակալի պաշտոնից ազատվելու զեկուցագիր է ներկայացրել գնդապետ Պավել Ելիզարովը։ Նա իր այս որոշումն ուղղակիորեն կապել է նախարարի պաշտոնանկության հետ.

«Ցավոք, պատերազմի հինգերորդ տարում ես Ուկրաինայի զինված ուժերից զորացրվելու զեկուցագիր գրեցի։ Կարծում եմ՝ Միխայիլ Ֆյոդորովի պաշտոնանկությունը մեծ չարիք է երկրի պաշտպանական ներուժի համար։ Փա՛ռք Ուկրաինային»։

Ինչպես նշում է Ուկրաինսկայա պրավդան, Ելիզարովին ՈւԶՈւ Ռազմաօդային ուժերի հրամանատարի տեղակալի պաշտոնում հունվարին նշանակել էր հենց Ֆյոդորովը։

Միխայիլ Ֆյոդորովը պաշտպանության նախարար էր նշանակվել 2026 թվականի հունվարին։ Նրա հրաժարականի մասին պաշտոնապես դեռ չի հաղորդվել, սակայն նախարարը փաստացի հաստատել է իր հեռանալը՝ սոցցանցերում գրելով. «Մեծ պատիվ էր պաշտպանության նախարարի պաշտոնում ծառայել ուկրաինացի ժողովրդին»։

Ֆյոդորովի հրաժարականը տեղի է ունենում Ուկրաինայի կառավարությունում կադրային փոփոխությունների ֆոնին։ Հուլիսի 14-ին Գերագույն ռադան ընդունել էր վարչապետ Յուլիա Սվիրիդենկոյի հրաժարականը։ Ակնկալվում է, որ նախարարների կաբինետի նոր կազմը կհայտարարվի հինգշաբթի՝ հուլիսի 16-ին։ Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին Ռադայի հաստատմանն է ներկայացրել «Նաֆտոգազ»-ի ղեկավար Սերգեյ Կորեցկու թեկնածությունը։