Category: YN.am

ԱՄՆ համախառն պետական պարտքն առաջին անգամ գերազանցել է 40 տրիլիոն դոլարի շեմը, հայտնում է Reuters-ը՝ հղում անելով երկրի Ֆինանսների նախարարության տվյալներին։

Ռեկորդային ցուցանիշը խորացրել է բյուջետային աճող անհավասարակշռության վերաբերյալ փորձագետների մտահոգությունները, քանի որ սոցիալական ծրագրերի իրականացման և պարտքի սպասարկման ծախսերը զգալիորեն գերազանցում են բյուջեի եկամուտներին։

Ֆիննախի տվյալներով՝ երեքշաբթի օրվա դրությամբ չմարված պետական պարտքի ընդհանուր ծավալը կազմել է 40,047 տրիլիոն դոլար։ Դրանից 32,266 տրիլիոն դոլարը մասնավոր ներդրողների նկատմամբ պարտավորություններն են, իսկ 7,782 տրիլիոն դոլարը՝ ներպետական պարտքը։

ԱՄՆ պետական պարտքն ավելի քան կրկնապատկվել է տասը տարուց էլ պակաս ժամանակահատվածում․ 2017 թվականի հունվարին, երբ Դոնալդ Թրամփն առաջին անգամ ստանձնեց նախագահի պաշտոնը, այն կազմում էր 19,95 տրիլիոն դոլար։ Աճի հիմնական մասը գրանցվել է COVID-19 համավարակի շրջանում, երբ Թրամփի, ապա նաև Ջո Բայդենի վարչակազմերը կտրուկ ավելացրել են պետական փոխառությունները։ Մնացած աճը պայմանավորված է բյուջեի եկամուտների նկատմամբ ծախսերի մշտական գերազանցմամբ։

Փորձագետները զգուշացնում են, որ առանց ծախսերի կրճատման, հարկերի բարձրացման կամ այս միջոցների համադրման՝ ԱՄՆ-ն կարող է բախվել պարտքային լուրջ ճգնաժամի։ Միևնույն ժամանակ, ներդրողներն արդեն իսկ ավելի բարձր եկամտաբերություն են պահանջում երկարաժամկետ ամերիկյան պարտատոմսերի դիմաց։ Երեքշաբթի օրը երկարաժամկետ գանձապետական պարտատոմսերի եկամտաբերությունը հասել է վերջին գրեթե 20 տարվա առավելագույն ցուցանիշին։

ԱՄՆ ֆինանսների նախարար Սքոթ Բեսենթը չորեքշաբթի օրը հայտարարել է 10-ից 30 տարի մարման ժամկետ ունեցող գանձապետական պարտատոմսերի հետգնման ծավալների ավելացման մասին (մեկ գործարքի համար առնվազն մինչև 4 միլիարդ դոլարով)։

Իրավիճակը բարդացնում է օտարերկրյա ներդրողների կողմից պահանջարկի նվազումը․ նրանց է պատկանում ամերիկյան գանձապետական պարտատոմսերի գրեթե մեկ երրորդը։ Սա նշանակում է, որ ամերիկյան պարտքի ավելի ու ավելի մեծ մասը պետք է գնորդներ գտնի երկրի ներսում, ինչը կարող է մեծացնել շուկայի տատանողականությունը։

Միայն հուլիս ամսվա ընթացքում ԱՄՆ դաշնային բյուջեի դեֆիցիտը կազմել է 432 միլիարդ դոլար. սա երկրի պատմության մեջ ամսական չորրորդ խոշորագույն դեֆիցիտն է։ 2026 ֆինանսական տարվա առաջին 10 ամիսների ընթացքում դեֆիցիտն արդեն գերազանցել է նախորդ ամբողջ ֆինանսական տարվա ցուցանիշը։

Ընդ որում, պարտքի սպասարկման ծախսերը շարունակում են աճել։ Ընթացիկ ֆինանսական տարվա առաջին 10 ամիսների ընթացքում պետական պարտքի տոկոսավճարները գերազանցել են Medicare ծրագրի ծախսերը՝ դառնալով Սոցիալական ապահովագրությունից հետո դաշնային բյուջեի երկրորդ խոշորագույն հոդվածը։

ԱՄՆ Կոնգրեսի բյուջետային վարչության գնահատմամբ՝ Թրամփի օրոք ընդունված «One Big Beautiful Bill Act» օրենքը հեռանկարում պետական պարտքը կավելացնի ևս մոտ 4,7 տրիլիոն դոլարով։

Հանրապետության տարածքում`

Օգոստոսի 20-ի գիշերը և կեսօրից հետո առանձին շրջաններում սպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ։

Օգոստոսի 21-24-ը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ։

Քամին` հարավարևելյան և արևելյան` 4-7 մ/վ, ամպրոպի ժամանակ սպասվում է քամու ուժգնացում` 17-20 մ/վ։

Օդի ջերմաստիճանն օգոստոսի 23-24-ն աստիճանաբար կբարձրանա 2-4 աստիճանով:

Երևան քաղաքում՝

Օգոստոսի 21-24-ը սպասվում է առանց տեղումների եղանակ։

Օգոստոսի 20-ի կեսօրից հետո քաղաքի առանձին հատվածներում հնարավոր է կարճատև անձրև և ամպրոպ, ամպրոպի ժամանակ քամու ուժգնացում` 17-20 մ/վ։

Վերջին մեկ տարվա ընթացքում «Էրեբունի» պատմահնագիտական արգելոց-թանգարանում իրականացվել են ենթակառուցվածքների բարելավման, տարածքի բարեկարգման, պահպանության պայմաններն ապահովելու և անվտանգության բարձրացման մի շարք միջոցառումներ։

Երևանի քաղաքապետարանից հայտնում են, որ թանգարանի և հարակից տարածքների պատշաճ պահպանությունն ապահովելու նպատակով լայնածավալ սանիտարական մաքրման աշխատանքներ են կատարվել, որոնց շնորհիվ տարածքից հեռացվել է շուրջ 20 բեռնատար ծավալով կուտակված աղբ և թափոն։ Հիմնորոգվել է թանգարանի շենքի շուրջ 750 քմ մակերեսով տանիքը, վերանորոգվել է 150 քմ մակերեսով ներքին բակը։

Մաքրվել և մասնակի վերանորոգվել է կոյուղատար համակարգը, ինչպես նաև մասնակի վերականգնվել է ոռոգման համակարգը։ Թանգարանի երկրորդ հարկը հիմնանորոգվել է, կառուցվել են օդափոխության և հակահրդեհային ազդարարման համակարգեր՝ բարելավելով աշխատանքային, այցելուների սպասարկման և անվտանգության պայմանները։

Նորոգվել է նաև թանգարանի ետնամասում գտնվող արհեստական պեղավայրը, որն օգտագործվում է կրթական ծրագրեր և ամառային դպրոցներ կազմակերպելու համար։ Ամբողջությամբ նորոգվել են նաև թանգարանին պատկանող երկու անսարք փոխադրամիջոցները։ Բարեկարգման միջոցառումների ընթացքում ուշադրություն է դարձվել նաև կանաչ տարածքներին. թանգարանի տարածքում տնկվել է 100 իտալական նոճի։

Տարիներ շարունակ չգործած ոռոգման համակարգի հետևանքով չորացած և կենսունակությունը կորցրած ծառերը նախատեսվում է փոխարինել նոր ծառատեսակներով։ Վերը նշվածի նպատակն է բարելավել «Էրեբունի» պատմահնագիտական արգելոց-թանգարանի պահպանության պայմանները, բարեկարգել տարածքն ու այցելուների համար ստեղծել առավել հարմարավետ և անվտանգ միջավայր։

Ռուսական զորքերը օգոստոսի 20-ի գիշերը Կիևը ենթարկել են զանգվածային գնդակոծության, ինչի հետևանքով զոհվել է 6 մարդ, ևս 23-ը ստացել են վնասվածքներ, հաղորդում է УНИАН։

Նախնական տեղեկություններով՝ հարվածներ, ավերածություններ և հրդեհներ գրանցվել են Սվյատոշինսկի, Դառնիցկի և Սոլոմենսկի շրջաններում։

Ինչպես հաղորդում է ТАСС-ը, Ուլյանովսկի մարզի վրա ԱԹՍ-ների հարձակման փորձի հետևանքով մեկ մարդ տուժել է, հայտնել է նահանգապետ Ալեքսեյ Ռուսսկիխը։

Կառավարությունը նախատեսում է Եկեղեցու բարենորոգման, ֆինանսական թափանցիկության և հոգևորականների բարեվարքության ապահովմանն ուղղված մի շարք քայլեր իրականացնել։

«Հոգևոր անվտանգություն

Արժեքահենք հոգևոր կյանք ունենալու խնդրի լուծման համար Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու բարենորոգումը կենսական անհրաժեշտություն է։ Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու բարենորոգման օրակարգը ծառայում է Եկեղեցին կանոնականության դաշտ բերելուն և Եկեղեցու քաղաքականացումը բացառելուն։ Հոգևոր անվտանգության խնդիրն ապահովելու, Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին հիբրիդային պայքարի հենակետ դարձնելու արտաքին ուժերի փորձերը բացառելու և Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին բարենորոգելու նպատակով ջանքեր են գործադրվելու հետևյալ օրակարգի իրագործման համար`

1) Ապահովվելու է Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու փաստացի պետի հեռացումը (հանգստի կոչումը), և սահմանված կարգով իրականացվելու է Կաթողիկոսական տեղապահի ընտրություն:

2) Ապահովվելու է Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու կանոնադրության ընդունումը, որով պետք է սահմանվեն ամրագրված սկզբունքների պահպանման, ֆինանսական թափանցիկության և հոգևորականների բարեվարքության ապահովման կառուցակարգեր:

3) Սահմանված կարգով ապահովվելու է Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի ընտրությունը: Կառավարությունը ձեռնամուխ է լինելու նաև հոգևոր ծառայողներին սոցիալական երաշխիքների պետական համակարգում ներառելուն և եկեղեցու ֆինանսավորման թափանցիկությունը ապահովելուն»,-ասված է ՀՀ Կառավարության հնգամյա ծրագրում։

«Ժողովուրդ» օրաթերթը գրում է. «ՀՀ Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովը ուսումնասիրում է ՀՀ Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Ալեն Սիմոնյանի՝ օգոստոսի 17-ին սոցիալական ցանցում կատարած աղմկահարույց գրառումը, որտեղ նա քաղաքական ընդդիմախոսների հասցեին օգտագործել էր վիրավորական և նվաստացուցիչ բնույթի արտահայտություններ։ Այս մասին կառույցից հայտնեցին «Ժողովուրդ» օրաթերթին։

«Ժողովուրդ»-ը գրավոր հարցմամբ դիմել էր Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովին՝ խնդրելով գնահատել՝ արդյոք նման հրապարակումը կարող է համարվել պետական պաշտոն զբաղեցնող անձի վարքագծի և էթիկայի նորմերի խախտում, ինչպես նաև պարզել՝ արդյոք Հանձնաժողովն ուսումնասիրում է գրառումը և պատրաստվում է համապատասխան գործողություններ ձեռնարկել։

Հանձնաժողովից մեր հարցմանը օպերատիվ պատասխանել են։

Պատասխանում, մասնավորապես, նշվում է, որ Հանձնաժողովը «մեդիա մոնիթորինգի շրջանակներում իրականացնում է ուսումնասիրություն»՝ Ալեն Սիմոնյանի գրառման և դրա վերաբերյալ մեդիա հրապարակումների առնչությամբ։

Ավելին՝ ուսումնասիրությունն իրականացվում է «ԱԽ քարտուղարի կողմից վարքագծի կանոնների առերևույթ խախտման հիմքով վարույթի նախաձեռնման օրենսդրական հիմքերը գնահատելու նպատակով»։

Այս ձևակերպումն ուշագրավ է։ Հանձնաժողովը չի սահմանափակվել գրառման վերաբերյալ ընդհանուր մեկնաբանությամբ, այլ փաստացի այն ներառել է պաշտոնատար անձի վարքագծի հնարավոր խախտման տեսանկյունից ուսումնասիրության շրջանակում։

Հանձնաժողովը նաև պարզաբանել է իր իրավասությունը՝ հղում կատարելով «Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի մասին» օրենքի 23-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1.1 կետին։ Ըստ այդ դրույթի՝ Հանձնաժողովի գործառույթներից է պետական պաշտոն զբաղեցնող անձանց՝ բացառությամբ օրենքով թվարկված մի շարք պաշտոնների, «վարքագծի կանոնների, բացառությամբ նվերներ ընդունելու սահմանափակումների, և շահերի բախման կարգավորումների պահպանմանը հետևելը»։

Հիշեցնենք՝ Ալեն Սիմոնյանի օգոստոսի 17-ի գրառման մեջ ընդդիմադիր պատգամավորների հասցեին օգտագործվել էին «մանկապարտեզի սաներ», «փոքրիկ ծաղրածուներ», սպառնացել «տրորել» և այլ վիրավորական բնույթի արտահայտություններ։ Գրառման մեջ հնչել էին նաև անձնական բնույթի այլ ձևակերպումներ և սպառնալիք պարունակող արտահայտություններ։

Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովը պետք է պարզի՝ արդյոք պետական բարձր պաշտոն զբաղեցնող անձի նման վարքագիծը համապատասխանում է պաշտոնատար անձանց համար սահմանված վարքագծի կանոններին»։

Մանրամասները՝ «Ժողովուրդ» օրաթերթի այսօրվա համարում:

Հայտնի են դարձել օգոստոսի 19–ին, ժամը 21:20-ի սահմաններում «Գազ 53» մակնիշի առանց համարանիշի բեռնատարը Ճամբարակ քաղաքից դեպի Վահան գյուղ տանող ճանապարհին վրաերթի ենթարկված զինվորների անունները, գրում է ArmLur.am–ը։

Վիրավորներն են 2007 թվականին ծնված ժ.Հ-ն, 2007 թվական ծնված Ա.Ս-ն, որը Երեւանի բնակիչ է, 2007 թվականի Ս.Ա-ն Սյունիքի մարզի բնակիչ,2007 ծնված Ս.Ե-ն,Կոտայքի մարզի բնակիչ 2008 թվականին ծնված Գ.Մ-ն, 2008 ծնված Գ.Բ-ն։

Վարորդը Վահան Գյուղի բնակիչ Վահան Ճաղարյանն է, ով այս պահին ձերբակալված է:

Կայքի տեղեկությունների համաձայն ՊՆ ղեկավար կազմը, ռազմական ոստիկանությունը ողջ գիշեր եղել են Գեղարքունիքի մարզում։ Իրավապահները պարզել են որ «Գազ 53» մեքենան պիտանի չի եղել շահագործման, վարորդը ձերբակալված է։ նա վարորդական վկայական չունի։

Ավելի վաղ NEWS.am–ը հայտնել էր, որ օգոստոսի 19-ին, ժամը 21.20–ի սահմաններում Գեղարքունիքի մարզում «Գազ 53» մակնիշի առանց համարանիշի բեռնատարը Ճամբարակ քաղաքից դեպի Վահան գյուղ տանող ճանապարհին վրաերթի է ենթարկել 7 հետիոտնի, որոնցից մեկը տեղում մահացել է։ Նրանցից 2–ի վիճակը գնահատվում է ծանր, 4–ինը՝ բավարար։ Բոլորը կոտրվածքներ են ունեցել և այժմ Մուրացանի զինվորական հոսպիտալում են։

Մահացածը զինծառայող Սուրեն Մամբրեի Վարդանյանն է։

«Ռելոկաց» նախագծի գլխավոր խմբագիր Ալեքսանդրա Նազարովան պատմել է «Осторожно, новости»-ին, որ դեռ ապրիլին ռուսաստանցիների շրջանում տեղափոխվելու պահանջարկն աճել էր օտարերկրյա ծառայությունների արգելափակումների և այն ընդհանուր զգացողության պատճառով, որ «Ռուսաստանում սովորական կյանքը դառնում է ավելի ու ավելի քիչ կանխատեսելի»։ Նազարովայի խոսքով՝ հուլիսից աճը շարունակվել է։

«Այստեղ կարևոր է հստակեցնել. մենք տեսնում ենք ոչ միայն նրանց, ովքեր արդեն պատրաստ են գնել ուղեկցման ծառայությունը։ Մեզ մոտ ուղեկցումը վճարովի է, բայց բոտին կարող են գրել բոլորը, և մենեջերները անվճար պատասխանում են ցանկացած հարցի։ Այդ պատճառով մենք բավական լայն պատկեր ենք ստանում՝ թե մարդկանց ինչ վախեր ունեն հիմա, և թե որ երկրներն են դիտարկում», — պատմել է խմբագիրը։

Ընկերության վիճակագրության համաձայն՝ նախկինում օրական ստացվում էր մոտ 70 դիմում, հիմա՝ մոտավորապես 120։ Այսինքն՝ հոսքն աճել է մոտ 1,7 անգամ։ Միևնույն ժամանակ հիմա մարդիկ ավելի հաճախ գալիս են ոչ թե պարզապես «տեղափոխվելու մասին կարդալու», այլ ավելի հրատապ հարցումով՝ հասցնել մեկնել մինչև սեպտեմբեր-հոկտեմբեր, ընտրել երկիրը, հասկանալ, թե ինչ փաստաթղթեր են պետք, պատմել է Նազարովան։

Նա հավելել է, որ էմիգրացիայի հարցում օգնության համար դիմում են թե՛ տղամարդիկ, թե՛ կանայք։ Նրանցից ոմանք հարցնում են ամուսնու, որդու կամ զուգընկերոջ տեղափոխության մասին. ձևականորեն հայտը թողնում է կինը, բայց իրական հարցումը կապված է տղամարդու տեղափոխության հետ։

«Տարիքի առումով ամենից հաճախ դրանք մինչև 40 տարեկան մարդիկ են, շատ են 18-ից 35 տարեկանների դիմումները։ Նկատելի են նաև նրանց հարցումները, ովքեր 18 տարեկան են կամ շուտով կդառնան 18, ինչպես նաև այն ծնողների հարցումները, որոնք մտածում են երեխայի՝ արտերկրում կրթություն ստանալու մասին։ Հստակ վիճակագրություն հենց 18–30 տարեկան տղամարդկանց վերաբերյալ մենք չենք վարում, բայց թիմի զգացողությամբ նման հարցումներն ավելացել են», — հավելել են «Ռելոկաց»-ում։

Էմիգրացիայի հիմնական պատճառների թվում են լարված իրավիճակը, նոր մոբիլիզացիայի վախը, աշնանային իրադարձություններից առաջ մեկնելու ցանկությունը, Ռուսաստանում կյանքից հոգնածությունը, ինչպես նաև այնպիսի երկիր գտնելու ցանկությունը, որտեղ կարելի է հանգիստ ապրել, աշխատել, սովորել և երկարաժամկետ ծրագրեր կառուցել։ Ծառայությունների արգելափակումները շարունակում են մնալ կարևոր ֆոն, բայց այժմ ավելի հաճախ հնչում է ոչ թե մեկ կոնկրետ պատճառ, այլ ընդհանուր զգացողություն՝ «պետք է պատրաստել պահեստային պլան»։ Ամենահայտնի ուղղություններն են՝ Սերբիա, Հայաստան, Վրաստան։ Հաճախորդները նույնպես հիմնականում դիմում են այն հարցմամբ, որ պետք է մեկնել հենց «հիմա», բայց միևնույն ժամանակ մեծամասնությունը, այնուամենայնիվ, ուզում է ոչ թե պարզապես մի քանի ամիս սպասել, այլ գտնել մի երկիր, որտեղ կկարողանան երկար ապրել։

Իրանի ռազմական պաշտոնյաները առաջարկել են Պարսից ծոցի երկրներին դադարեցնել Թեհրանի հետ հակամարտության մեջ Միացյալ Նահանգներին աջակցելը, հաղորդում է EFE-ն։

«Մենք զգուշացնում ենք. ագրեսորին՝ ամերիկյան զինվորականներին, տրամադրվող ցանկացած օգնություն կամ աջակցություն կդիտարկվի որպես համագործակցություն ամերիկյան զինված ուժերի հետ», – ասել է Իրանի զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ, գեներալ Ալի Աբդոլլահը։

Նրա խոսքով՝ տարածաշրջանում ԱՄՆ-ի ոչ մի գործողություն չի վրիպում Իրանի ուշադրությունից։

Զգուշացումը հնչել է այն բանից հետո, երբ Աբու Դաբին մեղադրեց Թեհրանին երկրի ուղղությամբ երկու հրթիռ արձակելու մեջ, ինչի հետևանքով ԱՄԷ-ն սառեցրեց Իրանի հետ բոլոր առևտրային հարաբերությունները։

Իրանի արտաքին գործերի նախարարության խոսնակ Իսմայիլ Բաղային ԱՄԷ-ի մեղադրանքները անհիմն է անվանել։