Ո՞վ է Արփինե Սարգսյանը․ իրավաբան-փորձագետից մինչև ՆԳ նախարար. ինչ ճանապարհ է անցել նախարարի պաշտոնում վերանշանակվելու սպասվող թեկնածուն

ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը երեկ լրագրողների հետ զրույցում հայտարարել է, որ Արփինե Սարգսյանը կվերանշանակվի Ներքին գործերի նախարարի պաշտոնում։ Թեև պաշտոնական նշանակման գործընթացը դեռ պետք է ավարտվի սահմանադրական կարգով, վարչապետի հայտարարությունը փաստացի ցույց է տալիս, որ կառավարությունը շարունակելու է վստահել վերջին տարիներին ՆԳ նախարարությունում իրականացված քաղաքականության ղեկավարումը հենց Արփինե Սարգսյանին։

Բայց ո՞վ է Արփինե Սարգսյանը, և ինչպիսի՞ մասնագիտական ճանապարհ է անցել մինչև Հայաստանի ամենապատասխանատու գերատեսչություններից մեկի ղեկավար դառնալը։

Իրավաբանական ոլորտից՝ պետական կառավարման համակարգ

Արփինե Սարգսյանի մասնագիտական գործունեությունը պետական կառավարման համակարգում սկսվել է 2015 թվականին, երբ նա նշանակվեց ՀՀ արդարադատության նախարարության աշխատակազմի օրենսդրության զարգացման և իրավական վերլուծությունների վարչության քրեաիրավական օրենսդրության բաժնի փորձագետ։

Նույն ժամանակահատվածում նա մասնագիտացել է քրեական արդարադատության և քրեակատարողական ոլորտներում՝ ներգրավվելով իրավական բարեփոխումների մշակման աշխատանքներում։ Արդեն մեկ տարի անց Եվրոպայի խորհրդի «Աջակցություն Հայաստանում պրոբացիոն ծառայության ստեղծմանը» ծրագրում նա աշխատում էր որպես ազգային փորձագետ և վերապատրաստող՝ մասնակցելով Հայաստանում պրոբացիայի համակարգի ներդրմանը։

Քայլ առ քայլ՝ ավելի մեծ պատասխանատվություն

2016-2020 թվականներին Արփինե Սարգսյանը զբաղեցրել է արդարադատության նախարարության տարբեր պաշտոններ՝ նախարարի տեղակալի օգնականից մինչև վարչության պետ։

Այս տարիներին նրա գործունեությունը կենտրոնացած էր քրեական արդարադատության համակարգի խոշոր բարեփոխումների վրա։ Նա մասնակցել է Հայաստանի նոր Քրեական և Քրեական դատավարության օրենսգրքերի մշակման և լրամշակման գործընթացներին, համակարգել է նոր օրենսգրքերին գործող օրենսդրության համապատասխանեցման աշխատանքները, ինչպես նաև ղեկավարել է քրեակատարողական և պրոբացիայի ոլորտների առաջին ռազմավարական փաստաթղթերի մշակումը։

Նրա մասնակցությամբ իրականացվել են նաև քրեակատարողական համակարգի արդիականացմանն ուղղված մի շարք ծրագրեր, իսկ 2019-2022 թվականներին նա եղել է քրեակատարողական ծառայության կենտրոնական մարմնի տեղաբաշխման հանձնաժողովի անդամ։

Հակակոռուպցիոն քաղաքականությունից մինչև միջազգային հարթակներ

Արփինե Սարգսյանի գործունեությունը չի սահմանափակվել միայն օրենսդրական աշխատանքով։

2017 թվականից նա վերապատրաստել է պետական կառավարման մարմինների հակակոռուպցիոն ոլորտի պատասխանատուներին, եղել է նոր Քրեակատարողական օրենսգրքի մշակման աշխատանքային խմբի անդամ, դասավանդել է մասնագիտական վերապատրաստման ծրագրերում և շարունակել գիտական գործունեությունը Երևանի պետական համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետում։

2022 թվականին նա գլխավորել է ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեի ծառայողների առաջին կազմի ընտրության մրցութային հանձնաժողովը, ինչպես նաև մասնակցել է ՄԱԿ-ի «Կանանց նկատմամբ խտրականության բոլոր ձևերի վերացման մասին» կոնվենցիայի շրջանակում Հայաստանի ազգային զեկույցի ներկայացմանը։

Նույն ժամանակահատվածում նա ներկայացրել է Հայաստանի Հանրապետությունը Եվրոպայի խորհրդի Խոշտանգումների կանխարգելման կոմիտեում և ՄԱԿ-ի Խոշտանգումների դեմ կոմիտեում։

ՆԳ նախարարության ստեղծման առանցքային մասնակիցներից

2022 թվականը դարձավ նրա պետական կարիերայի ամենակարևոր շրջադարձային փուլերից մեկը։

Հունվարի 21-ին Արփինե Սարգսյանը նշանակվեց արդարադատության նախարարի տեղակալ, իսկ նույն թվականից գլխավորեց նաև Ոստիկանության բարեփոխումների բազմաշահառու աշխատանքային խումբը։

Հենց այդ շրջանում մեկնարկեցին ոստիկանության համակարգի խորքային բարեփոխումները, որոնց արդյունքում ստեղծվեց Հայաստանի Հանրապետության Ներքին գործերի նախարարությունը։ Արփինե Սարգսյանը համարվում է այդ գործընթացի հիմնական համակարգողներից և գաղափարական պատասխանատուներից մեկը։

2023 թվականի հունվարի 9-ին նա նշանակվեց Ներքին գործերի նախարարի տեղակալ՝ շարունակելով համակարգել արդեն մեկնարկած ինստիտուցիոնալ փոփոխությունները։

ՆԳ նախարար

2024 թվականի նոյեմբերի 20-ին Հանրապետության նախագահի հրամանագրով, վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի առաջարկությամբ, Արփինե Սարգսյանը նշանակվեց Հայաստանի Հանրապետության ներքին գործերի նախարար։

Նրա պաշտոնավարման ընթացքում շարունակվել են ոստիկանության, փրկարար ծառայության, միգրացիայի և քաղաքացիական պաշտպանության ոլորտների կառավարման բարեփոխումները, ինչպես նաև ՆԳ նախարարության նոր կառավարման մոդելի ներդրման աշխատանքները։

Վերանշանակման սպասում

Երեկ լրագրողների հետ զրույցում վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց, որ Արփինե Սարգսյանը կվերանշանակվի Ներքին գործերի նախարարի պաշտոնում։ Եթե այդ որոշումը պաշտոնապես ձևակերպվի, ապա սա կլինի նրա երկրորդ անընդմեջ պաշտոնավարման ժամկետը նախարարի կարգավիճակում։

Սա նաև քաղաքական ուղերձ է կառավարության կողմից՝ շարունակելու այն բարեփոխումները, որոնք վերջին տարիներին իրականացվել են ՆԳ նախարարությունում՝ սկսած ոստիկանության վերափոխումից մինչև նոր նախարարության ինստիտուցիոնալ կայացումը։

Կին՝ ուժային գերատեսչության ղեկավար

Հայաստանի անկախության պատմության ընթացքում Ներքին գործերի համակարգը երկար տարիներ ղեկավարել են հիմնականում իրավապահ կամ ուժային համակարգերից եկած տղամարդ պաշտոնյաներ։ Արփինե Սարգսյանի նշանակումը այս առումով առանձնահատուկ էր. նա համակարգ է եկել ոչ թե ոստիկանությունից կամ ռազմական կառույցներից, այլ իրավաբանական և օրենսդրական ոլորտից։

Նրա մասնագիտական կենսագրությունը կառուցվել է փորձագիտական աշխատանքի, պետական ծառայության և իրավական քաղաքականության մշակման շուրջ՝ առանց ընդգծված կուսակցական կամ հրապարակային քաղաքական գործունեության։

Այսօր Արփինե Սարգսյանը համարվում է այն պետական պաշտոնյաներից մեկը, որի կարիերան ձևավորվել է պետական ծառայության աստիճանական առաջխաղացման ճանապարհով՝ փորձագետից մինչև Հայաստանի ամենամեծ և ամենապատասխանատու գերատեսչություններից մեկի ղեկավար։

Մարգարիտա Դավթյան