ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (24 սեպտեմբերի). Լարված իրավիճակ հայ-ադրբեջանական սահմանագծի հյուսիսարևել յան հատվածում. «Փաստ»

24 Սեպտեմբեր, 2026 12:01

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

ՏՈՆԵՐ ԵՎ ՀԻՇԱՐԺԱՆ ՕՐԵՐ

Բեռնափոխադրողների միջազգային օր, Գվինեա Բիսաու՝ Անկախության օր, Կամբոջա՝ Սահմանադրության օր, Հարավային Կորեա և Հյուսիսային Կորեա՝ Բերքի օր, Դոմինիկյան Հանրապետություն՝ Սուրբ Մերսեդեսի օր, Պերու՝ Զինված ուժերի օր:

ՀԱՅ-ՀԱՅԱՍՏԱՆ

1878 – ծնվել է գեղանկարիչ Եղիշե Թադևոսյանը:

1916– Հովհաննես Այվազովսկու թոռ օդաչու Կոնստանտին Արցեուլովը պատմության մեջ առաջին անգամ ինքնաթիռով ոլորապտույտ է կատարել։

1920-հայ-թուրքական պատերազմի ընթացքում հայկական զորքերը ստիպված են եղել նահանջել Սարիղամիշ քաղաքի մոտ:

1923-ծնվել է գրականագետ Էդվարդ Ջրբաշյանը։

1924 – ծնվել է նկարիչ Լևոն Կոջոյանը: 1940 – ծնվել է ֆիզիկոս Արիկ Ալեքսանյանը:

1981-ԱՍԱԼԱ-ն իրականացրել է Փարիզի թուրքական դեսպանատան 15-ժամյա գրավում, որը հայտնի է «Վան օպերացիա» անունով:

2006-Եվրախորհրդարանը մերժել է Հայոց ցեղասպանությունը ընդունել որպես նախապայման Թուրքիայի անդամակցության համար:

2007-«Երազանք հանուն Դարֆուրի» գլոբալ քարոզչական արշավը հասել է Հայաստան, որը խորհրդանշական օլիմպիական ջահի երրորդ կանգառն է եղել:

2009 – վախճանվել է անիմացիոն ֆիլմերի ռեժիսոր, սցենարիստ, մուլտիպլիկատոր Ռոբերտ Սահակյանցը: 2013-Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում սկսվել է Հայաստանյաց առաքելական սուրբ եկեղեցու Եպիսկոպոսաց ժողովը:

2015- լարված իրավիճակ է ստեղծվել Հայաստան-Ադրբեջան սահմանագծի հյուսիս –արևել յան հատվածում: Հակառակորդի կրակոցներից սահմանամերձ Պառավաքարում բնակչության շրջանում եղել է մեկ զոհ, իսկ Բերդավանում՝ երկու զոհ և երկու վիրավոր:

2015-Գյումրիում օծվել է Հայ կաթողիկե Սրբոց Նահատակաց առաջնորդանիստ եկեղեցին: 2018- Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, որ ներկա խորհրդարանը չունի գործելու մանդատ, և պետք է ընտրություններ անցկացնել մինչև տարեվերջ:

2019-Բջնիի իր առանձնատանը հայտնաբերվել է նախկին ոստիկանապետ, գեներալ գնդապետ Հայկ Հարությունյանի դին՝ գլխի հրազենային վնասվածքով. դիակի մոտ եղել է հրազեն:

2021- վախճանվել է լեգենդար կինոօպերատոր, հայկական կինոյի նվիրյալ Լևոն Աթոյանցը:

ԱՇԽԱՐՀ

768 –վախճանվել է ֆրանկների թագավոր Պիպին Կարճահասակը:

1541 –վախճանվել է գերմանա- շվեյցարացի ֆիզիկոս, բուսաբան, քիմիկոս Պարացելսը:

1664 –Նոր Հոլանդիայի գուբերնատոր Պիտեր Ստյոյվեսենթը ստորագրել է կապիտուլ յացիա և Նոր Ամստերդամ քաղաքը հանձնել անգլիացիներին:

1739 –ծնվել է ռուս պետական քաղաքական գործիչ, գեներալ-ֆելդմարշալ կոմս Գրիգորի Պոտյոմկին-Տավրիչեսկին:

1801-Ռուսաստանի ցար Ալեքսանդր 1-ինի մանիֆեստով Արևել յան Վրաստանը միացվել է Ռուսաստանին և կոչվել Վրացական գուբերնիա։

1802 –վախճանվել է ռուս գրող և քննադատ Ալեքսանդր Ռադիշչևը:

1812 –Արգենտինայի անկախության համար մղվող պատերազմում տեղի է ունեցել ճակատամարտ Տուկմանեի մոտ արգենտինացի հայրենասերների և իսպանական կառավարական բանակի միջև:

1830 –Բելգիական հեղափոխության ընթացքում կազմավորվել է Բելգիայի ժամանակավոր կառավարություն: 1852–ֆրանսիացի Անրի Ժիֆֆերը իրականացրել է շոգեշարժիչով դիրիժաբլի առաջին թռիչքը։

1884 –ծնվել է գերմանացի հրաձգային զենքի նախագծող Հուգո Շմայսերը:

1896 – ծնվել է ամերիկացի նշանավոր գրող Ֆրենսիս Սքոթ Ֆիցջերալդը։

1902 –ծնվել է Իրանի հոգևոր առաջնորդ, Իրանի 1-ին գերագույն առաջնորդ Ռուհոլլա Խոմեինին:

1911 –ծնվել է ռուս և խորհրդային քաղաքական գործիչ Կոնստանտին Չեռնենկոն:

1941– Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ԽՍՀՄ-ը միացել է Ատլանտյան դաշինքին։

1944 –հրապարակվել է Գերմանիայի հետպատերազմյան կառուցման՝ ամերիկացիների ստեղծած «Մարշալի պլանը», ըստ որի, Գերմանիան պետք է արդյունաբերական երկրից վերածվեր բացառապես գյուղատնտեսական երկրի:

1945 –վախճանվել է գերմանացի ֆիզիկոս, ռադիացիայի հաշվիչի ստեղծող Հանս Գեյգերը:

1948– ստեղծվել է «Հոնդա» ընկերությունը։

1953 –Հոլիվուդում կայացել է առաջին պանորամային ֆիլմի ցուցադրությունը:

1957 – Բարսելոնում բացվել է Եվրոպայի ամենամեծ «Կամպ Նոու» մարզադաշտը։

1960 – ԱՄՆ-ում ջուրն է իջեցվել առաջին ատոմային սուզանավը՝ USS Enterprise (CVN-65)-ը։

1968 – Սվազիլենդը դարձել է ՄԱԿ-ի անդամ։ 1973 – Գվինեա Բիսսաուն անկախացել է Պորտուգալիայից։

1996– Միացյալ ազգերի կազմակերպության Գլխավոր ասամբլեայում ստորագրվել է Ատոմային փորձարկումների արգելման մասին համաձայնագիրը։

1998 –Լիոնում (Ֆրանսիա) առաջին անգամ իրականացվել է մարդու ձեռքի փոխպատվաստում:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում