Blog

Հայաստանում նախատեսվում է սահմանել մթնոլորտի և մթնոլորտային երևույթների վրա ակտիվ ներգործությունների իրականացման միասնական կարգ։

Համապատասխան որոշման նախագիծը հանրային քննարկման է ներկայացրել ՀՀ շրջակա միջավայրի նախարարությունը։

Նախագծով սահմանվում են հակակարկտային աշխատանքների, տեղումների խթանման, մառախուղի ցրման, ցածր ամպամածության վերացման և այլ օդերևութաբանական երևույթների վրա ներգործության իրականացման նպատակները, մեթոդներն ու անվտանգության պահանջները։

Մթնոլորտային երևույթների վրա ակտիվ ներգործությունները նախատեսվում է իրականացնել բնակչության, գյուղատնտեսության, ենթակառուցվածքների և շրջակա միջավայրի՝ վտանգավոր օդերևութաբանական երևույթներից պաշտպանության նպատակով։

Դիտված և կանխատեսվող չորային եղանակային պայմաններում կարող են իրականացվել տեղումների խթանման աշխատանքներ։ Մառախուղի ցրումը և ցածր ամպամածության վերացումը նախատեսվում է իրականացնել օդանավակայանների, ավտոմոբիլային ճանապարհների և ռազմավարական նշանակության այլ օբյեկտների անվտանգ գործունեությունն ապահովելու համար։

Ակտիվ ներգործությունները կարող են իրականացվել հրթիռային և ավիացիոն եղանակներով, հակակարկտային կայանքների, քիմիական ռեագենտների, ինչպես նաև օրենսդրությամբ չարգելված այլ տեխնոլոգիաների կիրառմամբ։Նախագծով նախատեսվում է, որ աշխատանքները կիրականացվեն օդերևութաբանական դիտարկումների, ռադիոլոկացիոն և արբանյակային տվյալների ու կանխատեսումների վերլուծության հիման վրա՝ «Հիդրոօդերևութաբանության և մոնիթորինգի կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի կողմից։Նախքան ներգործություն իրականացնելը մասնագիտական կառույցը պետք է գնահատի դրա նպատակահարմարությունը, հնարավոր ռիսկերն ու ակնկալվող արդյունքները, ինչպես նաև բնակչության, շրջակա միջավայրի և հարակից տարածքների վրա հնարավոր ազդեցությունը։

Յուրաքանչյուր ներգործության դեպքում պետք է գրանցվեն դրա ամսաթիվը, ժամանակահատվածը, աշխարհագրական կոորդինատները, կիրառված մեթոդներն ու սարքավորումները, օգտագործված նյութերի տեսակն ու քանակը և կատարված աշխատանքի արդյունքները։Գազային կամ պայթյունավտանգ նյութերով գործող կայանքները պետք է համալրված լինեն գազի արտահոսքի հայտնաբերման և վերահսկման ավտոմատ համակարգերով։

Տեխնիկական անսարքության, գազի արտահոսքի կամ հրդեհավտանգ իրավիճակի դեպքում աշխատանքները պետք է անհապաղ դադարեցվեն։Նախագծի հիմնավորման համաձայն՝ ոլորտում ներկայում բացակայում է մթնոլորտային երևույթների վրա ակտիվ ներգործությունների իրականացման համալիր կարգավորումը։

Որոշման ընդունումը լրացուցիչ ֆինանսական միջոցների անհրաժեշտություն չի առաջացնի և պետական բյուջեի եկամուտների ու ծախսերի փոփոխություն չի նախատեսում։Նախագծի հանրային քննարկումը կշարունակվի մինչև 2026 թվականի օգոստոսի 6-ը։

2026 թ. 1-ին կիսամյակում տնտեսական ակտիվությունը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատությամբ աճել է 7,9 տոկոսով։

Այդ մասին Ֆեյսբուքի իր էջում գրել է էկոնոմիկայի նախարար Գևորգ Պապոյանը:

ՀՀ ՏԿԵՆ Ջրային կոմիտեի (ՋԿ) նախագահ Արամազդ Ղալամքարյանի գլխավորած պատվիրակությունը, որի կազմում ընդգրկված են եղել ՋԿ, Շրջակա միջավայրի նախարարության, Երևանի քաղաքապետարանի և Ասիական զարգացման բանկի (ԱԶԲ) ներկայացուցիչներ, հուլիսի 6-10-ը ճանաչողական այցով գտնվել է Ճապոնիայում։

Այցը կազմակերպվել էր ԱԶԲ-ի կողմից, ֆինանսավորվել՝ Ճապոնիայի կառավարության կողմից, իսկ տեղում աջակցություն է ցուցաբերել Ճապոնիայի ենթակառուցվածքների զարգացման ինստիտուտը (IDI): «Հայաստան-Ճապոնիա գործընկերություն՝ հանուն լճերի կայուն կառավարման և կայուն քաղաքաշինության» ծրագրի շրջանակում հայկական պատվիրակությունն ուսումնասիրել է Ճապոնիայի փորձը ջրային ենթակառուցվածքների, կեղտաջրերի մաքրման և լճերի էկոհամակարգերի պահպանման ոլորտներում։

Այցի ընթացքում հայկական պատվիրակությունը մի շարք առանցքային հանդիպումներ է ունեցել Ճապոնիայի պետական գերատեսչություններում․

• Ճապոնիայի հողերի, ենթակառուցվածքների, տրանսպորտի և զբոսաշրջության նախարարությունում (MLIT) փոխնախարար Կոջիմա Մասարուի հետ քննարկվել են ջրային ռեսուրսների պետական քաղաքականությունը, ջրհավաք ավազանների կառավարումն ու ենթակառուցվածքների զարգացման ծրագրերը։

• Ճապոնիայի շրջակա միջավայրի նախարարությունում Համաշխարհային բնապահպանության վարչության ղեկավարի տեղակալ Մասակո Օգավայի հետ քննարկվել են լճերի պահպանության, ջրի որակի բարելավման և աղտոտման կանխարգելման մեխանիզմները։

Հայաստանի առաջնահերթությունները․ Ջրային կոմիտեի նախագահ Արամազդ Ղալամքարյանը ճապոնացի գործընկերներին է ներկայացրել Հայաստանի ջրային ոլորտի բարեփոխումները, ինչպես նաև Սևանա և Երևանյան լճերում առկա հիմնախնդիրներն ու դրանց լուծմանն ուղղված ծրագրերը։

Պատվիրակությունն այցելել է Շիգայի պրեֆեկտուրա, որտեղ փոխնահանգապետ Ազումա Մասարուի հետ քննարկվել են Ճապոնիայի ամենամեծ քաղցրահամ լճի՝ Բիվայի պահպանման և կառավարման փորձը։

Հայ մասնագետները ծանոթացել են՝

1. Բիվա լճի շրջակա միջավայրի հետազոտական ինստիտուտում՝ տվյալների վրա հիմնված կառավարմանն ու մշտադիտարկմանը։

2. Բիվա լճի գետային գրասենյակում՝ ջրային ռեսուրսների ինտեգրված համապարփակ զարգացման ծրագրին։

3. Միջազգային լճային միջավայրի կոմիտեում (ILEC)՝ լճային ավազանների կառավարման մոտեցումներին։

4. Բիվա լճի թանգարանում՝ բնապահպանական կրթությանն ու հանրային իրազեկմանը («քաղաքացիական գիտություն» / citizen science):

Գործնական դաշտային այցեր․ Հայկական պատվիրակությունն ուսումնասիրել է լճի 51 կետերից իրականացվող ամենշաբաթյա նմուշառման մեթոդաբանությունը, եղեգնուտների (ձկների բազմացման միջավայրերի) պահպանության տարածքները, ինչպես նաև գյուղական բնակավայրերում կիրառվող կեղտաջրերի մաքրման ապակենտրոնացված կայանները։

Այցի շրջանակում Ջրային կոմիտեի նախագահը ոչ պաշտոնական հանդիպում է ունեցել նաև Ճապոնիայում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան Մոնիկա Սիմոնյանի հետ, ծանոթացել դեսպանատան գործունեությանը և հանդիպել Ճապոնիայի հայ համայնքի ներկայացուցիչներին։