Category: YN.am

Հնդկաստանի կառավարությունը դիմել է GitHub-ին՝ պահանջելով հեռացնել Bitchat հաղորդագրությունների հավելվածի պահոցները։ Իշխանությունները պնդում են, որ հավելվածը կարող է օգտագործվել ինտերնետի անջատումները շրջանցելու և բողոքի ցույցերի ժամանակ վերահսկողությունից խուսափելու համար։

Bitchat-ը ստեղծել է Twitter-ի համահիմնադիր Ջեք Դորսի-ն։ Հավելվածը թույլ է տալիս մարդկանց հաղորդագրություններ ուղարկել առանց բջջային ինտերնետի կամ կենտրոնական սերվերների՝ օգտագործելով Bluetooth կապը։

Հնդկաստանի իշխանությունները նշել են, որ նման տեխնոլոգիաները կարող են դժվարացնել իրավապահների աշխատանքը և օգտագործվել զանգվածային հավաքների կազմակերպման համար։ Պահանջը ներկայացվել է Դելիում ընթացող բողոքի ցույցերի ֆոնին, որտեղ որոշ մասնակիցներ, ըստ տեղեկությունների, օգտագործել են Bluetooth-ով աշխատող հավելվածներ՝ կապը պահպանելու համար։

Միևնույն ժամանակ, իշխանությունները չեն հաստատել, որ հենց Bitchat հավելվածն է օգտագործվել ցույցերի ընթացքում։

Bitchat-ը համարվում է ապակենտրոնացված հաղորդակցության գործիք․ այն չի պահանջում գրանցում, հեռախոսահամար կամ ինտերնետ կապ, ինչը այն դարձնում է օգտակար այն վայրերում, որտեղ կապը սահմանափակ է, բայց նաև դժվարացնում է հաղորդակցությունների վերահսկումը։

Իսպանիայի կառավարությունն ազգային մակարդակի արտակարգ դրություն է հայտարարել Մադրիդի շրջանի արևմտյան հատվածում խոշոր անտառային հրդեհների և Ավիլա նահանգում դրանց տարածվելու վտանգի պատճառով։

Հրդեհները միաժամանակ բռնկվել են մի քանի շրջաններում, այդ թվում՝ Վիլյա-դել-Պրադոյում և Սան Մարտին դե Վալդեյգլեսիասում։ Ուժեղ շոգի, քամու և եղանակային բարդ պայմանների պատճառով տարածաշրջանային ծառայությունները չեն կարողացել ինքնուրույն վերահսկողության տակ առնել իրավիճակը։

Վտանգավոր գոտիներից տարհանվել է ավելի քան 10 հազար մարդ։ Հրդեհաշիջման աշխատանքներին մասնակցում են ավելի քան 270 մասնագետ, տասնյակ միավոր տեխնիկա և Արտակարգ իրավիճակների ռազմական ծառայության (UME) ստորաբաժանումներ։

Իշխանությունները նշել են, որ արձագանքման նման մակարդակ կիրառվում է խիստ հազվադեպ։ Ներկայում Իսպանիայի տարբեր շրջաններում անտառային հրդեհները շարունակվում են, ամենախոշորներից մեկը՝ Մադրիդից հյուսիս, ոչնչացրել է ավելի քան 30 հեկտար տարածք։ Ավելի վաղ հրդեհի պատճառով ժամանակավորապես դադարեցվել էր Մադրիդի և Բարսելոնայի միջև արագընթաց գնացքների երթևեկությունը։

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը նոր՝ 10-12.5 տոկոս մաքսատուրքեր է սահմանել շուրջ 60 երկրների նկատմամբ՝ հայտարարելով, որ դրանք բավարար քայլեր չեն ձեռնարկում հարկադիր աշխատանքի դեմ պայքարում։

Նոր դրույքաչափերը հուլիսի 24-ից կփոխարինեն նախկին 10-տոկոսանոց համաշխարհային մաքսատուրքերին և կվերաբերեն ԱՄՆ-ի հիմնական առևտրային գործընկերներին, այդ թվում՝ Չինաստանին, Հնդկաստանին, Ճապոնիային, Հարավային Կորեային և Եվրամիությանը։

Կանադայի, Եվրամիության, Հնդկաստանի և Մեծ Բրիտանիայի նկատմամբ կգործի 10%, իսկ Չինաստանի, Ճապոնիայի և Հարավային Կորեայի նկատմամբ՝ 12.5% մաքսատուրք։

Նավթի, բնական գազի, պարարտանյութերի և ԱՄՆ-Մեքսիկա-Կանադա ազատ առևտրի համաձայնագրով նախատեսված որոշ ապրանքների համար բացառություններ են սահմանվել։

Որոշումը քննադատել են մի շարք երկրներ, մասնավորապես Բրազիլիան, որը հայտարարել է, որ պատասխան մաքսատուրքեր կսահմանի ԱՄՆ-ի նկատմամբ։ Իսկ Եվրամիությունը նշել է, որ որոշումը համահունչ է ԵՄ-ԱՄՆ միջև ձեռք բերված առևտրային պայմանավորվածություններին և հնարավորություն է տալիս շարունակել բանակցությունները մաքսային արտոնությունների շուրջ։

Ցանկացած երկիր, որը կմասնակցի ԱՄՆ-ի ագրեսիային Իրանի դեմ կամ կնպաստի Իրանի ուղղությամբ հարվածների հասցմանը, կդառնա իրանական զինված ուժերի օրինական թիրախ: Այդ մասին հայտարարել է արտգործնախարար Աբբաս Արաղչին Շանհայի համագործակցության կազմակերպության ԱԳՆ խորհրդի նիստում, հաղորդում է ՏԱՍՍ-ը:

«Իրանը վերստին հաստատում է երկրի ինքնիշխանությունը, անկախությունը և տարածքային ամբողջականությունը պաշտպանելու իր հաստատակամությունը և հայտարարում, որ Իրանի դեմ ագրեսիայի իրականացմանը ցանկացած մասնակցություն, համագործակցություն կամ աջակցություն միջազգային պատասխանատվություն կառաջացնի համապատասխան կողմերի համար», – ասել է Արաղչին։

Նրա խոսքով՝ Թեհրանն իրեն իրավունք է վերապահում ձեռնարկել բոլոր անհրաժեշտ միջոցները ինքնապաշտպանության շրջանակներում և ագրեսիային մասնակցած ցանկացած կողմի կդիտարկի որպես օրինական թիրախ զինված ուժերի համար։

Իրանի ԱԳ և նախարարը կոչ է արել Շանհայի համագործակցության կազմակերպության երկրներին համախմբման, համագործակցության և կոչ է արել թույլ չտալ, որ ագրեսիան փոխարինի դիվանագիտությանը, ուժը փոխարինի իրավունքին, իսկ երկակի ստանդարտները փոխարինեն արդարությանը։

«Անվտանգ, կայուն և արդար ապագա կարող է ձեռք բերվել միայն այն դեպքում, երբ բոլորս միասնական ձայնով պաշտպանենք օրենքի գերակայությունը, պետությունների հավասարությունը, երկրների ինքնիշխանության և ժողովուրդների արժանապատվության նկատմամբ հարգանքը», – հավելել է նա։

Հուլիսի 24-ի գիշերը Վրաստանի ողջ տարածքում, ներառյալ Թբիլիսին և մյուս քաղաքները, տեղի է ունեցել էլեկտրաէներգիայի զանգվածային անջատում։ Լույսն անհետացել է նաև օկուպացված Աբխազիայում։

Անջատումը տեղի է ունեցել միաժամանակ, մոտավորապես ժամը 00:10-ին։ Խափանման պատճառով ավտոմատ կերպով դադարեցվել է Georgian Water and Power ընկերության պոմպակայանների աշխատանքը։ Երկրում էլեկտրաէներգիայի սպառումը կտրուկ նվազել է՝ 1 860-ից հասնելով 564 ՄՎտ-ի։

Էներգամատակարարումը սկսել են մասնակիորեն վերականգնել ժամը 02:00-ից հետո, իսկ առավոտյան էլեկտրականությունը վերականգնվել է ամբողջ երկրում։ Պետական էլեկտրահամակարգը հայտարարել է, որ վթարի պատճառները պարզվում են, մանրամասները կհրապարակվեն ավելի ուշ։

Սա Վրաստանում նման առաջին դեպքը չէ․ 2025 թվականի ապրիլին լայնածավալ անջատում էր տեղի ունեցել «Կավկազիոնի» 500 կՎ հզորությամբ էլեկտրահաղորդագծի վթարի պատճառով։

Եվրամիության արտաքին գործերի և անվտանգության քաղաքականության հարցերով բարձր ներկայացուցիչ Կայա Կալասը դատապարտել է Եմենի հութիների վերջին սպառնալիքները Սաուդյան Արաբիային ծովային շրջափակման ենթարկելու վերաբերյալ՝ դրանք գնահատելով որպես տարածաշրջանային կայունությանը սպառնացող և իրավիճակի վտանգավոր սրացման հանգեցնող քայլեր։

«Արմենպրես»-ի փոխանցմամբ՝ Կայա Կալասը հայտարարությամբ է հանդես եկել՝ շեշտելով, որ Կարմիր ծովում նավթատար լցանավի վրա հարձակումն անընդունելի և անօրինական է ու ավելի է սրում առանց այդ էլ լարված իրավիճակը տարածաշրջանում։

Նա ընդգծել է, որ ազատ նավարկությունը պետք է ապահովված լինի ինչպես Հորմուզի նեղուցում, այնպես էլ Կարմիր ծովում, և որևէ խոչընդոտ չպետք է ստեղծվի միջազգային ծովային հաղորդակցության համար։

Կալասը հութիներին կոչ է արել անհապաղ դադարեցնել բոլոր այն գործողությունները, որոնք վտանգում են միջազգային նավագնացությունը, ինչպես նաև պահպանել միջազգային իրավունքի պահանջները, այդ թվում՝ ՄԱԿ-ի Ծովային իրավունքի մասին կոնվենցիան և ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի 2216, 2722 և 2826 բանաձևերը, որոնք վերաբերում են Եմենին և ազատ նավարկությանը։

Հայտարարության համաձայն՝ Եվրամիության ASPIDES ռազմածովային առաքելությունը շարունակում է իր գործունեությունը՝ պաշտպանելու ազատ նավարկությունը Կարմիր ծովում և հարակից միջազգային ջրերում՝ իր պաշտպանական մանդատի և հաստատված գործողությունների ծրագրի շրջանակում։

Օրերս Եմենի հութիները հայտարարել էին Սաուդյան Արաբիայի ծովային շրջափակման մասին և հուլիսի 22-ին Կարմիր ծովում հարվածել էին Սաուդյան Արաբիայի երկու նավթատար լցանավի: Էր Ռիադը հաստատել էր մեկ լցանավի խոցումը: Նավում հրդեհ էր բռնկվել, տուժածներ չկային:

Եմենի հութիները հայտարարել են, որ հրթիռների և անօդաչու թռչող սարքերի կիրառմամբ հարվածել են ENCELA և LAYLIA սաուդյան նավթատարներին։ Այս մասին հայտնում է IRIB-ը։

Հութիների պնդմամբ՝ առաջին սաուդյան նավթատարը ոչնչացվել է հրթիռային հարվածով Եմենի ափերի մոտ՝ երկրի սահմանից մոտ 70 կիլոմետր հյուսիս։ Նավի տարողությունը կազմել է շուրջ 500 հազար բարել։

Իր հերթին, Saudi Press Agency-ի պաշտոնական աղբյուրը հաստատել է, որ սաուդյան ընկերությանը պատկանող ENCELA նավը Կարմիր ծովում ենթարկվել է հարձակման, որի հետևանքով հրդեհ է բռնկվել նավի քթամասում։

Աղբյուրի փոխանցմամբ՝ անձնակազմի բոլոր անդամներն անվտանգ են։

Ուշագրավ իրավիճակ Էրեբունու կրակոցների գործով։ Մեզ հասած տեղեկությունների համաձայն՝ ՀՀ քննչական կոմիտեն դիմել է Երևանի քաղաքապետարան, որպեսզի քաղաքապետարանը ապամոնտաժի (քանդի) Էրեբունու կրակոցների դեպքի վայրում գտնվող հավաքատեղին կամ, ինչպես բնակիչներն էին պատմում,՝ խաղատունը։ Նշենք, որ կրակոցները հնչել էին հենց այդ նկուղային հարկի տարածքում, իսկ դեպքից հետո իրավապահները մի խումբ թաղային հեղինակությունների հավաքատեղին կապարակնքել էին։

Եվ ահա մեզ հայտնի դարձավ, որ քաղաքապետարանն այսօր տարածքի ճաղավանդակները ապամոնտաժել է, և չի բացառվում, որ նշված տարածքի մասով այլ գործընթաց ևս իրականացվի։

Միջուկային և ռադիացիոն անվտնագության կենտրոնի տեխնիկական աջակցությամբ Երևանում անցկացվել է «Միջուկային անվտանգության սպառնալիքների գնահատում և նախագծային հիմքային սպառնալիքների կառավարում» խորագրով աշխատաժողովը։ Միջոցառումը կազմակերպել են ՀՀ միջուկային անվտանգության կարգավորման կոմիտեն և ԱՄՆ էներգետիկայի նախարարության Միջուկային անվտանգության ազգային վարչության կազմում գործող Sandia ազգային լաբորատորիաները։  Այս մասին տեղեկանում է միջուկային և ռադիացիոն անվտանգության գիտատեխնիկակն կենտրոնի պաշտոնական կայքէջից։

Աշխատաժողովին մասնակցել են ԱՄՆ-ից ժամանած փորձագետներ, ինչպես նաև Հայաստանի միջուկային կարգավորման մարմնի, Հայկական ատոմային էլեկտրակայանի, ՀՀ արտաքին գործերի նախարարության, Արտաքին հետախուզության ծառայության, Ազգային անվտանգության ծառայության, Ներքին գործերի նախարարության և Պետական եկամուտների կոմիտեի ներկայացուցիչներ։

Միջոցառման հիմնական նպատակն էր ամրապնդել միջուկային անվտանգության սպառնալիքները գնահատելու և նախագծային հիմքային սպառնալիքների գնահատման վրա հիմնված ֆիզիկական պաշտպանության համակարգեր մշակելու Հայաստանի կարողությունները՝ Հայկական ատոմային էլեկտրակայանի անվտանգությունն ու պաշտպանվածությունն ապահովելու համար։

Մասնակիցները քննարկել են ատոմակայանները ռադիոլոգիական դիվերսիայից պաշտպանելու արդի մարտահրավերները, անդրադարձել են Ատոմային էներգիայի միջազգային գործակալության համապատասխան ուղեցույցներին և քննարկել ֆիզիկական պաշտպանության համակարգերի արդյունավետությունը գնահատելու մեթոդները։

Քննարկվող հիմնական թեմաներն էին․

Սպառնալիքների գնահատում. Հավանական արտաքին կամ ներքին/յուրային թշնամիների դրդապատճառների, մտադրությունների և կարողությունների գնահատում։

Նոր ռիսկեր. կիբեռսպառնալիքների, այլ չնախատեսված վտանգների և պոտենցիալ հակառակորդների կողմից անօդաչու թռչող սարքերի (ԱԹՍ) օգտագործման դեմ պայքար։

Սցենարային վարժանքներ. հարձակման սցենարների մշակում՝ օգտագործելով «Lone Pine» ատոմակայանի մոդելը, սեղանի վրա վարժանքների (Tabletop Exercises) անցկացում և «ուժային հակազդման» (Force-on-Force) վարժանքների պլանավորում՝ ֆիզիկական պաշտպանության համակարգերի աշխատանքը գնահատելու համար։

Միջոցառումն ընդգծել է պետական իրավասու մարմինների և միջուկային օբյեկտների շահագործող կազմակերպությունների սերտ համագործակցության կարևորությունը՝ միջուկային անվտանգությունն ամրապնդելու, միջուկային ահաբեկչության ռիսկերը նվազեցնելու և միջուկային էներգիայի անվտանգ ու խաղաղ օգտագործումն ապահովելու համար։

Աշխատաժողովը նաև վերահաստատել է ՀՀ և ԱՄՆ միջև միջուկային անվտանգության ոլորտում շարունակվող համագործակցությունը՝ միջազգային չափանիշներին և ԱԷՄԳ-ի ուղեցույցներին համապատասխան։

ԱՄՆ-ն և Սաուդյան Արաբիան ձեռք են բերել քաղաքացիական միջուկային էներգետիկայի ոլորտում կարևոր համաձայնություն։ Այս մասին հայտնել է ԱՄՆ էներգետիկայի նախարարությունը, փոխանցում է Reuters-ը։

Համաձայնագիրը թույլ է տալիս Սաուդյան Արաբիային ամերիկյան տեխնոլոգիաներով կառուցել միջուկային ռեակտորներ և հարստացնել ուրան։

Քաղաքացիական միջուկային էներգետիկայի վերաբերյալ համաձայնագիրը մշակվել է տարիներ շարունակ՝ ինչպես Դոնալդ Թրամփի առաջին նախագահության, այնպես էլ Ջո Բայդենի վարչակազմի օրոք։

Սակայն մինչ այժմ այն չէր ստորագրվել, մասնավորապես այն մտահոգությունների պատճառով, որ կարող է Սաուդյան Արաբիայի համար ճանապարհ բացել միջուկային զենքի ստեղծման ուղղությամբ։

Ի տարբերություն Բայդենի առաջարկած տարբերակի՝ ներկայիս համաձայնագիրը չի ներառում այսպես կոչված Լրացուցիչ արձանագրությունը, որը ՄԱԿ-ի Ատոմային էներգիայի միջազգային գործակալությանը հնարավորություն է տալիս իրականացնել անակնկալ ստուգումներ։

Համաձայնագիրը նաև թույլ կտա Սաուդյան Արաբիային հարստացնել ուրան և վերամշակել միջուկային թափոնները, ինչը տեսականորեն կարող է օգտագործվել նաև միջուկային զենքի ստեղծման նպատակով։

ԱՄՆ էներգետիկայի նախարարությունը հայտնել է, որ այժմ համաձայնագիրը ներկայացվելու է Կոնգրեսի քննարկմանը։ Եթե Կոնգրեսը 90 աշխատանքային օրվա ընթացքում բավարար ձայներ չհավաքի դրա դեմ, համաձայնագիրը կմտնի ուժի մեջ։ Սակայն նախագահի վետոն հաղթահարելու համար անհրաժեշտ կլինի Կոնգրեսի անդամների երկու երրորդի աջակցությունը։