Category: Orer

Միջազգային
9 Հուլիս, 2026 10:32

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

ng.ru–ն «Փաշինյանը ակնարկել է Հայաստանում անխուսափելի փոփոխությունների մասին» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ շնորհավորելով Հայաստանի ժողովրդին Սահմանադրության օրվա կապակցությամբ՝ Նիկոլ Փաշինյանը նշել է, որ խորհրդարանական ընտրություններին մասնակցող կուսակցությունների մեծամասնությունը կողմ է արտահայտվել Հիմնական օրենքի փոփոխություններին: Նրա խոսքով, ժամանակակից Հայաստանի հիմնական խնդիրներից մեկը Սահմանադրության և ժողովրդի կամքի միջև եղած անհամապատասխանությունն է: «2024 թվականից ի վեր որդեգրված քաղաքականությամբ կառավարությունը և իշխող մեծամասնությունը հենց այդ բացն են լուծում», ասել է Փաշինյանը, սակայն կոնկրետ չի նշել, որ առաջիկա մի քանի տարիներին հանրապետությունում հանրաքվե կանցկացվի:

Այնինչ, խորհրդարանի կազմը հակառակն է վկայում: Նախ՝ խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքները չեն երաշխավորում, որ Փաշինյանը կհաջողի հանրաքվեում: Երկրորդ՝ խորհրդարանական ընդդիմությունն ունի բավարար ձայներ հանրաքվեի կազմակերպումը խոչընդոտելու համար: «Սահմանադրությունը պետք է լինի ժողովրդի՝ պետության և իշխանության տերը լինելու արտահայտությունը։ 2018 թվականի ժողովրդական, ոչ բռնի, թավշյա հեղափոխությունից ի վեր ժողովուրդը պետության և իշխանության տերն է, և այս փաստը վերահաստատվեց 2026 թվականի հերթական խորհրդարանական ընտրություններում։ Սա նշանակում է, որ սահմանադրական ոգին Հայաստանի Հանրապետությունում ուժեղ է և հաստատուն, իսկ սահմանադիրը՝ ժողովուրդը, անսասան՝ ազատ և երջանիկ պետություն կառուցելու իր ձգտումների մեջ», բացատրել է Փաշինյանը։

ՀՀ նախագահ Վահագն Խաչատուրյանը նույնպես որոշել է անտարբեր չլինել։

«Սահմանադրությունը չի կարող մնալ ժամանակից կտրված, կարծրացած փաստաթուղթ։ Այն պետք է ունենա ներքին կենսունակություն արձագանքելու հասարակական հարաբերությունների զարգացմանը, պետական կառավարման կատարելագործման անհրաժեշտությանը և մեր երկրում ու աշխարհում փոփոխվող իրողություններին… Մեր ընդհանուր առաքելությունն է, որպեսզի Սահմանադրությունը լինի ոչ միայն իրավական փաստաթուղթ, այլև հանրային կյանքի իրական ուղենիշ՝ արտացոլելով հասարակության հասունությունը, պետության զարգացման ընթացքը և ապագայի հանդեպ մեր հավաքական տեսլականը», – ասել է նա։

Հիշեցնենք, որ Սահմանադրության օրվա նախօրեին Հայաստանի Սահմանադրական դատարանը հրաժարվել էր անվավեր ճանաչել խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքները: Արդյունքում, ԱԺ կմտնի միայն երեք կուսակցություն. Փաշինյանի «Քաղաքացիական պայմանագիրը», Սամվել Կարապետյանի «Ուժեղ Հայաստանը» և Ռոբերտ Քոչարյանի «Հայաստանը»: Փաշինյանի հակառակորդները հույս ունեին, որ Գագիկ Ծառուկյանի «Բարգավաճ Հայաստանը» նույնպես տեղ կստանա խորհրդարանում: Այդ դեպքում իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը ձայներ չէր ունենա իր սեփական մարդկանց նշանակելու կառավարության կարևոր այնպիսի պաշտոններում, ինչպիսիք են Սահմանադրական դատարանի անդամները և Կենտրոնական բանկի ղեկավարը:

Միևնույն ժամանակ, նախորդ խորհրդարանը, որտեղ «Քաղաքացիական պայմանագիրը» բավարար ձայներ ուներ Սահմանադրության նույնիսկ որոշ հոդվածներ փոփոխելու համար, կարողացավ սահմանափակել ՀՀ քաղաքացիների ընտրական իրավունքները մինչև վերջնական լուծարումը: Մասնավորապես, քվեարկելու հնարավորություն կունենան միայն նրանք, ովքեր ընտրություններից առաջ վերջին 730 օրերից առնվազն 366-ը մշտապես բնակվել են հանրապետությունում։ Բացի այդ, մեկնելուց առաջ պատգամավորները արգելեցին ընտրակաշառք ստանալու կամ դրա միջնորդ լինելու մեջ մեղադրվող անձանց մասնակցել ընտրություններին։ Հիշեցնենք, որ ընտրարշավի ընթացքում գործող կառավարության կողմնակիցները պնդում էին, որ Կարապետյանն, իբր, գնել է Ռուսաստանում գտնվող 100 հազար հայ ընտրողի ձայները և մտադիր է նրանց բերել երկիր ընտրությունների օրը։

Քաղաքագետ Հրանտ Միքայել յանը վստահ է, որ նոր խորհրդարանում իշխանությունների և ընդդիմության միջև առճակատումը կլինի ամենալարվածը ժամանակակից Հայաստանի պատմության մեջ։ Մի կողմից՝ դա պայմանավորված է հասարակության ներսում կուտակված հակասություններով, մյուս կողմից՝ միջազգային լարված իրավիճակով։ «Ճգնաժամի նշաններից մեկը «Բարգավաճ Հայաստանի»՝ խորհրդարան մուտք գործելու մերժումն էր։ Իշխանությունները որոշեցին զոհաբերել ԱԺ-ի լեգիտիմությունն իրենց դիրքերը ամրապնդելու համար։ Փաշինյանը մեծ ջանքեր կգործադրի հանրաքվեի անցկացման համար, բայց նրա համար դժվար կլինի դրա համար իր կողմը գրավել հինգ ընդդիմադիր պատգամավորի»,ng.ru-ի հետ զրույցում ասել է Միքայել յանը։

Հայաստանի կիրառական քաղաքագիտության ինստիտուտի գիտաշխատող Սերգեյ Մելքոնյանը նույնպես կարծում է, որ գալիք տարիները կարող են մարտահրավերներով լի լինել։ «Հեղափոխական եռանդը կշարունակվի ներքին քաղաքականության մեջ։ Իշխանությունները կփորձեն ամբողջությամբ իրենց ենթարկեցնել մնացած բոլոր ինստիտուտները և թուլացնել ընդդիմությանը, որպեսզի հաջորդ ընտրական ցիկլերի արդյունքը պարզ լինի։ Սա նշանակում է, որ ուշադրության կենտրոնում կլինեն կոնկրետ անհատներ, բիզնեսներ, ընդդիմադիր մտածողությամբ մտավորականներ և Եկեղեցին։ Եթե իշխող կուսակցության աջակցությունը նվազի, մենք կարող ենք չհասնել 2031 թվականի հերթական ընտրություններին, այլ ականատես կլինենք արտահերթ ընտրությունների։ Ինչպես ցույց է տալիս համաշխարհային փորձը, երբ ներքին լեգիտիմությունը նվազում է, իշխող վերնախավը անցնում է ավելի ավտորիտար ռեժիմի, ինչը թույլ է տալիս ոչ միայն պահպանել իշխանությունը, այլ նաև վերականգնել դիրքերը ընտրությունների միջոցով», – ասել է Մելքոնյանը ng.ru-ի հետ զրույցում։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Lifestyle
9 Հուլիս, 2026 11:03

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

ՏՈՆԵՐ ԵՎ ՀԻՇԱՐԺԱՆ ՕՐԵՐ

Արգենտինա՝ Անկախության օր, Հարավային Սուդան՝ Անկախության օր, Ուկրաինա՝ Պարտենիտի օր, Ղազախստան՝ Ջրային տնտեսության աշխատողների օր:

ՀԱՅ-ՀԱՅԱՍՏԱՆ

1902-ծնվել է ջազային երաժիշտ, Հայաստանի պետական էստրադային նվագախմբի ստեղծող Արտեմի Այվազյանը:

1915 -Առաջին աշխարհամարտի ժամանակ Ռուսաստանի Կովկասյան բանակի ձախ թևը սկսել է Ալաշկերտի օպերացիան:

1936 – վախճանվել է հայ խորհրդային կուսակցական և քաղաքական գործիչ Աղասի Խանջյանը:

2007- Ազատության հրապարակում տեղի է ունեցել «Ոսկե ծիրան» միջազգային 4-րդ կինոփառատոնի բացման հանդիսավոր արարողությունը:

2007- վախճանվել է երգչուհի, երգահան Էլվինա Մակարյանը:

2007– Արարատի գագաթը նվաճել է ամենամեծ՝ 9 հոգանոց մի խումբ:

2010- երկրաշարժից հետո անօթևան մնացած ընտանիքների համար բնակարանների կառուցման ծրագրի շրջանակներում, որն իրականացրել է «Գլենդեյլ Հիլզ» ընկերությունը, Գյումրու Մուշ–2 թաղամասում հանդիսավորությամբ շահագործման է հանձնվել 1056 նոր բնակարան:

2015-հետխորհրդային Ռուսաստանի առաջին մուլտիմիլիոնատերերից մեկը՝ տնտեսագետ Գերման Ստերլիգովը, լքել է վերջին տասնհինգ տարում իր բնակության վայր Սլոբոդա գյուղական համայնքը և ընտանիքով հաստատվել Արցախում:

2018-Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը հրաժարական է տվել:

2018-«Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի տնօրենն իր հրաժարականի դիմումն է ներկայացրել Հայաստանի նախագահ Արմեն Սարգսյանին:

2021- Սյունիքի մարզի Քաջարան քաղաքի քաղաքապետ Մանվել Փարամազյանը ձերբակալվել է ԱԱԾ-ի կողմից։

ԱՇԽԱՐՀ

1686-յոթ եվրոպական երկրներ ստեղծել են Աուգսբուրգյան լիգան՝ նպատակ ունենալով կանգնեցնել Ֆրանսիայի էքսպանսիան Արևել յան Եվրոպայում:

1762– սկսվել է Եկատերինա 2-րդի կառավարումը Ռուսական Կայսրությունում, որը շարունակվել է շուրջ 34 տարի: 1816 – Արգենտինան հռչակել է իր անկախությունը Իսպանիայից:

1877 – Համաանգլիական թենիսի և կրիկետի ակումբը Ուիմբլդոնում կազմակերպել է թենիսի առաջին առաջնությունը:

1856 – վախճանվել է իտալացի ֆիզիկոս և քիմիկոս Ամեդեո Ավոգադրոն:

1887 –թղթի անգլիացի ֆաբրիկանտ Ջոն Դիկինսոնը թղթարտադրողների ամենամյա հանդիպման ընթրիքի ժամանակ ներկայացրել է առաջին թղթե անձեռոցիկը:

1894 –ծնվել է խորհրդային ֆիզիկոս Պյոտր Կապիցան:

1906 – Ռուսաստանի ցարը ցրել է Ռուսական Կայսրության 1-ին Պետական դուման:

1919 – 208 կողմ և 115 դեմ ձայնով գերմանական Ռայխստագը հաստատել է Գերմանիայի համար նվաստացուցիչ Վերսալ յան պայմանագիրը:

1938- Մեծ Բրիտանիայի խանութներում միանգամից վաճառքի է հանվել 35 միլիոն հակագազ. առաջին անգամ հակագազ է առաջարկվել խաղաղ բնակչությանը:

1941-ԽՍՀՄ-ի ռազմական դատարանը գենետիկ Վավիլովին դատապարտել է մահվան՝ Անգլիայի օգտին լրտեսության մեղադրանքով:

955– տպագրվել է Բերտրան Ռասելի և Ալբերտ Էյնշտեյնի համատեղ կազմած մանիֆեստը:

1956– ծնվել է ամերիկացի դերասան, Օսկարի կրկնակի դափնեկիր Թոմ Հենքսը:

1957- հայտնագործվել է Մենդելեևի աղյուսակի 102-րդ էլեմենտը՝ նոբելիումը:

1975– ծնվել է ամերիկացի երգիչ-երգահան, երաժշտական պրոդյուսեր, մուլտիինստրումենտալիստ Ջեք Ուայթը:

2002-Աֆրիկյան միասնականության կազմակերպությունը (ОАЕ), որը միավորում է աֆրիկյան 53 երկիր, վերանվանվել է Աֆրիկյան միություն:

2006- Իրկուտսկի օդակայանում վայրէջքի ժամանակ Airbus A310 ինքնաթիռի վթարից զոհվել է 124 մարդ:

2011– Հարավային Սուդանը հռչակել է իր անկախությունը՝ Ջուբի մայրաքաղաքով: 2020-Թուրքիայի Պետական խորհուրդը միաձայն որոշում է կայացրել Սուրբ Սոֆիան մզկիթի վերածելու մասին:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Քաղաքական
9 Հուլիս, 2026 17:16

ԵԱՀԿ-ն արդեն 1 տարի օգնում են Փաշինյանին պայքարելու թե եկեղեցու դեմ, թե մեր դեմ։ Այս մասին լրագրողների հետ զրույցում ասել է «ՈՒժեղ Հայաստան» կուսակցության առաջնորդ Սամվել Կարապետյանն՝ անդրադառնալով նախօրեին ռուս պրակերների կողմից արված բացահայտմանն, ըստ որի՝ ԵԱՀԿ ազգությամբ թուրք գլխովոր քարտուղարը մտածելով, թե խոսում է Նիկոլ Փաշինյանի հետ՝ խոստանում է օգնել նրան հայ եկեղեցու դեմ պայքարի գործում։

«Նրանց օգնությամբ է Փաշինյանն ամեն օր մեր դեմ պայքարում»։

Դիտարկմանը, թե «Ուժեղ Հայաստանը» մտադիր է մասնակցել ՏԻՄ ընտրություններին, մինչդեռ նոր օրենք է ընդունվել, ըստ որի այն ուժերը, որոնք կոռուպցիայի մեջ են թաթախված եղել՝ չեն կարողանալու քաղաքական գործընթացներին մասնակցել՝ Կարապետյանն ասաց, որ չկա մեկ դեպք, որ կարողանան ապացուցել, որ «Ուժեղ Հայաստանը» թաթախված է կոռուպցիայի մեջ։

«Այդ ձայնագրություններով շեղեցին սլաքները դեպի մեզ, բայց Սահմանադրական դատարանն էլ ցույց տվեց, որ այդպիսի բան չի եղել։ Իրենք ապօրինություններ են անում, հետո մարդկանց ուշադրությունը փորձում են շեղել, ձայնագրություններով էլ փորձել են շեղել մարդկանց ուշադրությունը»։

Քաղաքական
9 Հուլիս, 2026 17:27

Գործարար Սամվել Կարապետյանը, պատասխանելով հարցին, թե արդյոք ԲՀԿ առաջնորդ Գագիկ Ծառուկյանի նկատմամբ իրականացված գործողությունները ազդակ էին մյուս ընդդիմադիր առաջնորդներին, հայտարարել է, որ իրեն և մյուսներին նման քայլերով վախեցնել հնարավոր չէ։

«Ես ու Քոչարյանն արդեն բավական երկար ժամանակ այդ ճանապարհն անցել ենք։ Մեզ դրանով վախեցնել հնարավոր չէ։ Եթե ուզում է՝ նոր բան պետք է մտածի, դրանով մենք չենք վախենում»,– ասել է Կարապետյանը։

Նա հավելել է, որ իշխանությունները, եթե ցանկանում են ճնշում գործադրել ընդդիմության վրա, ստիպված կլինեն այլ մեթոդներ փնտրել։

Մշակույթ
9 Հուլիս, 2026 21:33

Chanel-ը իր նոր՝ աշուն/ձմեռ 2026 Haute Couture հավաքածուով իսկական հրաշքի զգացողություն բերեց նորաձևության պոդիում։ Գեղարվեստական ​​​​ղեկավար Մաթյո Բլազիի ղեկավարությամբ ցուցադրությունը ուսումնասիրել է ֆանտազիայի և ֆունկցիոնալության միջև նուրբ գիծը։

Հավաքածուն ոգեշնչված է լեգենդար մանկական գրականությունից. դասական հեքիաթային տարրերը վերածվել են ժամանակակից և զարմանալիորեն կրելի ուրվագծերի։

Հավաքածուի կոնցեպտուալ հիմքը ոգեշնչված է այնպիսի հայտնի պատմություններով, ինչպիսիք են «Ջեքը և լոբու ցողունը» և «Երեք արջերը»։

Բլազին վարպետորեն հիմնավորել է այս ֆանտաստիկ մոտիվները անթերի կարվածքով և խիստ կառուցվածքով, որոնք ստեղծվել են Chanel ատելյեների լեգենդար վարպետների կողմից։

Ցուցադրությունը բացվեց Chanel-ի վերաձևավորված դասական կոստյումով, որը պատրաստված էր բացառիկ գիպյուրե ժանյակից, որի նախշը հղում էր նույն այդ կախարդական լոբիներին։

Կոստյումը կրում էին կիսաթափանցիկ մետաքսե մուսլինի վրայից։ Ուղղակի հղում կատարելով սկզբնական աղբյուրներին՝ ցուցադրությունը բացող մոդելը կրում էր «Les Fées, Contes des Contes» (Փերիներ. Փերիների հեքիաթներ) գրքի օրինակը, որը վերցված էր անմիջապես Գաբրիել Շանելի պատմական բնակարանի անձնական գրադարանից։

Կենդանի պատմություններ և թաքնված դետալներ

Մանկական հեքիաթներից վերցված պատմողական տարրերը բառացիորեն միահյուսված էին հագուստի ֆիզիկական դիզայնի մեջ ողջ ցուցադրության ընթացքում.

Կոշիկի կրունկները միահյուսված էին նրբագեղ կանաչ որթատունկերով. փոքրիկ minaudière պայուսակները ձևավորված էին քնած արջերի տեսքով. կիպ բաճկոնների կոճակները փոխակերպվել էին՝ բադիկներից վերածվելով գեղեցիկ կարապների։

Հագուստի ներքին աշխարհը ոչ պակաս բարդ և մտածված էր. վերարկուների և բաճկոնների աստառները նկարված էին մետաքսի վրա, իսկ թաքնված ներքին գրպանները լցված էին թալիսմաններով, նոտաներով և առօրյա մանրուքներով։

Ավելին, Բլազին հավաքածուի մեջ միտումնավոր ներառել է «միտումնավոր անկատարության» գեղագիտությունը. կտրված գործվածքները և անատոմիապես առանձնացված հագուստները մոդելներին և ապագա հաճախորդներին տալիս էին շարժման բացարձակ ազատություն։

Սպորտ
9 Հուլիս, 2026 19:31

Միլանի «Ինտերը» պաշտոնապես հայտարարել է Հռոմի «Լացիոյից» դարպասապահ Իվան Պրովեդելի տեղափոխության մասին։ 32-ամյա իտալացին միլանյան ակումբի հետ կնքել է 3 տարվա պայմանագիր, որը նախատեսված է մինչև 2029 թվականի հունիսի 30-ը։

Այս տեղափոխությամբ Պրովեդելն իրականացրել է իր վաղեմի երազանքը՝ հանդես գալ այն ակումբում, որի կազմում ժամանակին փայլել է իր կուռքը՝ իտալական ֆուտբոլի լեգենդ Ֆրանչեսկո Տոլդոն։ Ըստ որոշ աղբյուրների տվյալների՝ դարպասապահի տրանսֆերային արժեքը կազմել է 3 միլիոն եվրո։

Հիշեցնենք, որ Պրովեդելը մայրաքաղաքային թիմի գույները պաշտպանում էր 2022 թվականից։ 2022/23 մրցաշրջանում նա կրկնել էր Իտալիայի Ա Սերիայի ռեկորդը մեկ մրցաշրջանում անցկացրած «չոր» հանդիպումների քանակով (21)՝ հավասարվելով Ջանլուիջի Բուֆոնին և Մորգան Դե Սանկտիսին, ինչպես նաև ճանաչվել էր առաջնության լավագույն դարպասապահ։ Բացի այդ, Պրովեդելն իր անունը գրել է Չեմպիոնների լիգայի պատմության մեջ՝ 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Մադրիդի «Ատլետիկոյի» դեմ խաղի ավելացված ժամանակում գլխի հարվածով դառնալով գոլի հեղինակ։

Այսպիսով, նա դարձավ պատմության ընդամենը երկրորդ դարպասապահը, որը գլխավոր եվրագավաթում խաղային իրավիճակից դարձել է գոլի հեղինակ։ Ավարտված մրցաշրջանում դարպասապահն Իտալիայի առաջնությունում անցկացրել է 27 հանդիպում և բաց թողել 27 գնդակ։

Lifestyle
9 Հուլիս, 2026 20:03

Դերասանուհի Մարջան Ավետիսյանը նշում է ծննդյան տարեդարձը: Նա օրվա առթիվ Ինստագրամում ֆոտոշարք է հրապարակել անկողնուց:

Դերասանուհուն ինստագրամյան իր էջում շնորհավորել են գործընկերները՝ շոու բիզնեսի ներկայացուցիչներն ու արտիստները:

«Իմ անուշ ու աննման Մարջան, շնորհավորում եմ ու մաղթում եմ լիքը, փառահեղ դերեր ու մեր երազած հայրենիքը»,- գրել է երգչուհի Շուշան Պետրոսյանը:

«Իմ տաղանդավոր, խելագար, սիրուն, շքեղ, թանկ ու հարազատ: Տաղանդիդ չափ երջանիկ լինես, իմ խենթ ու խելառ տարիների ընկեր: Ապրես, որ ծնվել ես, թե չէ չէի ունենա սիրելի դերասանուհի: Ծնունդդ շնորհավոր, իմ կյանք»,- գրել է դերասանուհի Անի Երանյանը:

«Մարջան ջան, շքեղ կին ու ֆանտաստիկ արտիստ, գժվելիք ընկեր ու իսկական հայ, ծնունդդ շնորհավոր»,- գրել է դիրիժոր Վահե Բեգոյանը:

«Ծնունդդ շնորհավոր, իմ սիրուն Մարջան»,- գրել է դերասանուհի Մագա Հարությունյանը: