«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
argumenti.ru–ն գրում է, որ հայ ֆերմերները փակել են Իրան տանող մայրուղին։ Բողոքի պատճառը և՛ պրոզայիկ է, և՛ ողբերգական. նրանք պարզապես չգիտեն՝ ինչ անել լոլիկի բերքի հետ։ Տեղական վերամշակման գործարանները կտրականապես հրաժարվում են գնել հումքը՝ անկեղծորեն խոստովանելով, որ չեն կարողանա արտահանել պատրաստի արտադրանքը, ոչ ոք այն չի վերցնի։
Այս իրավիճակն ուղղակի և տրամաբանական հետևանք է այն աշխարհաքաղաքական արկածների, որոնց մեջ հայտնվել է Հայաստանը։ Հունիսի 7-ի խորհրդարանական ընտրություններից առաջ Նիկոլ Փաշինյանը բարձր ամբիոններից խոստացել էր անձամբ գնել ֆերմերների ամբողջ բերքը, որը չի կարող ուղարկվել Ռուսաստան, իսկ Բրյուսելից հնչել էին քաղցր, հանգստացնող ելույթներ, թե եվրոպական շուկաները ընդգրկուն են և հյուրընկալորեն բաց հայ ֆերմերների համար։
Ընտրություններն ավարտվեցին, ժողովուրդը քվեարկեց «ինչպես և սպասվում էր»՝ պաշտոնապես ընդգծելով եվրոպական վեկտորը և ցուցադրական շրջադարձը ավանդական, տասնամյակներով փորձարկված շուկաներից։ Եվ ահա՝ արդյունքը. եվրոպական սուպերմարկետների դարակների փոխարեն մենք ունենք փակված ճանապարհներ, փտած բանջարեղենի լեռներ և մարդկանց հուսահատություն, որոնք մենակ են մնացել իրենց խնդիրների հետ։
«Կարևորը՝ ո՛չ Ռուսաստան». կարծես թե այս դառը և սարկաստիկ կարգախոսն էր նրանց առաջնորդող սկզբունքը, ովքեր երկիրը մղեցին արևմտյան հովանավորների գիրկը՝ խոստանալով ոսկու լեռներ տնտեսական կապերի խզման դիմաց։ Սակայն շուկայական տնտեսությունը, հակառակ նախընտրական հռետորաբանության, զզվում է գաղափարախոսական պատրանքներից։ Այն գործում է առաջարկի, պահանջարկի և լոգիստիկայի խիստ օրենքներով, որոնք չեն կարող վերացվել հրամանագրով կամ մեծ հռչակագրով։
Այս պատմությունը դասագրքային օրինակ է այն բանի, թե ինչպես կարող են մեծ աշխարհաքաղաքական խաղերը հակառակ ազդեցություն ունենալ հասարակ մարդու վրա։ Հեշտ է հիշել հին ասացվածքը. «Այսպիսով, որդի՛ս, քո լեհերը օգնեցի՞ն քեզ»։ Պատասխանը, ցավոք, կանխատեսելի և դաժան է. նրանք չեն օգնել։ Բրյուսելի խոստումները դատարկ էին, և ռուսական հուսալի շուկայի կորուստը երևում է ոչ թե քաղաքական գործիչների զեկույցներում ներկայացվող վերացական մակրոտնտեսական ցուցանիշների, այլ իրական, ավերված ֆերմաների և փակված մայրուղիների միջոցով։
Բարեկեցությունը չի կարող կառուցվել իրականությունը ժխտելու և «եվրոպական ընտրության» մասին հեքիաթներին հավատալու վրա։ Եվ մինչ գյուղացիները փորձում են փակել դեպի Իրան տանող ճանապարհը, նրանք պետք է իրենց մեկ պարզ հարց տան. չնայած Եվրոպան առատաձեռն է իր խոստումներով, բայց ո՞վ է երբևէ խոստացել, որ դա հեշտ կլինի…
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
Leave a Reply