1969 թվականի օգոստոսի 15-18-ը Նյու Յորք նահանգի Բեթել քաղաքում կայացած Վուդստոք երաժշտության և արվեստի տոնավաճառը (Woodstock Music & Art Fair) XX դարի ամենանշանակալի մշակութային իրադարձություններից մեկն է, որը դուրս եկավ սովորական երաժշտական հավաքույթի սահմաններից՝ դառնալով ամբողջ սերնդի ինքնաարտահայտման գագաթնակետը։
Կային մի քանի պատճառներ, որոնք նպաստեցին փառատոնի անցկացմանը.
Վուդստոքը ծնվեց 1960-ականների վերջին ԱՄՆ-ում տիրող խոր սոցիալական և քաղաքական ճգնաժամի համատեքստում.
1.Վիետնամի պատերազմը և բողոքի ալիքը. Երիտասարդության շրջանում աճում էր դժգոհությունը պարտադիր զինվորագրման և Վիետնամում ընթացող պատերազմի դեմ։
2.Հակամշակույթի (Counterculture) վերելքը. Հիպպիների շարժումը մերժում էր ավանդական բուրժուական արժեքները, նյութապաշտությունը և կոնֆորմիզմը՝ առաջ քաշելով խաղաղության, սիրո և ազատության գաղափարները։
Այսպիսով չորս երիտասարդներ՝ Մայքլ Լանգը, Արտի Կորնֆելդը, Ջոել Ռոզենմանը և Ջոն Ռոբերտսը, սկզբնապես ծրագրել էին առևտրային փառատոն՝ ձայնագրման ստուդիայի ֆինանսավորման համար, սակայն այն վերածվեց անվճար և զանգվածային մշակութային երևույթի։
«3 օր խաղաղություն և երաժշտություն». Փառատոնի կարգախոսը լիովին արտացոլում էր դրա էությունը։ Ավելի քան 400,000 երիտասարդ հավաքվեց մեկ վայրում՝ ստեղծելով ժամանակավոր ինքնավար համայնք։
Ոգու ազատություն և միասնություն.
Սննդի, ջրի, կացարանների պակասի և տեղատարափ անձրևների պատճառով առաջացած ցեխոտ պայմաններում մարդիկ չցուցաբերեցին ագրեսիա։ Ընդհակառակը, դրսևորվեց փոխօգնության, կիսվելու և խաղաղ գոյակցության բացառիկ մոդել։
Սերնդային համախմբում. Վուդստոքը ցույց տվեց, որ «Բեյբի-բումերների» սերունդն ունի սեփական ձայնը, երաժշտությունը և աշխարհայացքը, որն ունակ է հակադրվելու պաշտոնական քաղաքականությանը։
Ինչ ազդեցություն ունեցավ հետագայում
Երաժշտական ինդուստրիայի հեղափոխություն. Ջիմի Հենդրիքսի, Ջանիս Ջոպլինի, The Who-ի, Սանտանայի և այլոց ելույթները սահմանեցին ռոք երաժշտության նոր չափանիշներ։ Հենդրիքսի կողմից ԱՄՆ օրհներգի (The Star-Spangled Banner) էլեկտրական կիթառով կատարումը դարձավ պատերազմի դեմ բողոքի ամենաազդեցիկ երաժշտական սիմվոլներից մեկը։
Զանգվածային փառատոնների մոդել. Վուդստոքը հիմք դրեց ժամանակակից մեգա-փառատոնային մշակույթին (օրինակ՝ Glastonbury, Coachella)՝ ապացուցելով, որ բացօթյա մասշտաբային միջոցառումները կարող են ունենալ հսկայական տնտեսական և մշակութային ազդեցություն։
Փաստագրական արվեստ և լրատվություն. 1970 թվականին էկրան բարձրացած «Woodstock» փաստագրական ֆիլմը (արժանացած «Օսկար» մրցանակի) տարածեց փառատոնի ոգին ողջ աշխարհով մեկ՝ դարձնելով այն պատմական հուշարձան։
Վուդստոքը մնում է որպես 20-րդ դարի ամենավառ սոցիալ-մշակութային ուտոպիաներից մեկը, որտեղ արվեստը, երաժշտությունը և քաղաքացիական բողոքը միաձուլվեցին՝ ձևավորելով ժամանակակից երիտասարդական մշակույթի դեմքը։
Leave a Reply