Գործարար Կոնստանտին Սոկոլովը կնշանակվի TRIPP+ ձեռնարկատիրական հիմնադրամի նախագահ, որը կվերահսկի Կենտրոնական Ասիայի առևտրային միջանցքի համար նախատեսված ավելի քան 200 միլիոն դոլարի միջոցները, հաղորդում է The Guardian–ը:
Պարբերականի տվյալներով՝ Սոկոլովի նշանակումը հաստատել է ԱՄՆ պետքարտուղարությունը։
Նշվում է, որ նա Դոնալդ Թրամփի կողմից հիշատակված 36 դոնորներից մեկն է, որոնք ընդհանուր առմամբ ավելի քան 350 միլիոն դոլար են հատկացրել Սպիտակ տան «պարահանդեսային դահլիճի» նախագծին։
Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը ելույթ է ունեցել «Հուլիսի 15-ի ժողովրդավարության և ազգային միասնության օրվան» նվիրված հիշատակի արարողությանը։
Իր ելույթում Էրդողանն անդրադարձել է 2016 թվականի ռազմական հեղաշրջման փորձին, երկրի ժողովրդավարական ինստիտուտների պաշտպանությանն ու Թուրքիայի անցած ուղուն: Թուրքիայի ղեկավարը խոսել է նաև վերջին տարիների արտաքին ու անվտանգային քաղաքականության առաջնահերթություններից՝ առանձնացնելով երկրի դիվանագիտական նախաձեռնությունները, պաշտպանական արդյունաբերության զարգացումը, ահաբեկչության դեմ պայքարն ու Անկարայի դերակատարությունը տարածաշրջանային ճգնաժամերում։
Այս համատեքստում Թուրքիայի նախագահը մասնավորապես հայտարարել է․
«Ոչ միայն Սիրիայում, այլև Լիբիայից մինչև Ղարաբաղ՝ այնտեղ, որտեղ Թուրքիայի աջակցությունն անհրաժեշտ է եղել, մենք ներկա ենք եղել մեր բոլոր հնարավորություններով»։
Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսը (ԻՀՊԿ՝ Իրանի ԶՈւ էլիտար ստորաբաժանումներ) հայտարարել է, որ երեքշաբթի օրը հրթիռային և անօդաչու թռչող սարքերի (ԱԹՍ) հարձակումներ է իրականացրել Քուվեյթում և Բահրեյնում ԱՄՆ-ի դիրքերի ուղղությամբ՝ ոչնչացնելով սպառազինության անգարներ։
«Արդյունքում ոչնչացվել են Բահրեյնի «Շեյխ-Իսա» ռազմաբազայում հակառակորդի սպառազինության, ինչպես նաև նավերի և թռչող սարքերի պահեստավորման մի քանի անգարներ։ Բացի այդ, Քուվեյթի «Ալի աս-Սալեմ» ավիաբազայում հակառակորդի MQ-9 անօդաչուների տեղակայման հարթակի վրա հարվածի ընթացքում ոչնչացվել կամ վնասվել են մի քանի անօդաչու թռչող սարքեր»,- նշվում է մամուլի ծառայության հայտարարության մեջ։
դիտվել է 74 անգամ
Լրահոս
Ամենաընթերցվածները
Շուտով
Հուլիսի 16-ին՝ ժամը 16։00-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է Սերգեյ Շաքարյանցը
Հուլիսի 16-ին՝ ժամը 12։00-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է Արման Աբովյանը
Հուլիսի 16-ին՝ ժամը 13։00-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է Իսրայել Հակոբկոխյանը
Հուլիսի 16-ին՝ ժամը 15։00-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է Մայր Հայաստան դաշինքից Սուսաննա Մելիքյանը
Հուլիսի 16-ին՝ ժամը 11։00-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է Էդգար Էլբակյանը
Հուլիսի 15-ին՝ ժամը 12։00-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է Երվանդ Բոզոյանը
Հուլիսի 15-ին՝ ժամը 14։00-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է Սուրեն Սուրենյանցը
Հուլիսի 15-ին՝ ժամը 13։00-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է Նաիրի Հոխիկյանը
Հուլիսի 14-ին՝ ժամը 12։30-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է Ալբերտ Բազեյան
Հուլիսի 14-ին՝ ժամը 11։30-ին, Հայելի ակումբի հյուրն է Անաստաս Իսրայելյան
Ձեզ ենք ներկայացնում Համաշխարհային բանկի նախկին գլխավոր տնտեսագետ, Սթենֆորդի համալսարանի Միջազգային զարգացման կենտրոնի ավագ գիտաշխատող Էն Օ. Կրյուգերի հոդվածը։
Էն Օ. Կրյուգեր
Չինաստանի արագ վերելքը, Ռուսաստանի ներխուժումը Ուկրաինա եւ ամերիկա-իսրայելական պատերազմը Իրանի հետ աշխարհաքաղաքական մրցակցությունը համաշխարհային տնտեսությունը ձեւավորող գլխավոր ուժ են դարձրել։ Դոնալդ Թրամփի կողմից ԱՄՆ-ի վաղուց հաստատված քաղաքականության շրջադարձն ավելացրել է անորոշությունը՝ ստիպելով կառավարություններին եւ բիզնեսին կողմնորոշվել գնալով ավելի բարդ ռազմավարական լանդշաֆտում։
Անկարայում վերջերս ավարտված ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովն արտացոլեց այս նոր իրականությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես աշխարհաքաղաքական եւ պաշտպանական առաջնահերթությունները կարող են գերակշռել այլ կարեւոր քաղաքական նպատակները։ Ոչ մի տեղ այս փոխզիջումն այնքան ակնհայտ չէ, որքան Արեւմուտքի հարաբերություններում գագաթնաժողովն ընդունող երկրի հետ։
Թուրքիան երկար ժամանակ եղել է ՆԱՏՕ-ի թերագնահատված դաշնակիցը եւ կարեւոր տնտեսական կամուրջը Եվրոպայի ու Մերձավոր Արեւելքի միջեւ։ Թեեւ վերջին տարիներին նրա կապերը ՆԱՏՕ-ի եւ Արեւմուտքի հետ թուլացել են, երկրի յուրահատուկ ռազմավարական դիրքը այն անփոխարինելի է դարձնում դաշինքի համար։ Գտնվելով Եվրոպայի եւ Ասիայի հատման կետում՝ Թուրքիան աշխարհի ամենակարեւոր աշխարհաքաղաքական խաչմերուկներից է։
Թուրքիան սահմանակից է Հայաստանին, Ադրբեջանին, Բուլղարիային, Վրաստանին, Հունաստանին, Իրանին, Իրաքին եւ Սիրիային, իսկ Սեւ ծովի միջոցով՝ նաեւ Բուլղարիայի, Ռումինիայի, Ուկրաինայի եւ Ռուսաստանի հետ։ Գրեթե 88 միլիոն բնակչություն եւ ՆԱՏՕ-ում երկրորդ խոշորագույն բանակը ունեցող երկիրը մեծ տարածաշրջանային տերություն է։ Տնտեսական առումով այն դարձել է տարածաշրջանի արտադրական եւ լոգիստիկ առաջատար կենտրոններից մեկը։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի գրեթե ողջ ընթացքում չեզոք մնալով՝ Թուրքիան այնուհետեւ ամուր կապվեց Արեւմուտքի հետ՝ միանալով ՆԱՏՕ-ին։ Ավելի ուշ այն դարձավ Եվրոպական տնտեսական համայնքի՝ այսօրվա Եվրամիության նախորդի, ասոցացված անդամ եւ ի վերջո ԵՄ-ին լիիրավ անդամակցության հայտ ներկայացրեց։ Անդամակցության գործընթացն արագացավ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի Արդարություն եւ զարգացում կուսակցության (ԱԶԿ) 2002 թվականի ընտրական հաղթանակից հետո, սակայն բանակցությունները ձգձգվեցին եւ 2017-ից հետո փաստացի կանգ առան։ Սա մեծապես պայմանավորված է ԵՄ-ի դժկամությամբ առաջ շարժվել՝ Էրդողանի օրոք ժողովրդավարությունից նահանջի մասին աճող մտահոգությունների ֆոնին։
Լուսանկարը` REUTERS
Էրդողանի ավելի ավտորիտար կառավարումը բարդացրել է հարաբերությունները նաեւ ԱՄՆ-ի հետ, թեեւ Թրամփին դա, ըստ երեւույթին, շատ ավելի քիչ է անհանգստացնում, քան իր նախորդներին։ 2019 թվականին Թրամփի առաջին վարչակազմը արգելափակեց Թուրքիային ամերիկյան F-35 կործանիչներ վաճառելը նրանից հետո, երբ երկիրը ձեռք բերեց ռուսական С-400 հակաօդային պաշտպանության համակարգը։ Թրամփի երկրորդ վարչակազմն այլ կերպ է գործում. այն առաջ է մղում ավելի քան 700 միլիոն դոլար արժողությամբ գործարք՝ Թուրքիայի KAAN կործանիչի համար շարժիչներ վաճառելու վերաբերյալ եւ միեւնույն ժամանակ ազդանշաններ է ուղարկում F-35-ի հարցը վերանայելու պատրաստակամության մասին։
С-400-ի գնումը Թուրքիայի անկախ արտաքին քաղաքականության եւ Արեւմուտքի ու նրա հիմնական մրցակիցների հետ միաժամանակ սերտ կապեր պահպանելու պատրաստակամության խորհրդանիշը դարձավ։ Քանի որ հարաբերությունները ԱՄՆ-ի եւ ԵՄ-ի հետ ավելի ու ավելի լարվում էին, Էրդողանը շարունակում էր զարգացնել կապերը Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ՝ միեւնույն ժամանակ անօդաչու թռչող սարքեր մատակարարելով Ուկրաինային։ Վերջին շրջանում Էրդողանը կտրուկ քննադատում է Իրանի հետ պատերազմը եւ, Թրամփի խոսքով, նույնիսկ դիտարկել է Իսրայելի դեմ հակամարտությանը միանալու հնարավորությունը։
Այս ռազմավարական երկիմաստությունը, զուգորդված Էրդողանի ոչ ստանդարտ տնտեսական հայացքների հետ, համընկել է Թուրքիայի տնտեսական վիճակի նկատելի վատթարացման հետ։ Քսան տարի առաջ երկիրը համարվում էր աշխարհի ամենահեռանկարային զարգացող շուկաներից մեկը՝ հատկապես 1990-ականների վերջի ֆինանսական ճգնաժամից հետո էկոնոմիկայի նախկին նախարար Քեմալ Դերվիշի իրականացրած լայնածավալ բարեփոխումներից հետո։
Էրդողանի օրոք, սակայն, տնտեսական ցուցանիշները խիստ անհավասար են եղել։ Վերջին երկու տասնամյակների ընթացքում աճը ընդհանուր առմամբ եղել է կայուն՝ ենթակառուցվածքի լայնածավալ բարելավման եւ պաշտպանական արդյունաբերության ու այլ արտադրական ոլորտների արագ ընդլայնման շնորհիվ։ Բայց այդ աճն ուղեկցվել է վերել-վայրէջքների կրկնվող ցիկլերով, շատ բարձր գնաճի բռնկումներով եւ պարբերական մակրոտնտեսական անկայունությամբ։ Թեեւ գնաճը զգալիորեն նվազել է 2022 թվականին 85%-ի հասած գագաթնակետից հետո, տնտեսությունը շարունակում է տառապել քրոնիկ խնդիրներից, այդ թվում՝ փոխարժեքի անկայունությունից եւ արտահանման թուլացումից։
Ուկրաինայի եւ Իրանի պատերազմները Թուրքիայի տնտեսության համար միաժամանակ եւ՛ բարիք են, եւ՛ բեռ։ Մի կողմից՝ Թուրքիան օգտվել է Մերձավոր Արեւելքի այլ մասերից բիզնեսի վերաուղղորդումից եւ ռազմական տեխնիկայի արտահանման աճից։ Մյուս կողմից՝ համաշխարհային էներգետիկ շուկաների խափանումները եւ հումքի գների տատանողականությունը դժվարացրել են գնաճի դեմ պայքարը։
Լուսանկարը` REUTERS
ՆԱՏՕ-ի վերջին գագաթնաժողովին նախորդող տարիներին ԵՄ-ն եւ մյուս արեւմտյան դաշնակիցները զգուշավոր վերաբերմունք էին ցուցաբերում Թուրքիայի նկատմամբ՝ Էրդողանի կողմից ժողովրդավարական ինստիտուտների վրա հարձակումների, Պուտինի հետ նրա սերտ հարաբերությունների եւ կասկածելի տնտեսական քաղաքականության պատճառով։ Բայց քանի որ Թուրքիայի ռազմավարական նշանակությունն աճում էր, ՆԱՏՕ-ի շատ դաշնակիցներ սկսեցին ավելի մեծ ուշադրություն դարձնել անվտանգության եւ պաշտպանության ոլորտում համագործակցությանը։ ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովն այս տեղաշարժն ավելի ցայտուն դարձրեց. Թրամփը առատորեն գովում էր Էրդողանին, իսկ եվրոպացի դաշնակիցները հիմնականում խուսափում էին թուրք առաջնորդի ներքին քաղաքականությունը հրապարակայնորեն քննադատելուց։
ՆԱՏՕ-ի առաջնորդներին շփոթեցրել են Էրդողանի նվիրած ատրճանակները
Այս փոփոխություններն արտացոլում են Թուրքիայի ռազմավարական նշանակության եւ ավելի անկայուն դարձող տարածաշրջանում նրա առանցքային տնտեսական դերի ընդունումը, եւ միեւնույն ժամանակ բացահայտում են արեւմտյան ժողովրդավարությունների առջեւ ծառացած երկընտրանքը. տրանսատլանտյան անվտանգության համար կրիտիկական նշանակություն ունեցող որոշ երկրներ գնալով ավելի են հեռանում ժողովրդավարական նորմերից։ Չափազանց ուժեղ ճնշման դեպքում նրանք կարող են տեղափոխվել Չինաստանի եւ Ռուսաստանի ուղեծիր։ Չափազանց թույլ ճնշման պարագայում՝ ժողովրդավարական ինստիտուտների քայքայումը կարող է արագանալ՝ խաթարելով ինչպես Արեւմուտքի դավանած արժեքները, այնպես էլ դրանք պաշտպանելու նրա հեղինակությունը։
Այս մրցակցող առաջնահերթությունները հաշտեցնելը չափազանց դժվար է՝ ԵՄ-ի եւ ՆԱՏՕ-ի ղեկավարները համոզվում են դրանում։ Բայց դա անհրաժեշտ է անել՝ ոչ միայն Արեւմուտքի հեղինակությունը պաշտպանելու, այլեւ Թուրքիայի՝ որպես ռազմավարական դաշնակցի եւ տնտեսական գործընկերոջ ամբողջ ներուժը բացահայտելու համար։
Այս հոդվածը թարգմանվել եւ հրապարակվել է «Գալուստ Կիւլպէնկեան» Հիմնարկութեան աջակցությամբ: Հոդվածում արտահայտված մտքերը պարտադիր չէ, որ արտացոլեն «Գալուստ Կիւլպէնկեան» Հիմնարկութեան կամ Մեդիամաքսի տեսակետները:
Սոցիալական ցանցերում տեսանյութեր են հրապարակվել հուլիսի 12-ին Երևանի Վաղարշյան փողոցում տեղի ունեցած ծեծկռտուքից, կրակոցներից և վրաերթից։
Հիշեցնենք, որ Վաղարշյան փողոցի բակերից մեկում հնչել են կրակոցներ, որոնց զուգահեռ արձանագրվել է նաև ավտոմեքենաների բախում։ Կադրերում երևում է նաև, թե ինչպես են գետնին ընկած տղամարդուն ոտքերով հարվածներ հասցնում։
Իրանի Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսը (ԻՀՊԿ) հայտարարել է, որ Հորմուզի նեղուցը փակ կմնա «մինչև Ամերիկայի չարիքների վերջը»։ Այս մասին հաղորդում է Al Jazeera-ն։
Հայտարարության մեջ ԻՀՊԿ-ն նշել է, որ ԱՄՆ զինված ուժերն «իրենց պարտությունն ու անկարողությունը թաքցնելու համար» հարվածել են իրանական բազաներին՝ դա պատճառաբանելով Հորմուզի նեղուցով խախտումներով անցնող նավերին իրանական հարվածներով։
Այնուամենայնիվ, ԻՀՊԿ-ն նշել է, որ «ոչ մի նավ չի համարձակվել խախտել» իրանական շրջափակումը, հետևաբար, հարվածներ չեն եղել։
ԻՀՊԿ-ն զգուշացրել է, որ ԱՄՆ-ին և նրա դաշնակիցներին սպասարկող նավթի և գազի արտահանման երթուղիները կարող են թիրախավորվել, եթե հակամարտությունը շարունակվի։
ԻՀՊԿ-ն նշել է, որ տարածաշրջանից էներգակիրների արտահանումը պետք է լինի «կա՛մ բոլորի համար, կա՛մ ոչ մեկի»՝ ազդարարելով տարածաշրջանային նավագնացության և էներգետիկ ենթակառուցվածքների դեմ հետագա գործողությունների հնարավոր հետևանքների մասին։
Իր հերթին, ԱՄՆ էներգետիկայի նախարարը հայտարարել է, որ Պարսից ծոցի երկրներից օրական արտահանվում է 15 միլիոն բարել նավթ։
Պարսից ծոցի տարածաշրջանից նավթի մատակարարումների ծավալը կազմում է օրական մոտավորապես 15 միլիոն բարել։ Այս մասին հայտարարել է ԱՄՆ էներգետիկայի նախարար Քրիս Ռայթը CNBC հեռուստաալիքի հետ հարցազրույցում։
«Վերջին երկու օրերին նավթի հոսքը մոտավորապես համապատասխանում է վերջին 7 օրվա միջին ցուցանիշին։ (Հորմուզի) նեղուցով օրական անցնում է 10 միլիոն բարելից փոքր-ինչ պակաս, բայց հաշվի առնելով խողովակաշարերով փոխադրվող լրացուցիչ ծավալները՝ Արաբական ծոցի (տարածաշրջանից) օրական դուրս է գալիս մոտ 15 միլիոն բարել», – ասել է նա CNBC հեռուստաալիքին տված հարցազրույցում։
Ռայթը հավելել է, որ մինչև Իրանի հետ հակամարտության սկսվելն այդ ցուցանիշը կազմել է օրական մոտավորապես 20 միլիոն բարել: Նրա խոսքով՝ աշխարհի մյուս մասերում նավթի արտադրության ծավալներն աճել են, և ներկայում նավթի պակաս չկա։
Ռայթը նաև անդրադարձել է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի՝ հունիսի 13-ին արած այն հայտարարությանը, որ Հորմուզի նեղուցում անվտանգությունն ապահովելու համար ԱՄՆ-ին պետք է վճարվի ջրային ուղով փոխադրվող բեռների արժեքի 20%-ը։ Հունիսի 14-ին Թրամփը հայտարարել էր, որ Մերձավոր Արևելքի երկրների ղեկավարների կոչերից հետո որոշել է հրաժարվել 20% տուրքի գանձումից, սակայն դրա դիմաց Պարսից ծոցի երկրները ներդրումներ կանեն ԱՄՆ-ում։
«Դա (խմբ.՝ 20% վճարի գանձումը) այլևս չի քննարկվում…. Հորմուզի նեղուցով անցման համար տուրքեր չեն լինի», – ասել է ԱՄՆ էներգետիկայի նախարարը։
Այսօր՝ հուլիսի 15-ին, ողբերգական ավտովթար է տեղի ունեցել Երևանում։ Ժամը 14:50-ի սահմաններում ՀՀ Ներքին գործերի նախարարության ոստիկանության համայնքային ոստիկանության գլխավոր վարչության Մաշտոցի բաժնում օպերատիվ տեղեկություններ են ստացվել, որ Նորաշեն թաղամասի 14/61 հասցեում վթարված ավտոմեքենա կա, որի մեջ՝ դի։
Shamshyan.com-ի տեղեկություններով, ըստ նախնական տեղեկությունների, վարորդը «BMW»-ն վարելիս ունեցել է ինքնազգացողության վատացում, ինչից հետո ավտոմեքենայով բախվել է բնակչի քարե շինությանը։
Դեպքի փաստով քննչական բաժնում նախաձեռնվել է քրեական վարույթ։
Քննչական բաժինը պարզում է ավտոմեքենայի սեփականատիրոջ և մահացած վարորդի ինքնությունը։
Գործարար Կոնստանտին Սոկոլովը կնշանակվի TRIPP+ ձեռնարկատիրական հիմնադրամի նախագահ, որը կվերահսկի Կենտրոնական Ասիայի առևտրային միջանցքի համար նախատեսված ավելի քան 200 միլիոն դոլարի միջոցները, հաղորդում է The Guardian–ը:
