Ինչպես այս խմիչքը լիկյորից դարձավ… օղի. «Փաստ»

24 Սեպտեմբեր, 2026 12:32

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Նախահեղափոխական Ռուսաստանում անիսոնի օղին շատ տարածված էր։ Այն հաճախ է հիշատակվում հին փաստաթղթերում և գեղարվեստական ստեղծագործություններում, սակայն իրականում դա Ռուսաստանի մենաշնորհը չէ. Ֆրանսիան նույնպես ունի նմանատիպ ալկոհոլային խմիչք՝ «Պաստիսը»։ Այն առանձնանում է անիսոնի և համեմունքների արտահայտված բույրով և ջրի հետ խառնելիս ձեռք է բերում բնորոշ կաթնագույն երանգ։

Հետաքրքիր է, որ այդ խմիչքի հետևում կանգնած է երկու խոշոր ընկերություն։ Առաջինը «Ռիկարն» է, որի հիմնադիր Պոլ Ռիկարը 1932 թվականին Մարսելում մշակել է «Պաստիս» անվամբ անիսոնի լիկյորի բաղադրատոմսը։ Այն սկզբում շուկայում վաճառվել է որպես մակաբույծների դեմ դեղամիջոց և անիսոնից բացի պարունակել է բազմաթիվ բուժիչ խոտաբույսեր։ Անիսոնի օղի արտադրող երկրորդ ընկերությունը «Պեռնոն» է՝ Սավոյի ընտանեկան բիզնեսը, որը հիմնադրվել է դեռևս 1805 թվականին։ Երկար ժամանակ «Պեռնոն» մասնագիտացած է եղել աբսենթի արտադրության մեջ։ Այդ խմիչքը չափազանց տարածված էր բնակչության շրջանում և սպառվում էր ինչպես աղքատ, այնպես էլ հարուստ թաղամասերում։ Սակայն, երբ Ֆրանսիայի կառավարությունը 1915 թվականին արգելեց դրա արտադրությունն ու վաճառքը, ընկերության մասնագետները որոշեցին փոխարինել օշինդրը (արգելքի հիմնական պատճառներից մեկն է, քանի որ այն արագորեն է հանգեցնում լ յարդի ցիռոզի) աբսենթի մեկ այլ հիմնական բաղադրիչներից մեկով՝ անիսոնով։

Ընկերությունները երկար ժամանակ մրցակցում էին, մինչև 1975 թվականին միավորվեցին Pernod Ricard անվան տակ։ Դա հանգեցրեց նրան, որ ընկերությունն այժմ զբաղեցնում է անիսոնի համով ալկոհոլային խմիչքների շուկայի մեծ մասը, և այլ արտադրողներ դժվարանում են մարտահրավեր նետել այդ ստատուս քվոյին։

«Պաստիսի» արտադրության մեջ օգտագործվում են մոտ 50 տարբեր տեսակի բույսեր և համեմունքներ։ Ինչպես ընդունված է, թե՛ կազմը, թե՛ արտադրության գործընթացը գաղտնի են պահվում։ 19-րդ դարում այդ ըմպելիքի թնդությունը կազմում էր ոչ ավելի, քան 30 %: 1922 թվականին իշխանությունները թույլ տվեցին այն բարձրացնել մինչև 40 %–ի, իսկ 1938 թվականին ըմպելիքն ավելի թնդացավ՝ դառնալով 45 %: Այսօր «Պաստիսը» ամենից հաճախ օգտագործվում է որպես ապերիտիվ՝ մոտավորապես 5-8 անգամ ջրով նոսրացված: Այն նաև մի շարք կոկտեյլների բաղադրիչ է, որոնցից ամենահայտնիներն են «Թութակը», որտեղ «Պաստիսը» խառնվում է կանաչ անանուխի օշարակի հետ, «Լոլիկը» գրենադինով և «Կորնիշոնը» բանանի օշարակով:

Հայաստանում «Պաստիսը» համեմատաբար նիշային ներմուծվող խմիչք է և այնքան տարածված չէ, որքան կոնյակը, օղին կամ վիսկին։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում