Media Monitoring

Blog

  • Արտահանման կոմիսարներ՝ հայկական գյուղմթերքը նոր շուկաներ հասցնելու համար․ Հրայր Կամենդատյան

    Ասիական մի շարք հաջողակ երկրներում (օրինակ՝ Հարավային Կորեայում, Սինգապուրում կամ Մալայզիայում) տնտեսական թռիչքի տարիներին արտահանման հատուկ կոմիսարները կամ մասնագիտացված կոմիտեները (ինչպիսին էր Կորեայի KOTRA-ն կամ Սինգապուրի Enterprise Singapore-ը) խաղացել են որոշիչ դեր։ Նրանք գործում էին որպես պետության կողմից լիազորված «ագրեսիվ» գործակալներ, որոնց միակ նպատակն էր տեղական ապրանքների համար ճանապարհ հարթել դեպի արտաքին շուկաներ։

     

    Այո, այս մոդելը ոչ միայն կարելի է, այլև անհրաժեշտ է տեղայնացնել Հայաստանում, հատկապես եթե խոսում ենք գյուղատնտեսական բարձրարժեք արտադրանքի (օրինակ՝ թարմ և վերամշակված միրգ-բանջարեղեն, կոնյակ, գինի, պահածոներ) արտահանման ծավալների կտրուկ մեծացման մասին։

     

    Ստորև ներկայացված է, թե ինչպես կարող է աշխատել «Արտահանման կոմիսարների» (Export Commissioners) ինստիտուտը Հայաստանում և ինչպիսին պետք է լինի դրա պիտանիության մոդելը։

     

    1. Ինչպե՞ս պետք է գործի Արտահանման կոմիսարը Հայաստանում

     

    Ի տարբերություն ավանդական դեսպանատների տնտեսական կցորդների, որոնք հաճախ զբաղվում են զուտ դիվանագիտական թղթաբանությամբ, արտահանման կոմիսարը պետք է լինի բիզնես-մտածելակերպով օժտված «վաճառքի մենեջեր»։

     

    Կոմիսարների տեղաբաշխումը թիրախային շուկաներում

     

    Պետք չէ կոմիսարներ ունենալ ամենուր։ Առաջին փուլում նրանք պետք է գործուղվեն մեր հիմնական և պոտենցիալ բարձրարժեք 4-5 ուղղություններով.

     

    Եվրոպական Միություն (կենտրոնը՝ Գերմանիա կամ Բրյուսել)՝ թարմ մրգերի (ծիրան, կեռաս), չրերի և օրգանիկ արտադրանքի համար։

     

    Ծոցի երկրներ (կենտրոնը՝ Դուբայ)՝ պրեմիում դասի գյուղմթերքի, գառան մսի և հանքային ջրերի համար։

    ԵԱՏՄ և Ռուսաստան՝ ավանդական մեծածախ շուկաների համակարգման և լոգիստիկ խոչընդոտների արագ հարթման համար։

     

    Ասիական ուղղություն (Չինաստան/Հնդկաստան)՝ ալկոհոլային խմիչքների և տեխնոլոգիական ագրոարտադրանքի համար։

     

    2. Արտահանման կոմիսարի 3 հիմնական գործառույթները (KPI-ները)

     

    Որպեսզի այս համակարգը չդառնա հերթական պետական անարդյունավետ ծախսը, կոմիսարների աշխատանքը պետք է գնահատվի բացառապես չափելի արդյունքներով.

     

    Գործառույթ | Ինչ է անում կոմիսարը տվյալ երկրում Չափելի արդյունքը (KPI) |

     

    Բանակցություններ ցանցերի հետ Ուղղակի կապ է հաստատում տվյալ երկրի խոշոր սուպերմարկետների ցանցերի (Carrefour, Lidl, Auchan և այլն) գնումների մենեջերների հետ և ներկայացնում հայկական արտադրանքը։ Կնքված պայմանագրերի և հայկական ապրանքանիշերի քանակը տեղական ցանցերում։ 

     

    Լիցենզավորման և ստանդարտների հաղթահարում Օգնում է հայաստանյան արտադրողներին հասկանալ և ստանալ տվյալ երկրի սանիտարական, բուսասանիտարական և որակի սերտիֆիկատները (օրինակ՝ GlobalG.A.P. կամ Eurofins լաբորատոր ստուգումներ)։ Կրճատված ժամանակը, որը հայկական ընկերությունները ծախսում են սահմանային անցակետերում։

     

    Շուկայի վերլուծություն (Market Intelligence) Ուսումնասիրում է, թե ինչ փաթեթավորում, գնային սեգմենտ կամ համային նախասիրություններ ունի տվյալ երկրի սպառողը, և այդ ինֆորմացիան ուղղակիորեն փոխանցում հայաստանյան ֆերմերներին։ | Նոր ներդրված արտադրատեսակների հաջողության տոկոսը տվյալ շուկայում։ 

     

    3. Ինչպե՞ս ներդնել այս համակարգը Հայաստանում

     

    Այս ինստիտուտի հաջողության գրավականը Մասնավոր-Պետություն համագործակցությունն է (PPP):

     

    Ասիական փորձը ցույց է տալիս, որ մաքուր պետական չինովնիկը չի կարող արդյունավետ վաճառող լինել։

     

    1. Ֆինանսավորման խառը մոդել. Կոմիսարի բազային աշխատավարձը կարող է վճարել պետությունը (օրինակ՝ Գյուղատնտեսության նախարարության կամ ներդրումներիաջակցման կենտրոնի բյուջեից), սակայն նրա հիմնական եկամուտը (բոնուսները) պետք է գոյանա արտահանման ծավալների աճից՝ տոկոսային հարաբերությամբ, որը կվճարեն հենց արտահանող մասնավոր ասոցիացիաները։

     

    2. Արտահանողների կոնսոլիդացիա.Մեր անհատ ֆերմերները չափազանց փոքր են միջազգային շուկա դուրս գալու համար։ Կոմիսարը պետք է աշխատի ոչ թե առանձին գյուղացու, այլ արտահանողների կոոպերատիվների կամ միությունների հետ (օրինակ՝ «Հայկական ծիրան արտահանողների միություն»)։ նա հանդես է գալիս որպես մեկ խոշոր մատակարարի ներկայացուցիչ։

     

    3. Արագ արձագանքման իրավասություն.Եթե Լարսում կամ եվրոպական սահմանին հայկական բեռը կանգնում է փաստաթղթային խնդրի պատճառով, կոմիսարը պետք է ունենա լիազորություն՝ անմիջապես տեղում ներկայացնելու ՀՀ շահերը և հարթելու խնդիրը։

     

    Ասիական դասը մեզ համար.

     

    Հարավային Կորեայի նախկին նախագահ Պակ Չոն Հին անձամբ էր ամեն ամիս վարում «Արտահանման խթանման ժողովները», որտեղ արտահանման կոմիսարներն ու գործարարները զեկուցում էին խոչընդոտների մասին, և որոշումները կայացվում էին տեղում։ Հայաստանում այս ինստիտուտի ներդրումը թույլ կտա գյուղատնտեսությունը սպառողական ոլորտից վերածել բարձր շահութաբեր բիզնեսի։

  • ԱՄՆ-ն հինգ ժամ հարվածել է Իրանին․ Թրամփը տեղեկացրել է Կոնգրեսին ռազմական գործողությունների վերսկսման

    Հուլիսի 14-ի գիշերը Միացյալ Նահանգները հինգ ժամ տևողությամբ հարվածներ է հասցրել Իրանում գտնվող թիրախներին։ ԱՄՆ կենտրոնական հրամանատարությունը (CENTCOM) հայտնել է, որ հարվածները թիրախավորել են Բուշեհր, Չաբահար, Ջասկ, Քոնարակ, Աբու Մուսա և Բանդար Աբբաս նահանգների ռազմական օբյեկտները։

    ԱՄՆ զինվորականների պնդմամբ՝ ռմբակոծությունը իրականացվել է Հորմուզի նեղուցում «Իրանի քաղաքացիական նավերին հարձակվելու կարողությունը նվազեցնելու» համար։

    Հուլիսի 13-ի երեկոյան ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը պաշտոնապես տեղեկացրել է Կոնգրեսին Իրանի դեմ ռազմական գործողությունների վերսկսման մասին։ CNN-ի հաղորդմամբ՝ Թրամփը հայտարարել է, որ դրանք «սահմանափակ հարվածներ» են եղել, որոնք իրականացվել են «քաղաքացիական զոհերի նվազագույնի հասցնելու» նպատակով։

    Իր հերթին` Իրանը, ըստ Reuters-ի, հայտարարել է, որ հարձակվել է Հորդանանում ԱՄՆ զինվորականների կողմից օգտագործվող ավիաբազայի վրա։ Հորդանանի և Բահրեյնի իշխանությունները հայտնել են, որ իրենց հակաօդային պաշտպանությունը հաջողությամբ հետ է մղել իրանական հարձակումները։

    Իրանական հրթիռները հարվածել են նաև Հորմուզի նեղուցում գտնվող «Մոմբասա» և «Ալ-Բահիա» լցանավերին: Իրանի իշխանությունները պնդում են, որ լցանավերը խախտել են Հորմուզի նեղուցով անցման արգելքը։

    Միացյալ Նահանգները և Իսրայելը փետրվարի վերջին սկսել են հարվածներ հասցնել Իրանին: Իրանը հրթիռային և անօդաչու թռչող սարքերով հարձակումներ է իրականացրել Պարսից ծոցի այլ երկրների վրա, որոնց Թեհրանը համարում է ԱՄՆ դաշնակիցներ։

    Հունիսի կեսերին Վաշինգտոնը և Թեհրանը ստորագրել են փոխըմբռնման հուշագիր: Փաստաթղթում նախատեսվում էր 60-օրյա հրադադար և Հորմուզի նեղուցով նավագնացության վերսկսում: Իրանը և Միացյալ Նահանգները շարունակել են հարվածներ հասցնել՝ պնդելով, որ հրադադարը պահպանվում է: Հուլիսի սկզբին ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ կարծում է, որ Իրանի հետ հրադադարը «ավարտվել է»:

    https://meduza.io/news/2026/07/14/ssha-pyat-chasov-nanosili-udary-po-iranu-tramp-ofitsialno-uvedomil-kongress-o-vozobnovlenii-voennoy-operatsii

     

     

  • Նախկին ոստիկանապետ Հայկ Հարությունյանին Մարտի 1-ի գործով հետմահու մեղադրանք է առաջադրվել

    ՀՀ գլխավոր դատախազությունից հայտնում են, որ դատախազը Մարտի 1-ի գործով մեղադրյալ, ոստիկանության նախկին պետ Հայկ Հարությունյանի վերաբերյալ քրեական վարույթը վերադարձրել է նախաքննական մարմին՝ մեղադրական եզրակացությամբ ավարտելու համար:

    «2008 թվականի մարտի 1-2-ին Երևան քաղաքում տեղի ունեցած իրադարձությունների վերաբերյալ նախաձեռնված քրեական վարույթի շրջանակում դատախազը սեփական նախաձեռնությամբ 2026 թվականի ապրիլի 18-ին հանրային քրեական հետապնդում է հարուցել ՀՀ ԿԱ ոստիկանության նախկին պետ Հ.Հ.-ի նկատմամբ՝ 18.04.2003 թվականին ընդունված Քրեական օրենսգրքի 38-309-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (պաշտոնատար անձի կողմից պաշտոնեական լիազորություններն անցնելուն օժանդակելը, որը զուգորդվել է բռնություն, զենք կամ հատուկ միջոցներ գործադրելով) և 315-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (պաշտոնեական անփութություն, որն անզգուշությամբ առաջացրել է մարդու մահ կամ այլ ծանր հետևանքներ):

    Քրեական վարույթով պարզվել է, որ Հ.Հ.-ն, 2003 թվականից մինչև 2008 թվականի մայիսի 29-ը զբաղեցնելով ՀՀ կառավարությանն առընթեր ոստիկանության պետի պաշտոնը, իրականացնելով ՀՀ ոստիկանության ընդհանուր ղեկավարումը, 2008 թվականի մարտի 1-ին անցնելով իր պաշտոնեական լիազորությունները, ՀՀ ոստիկանության այլ բարձրաստիճան պաշտոնատար անձանց հետ հանցակցությամբ կազմակերպել է ոստիկանության տարբեր ստորաբաժանումների կողմից բռնության և հատուկ միջոցների գործադրմամբ զուգորդված Երևան քաղաքի «Ազատության» հրապարակում նստացույց անող խաղաղ ցույցը ցրելը, ցուցարարներին հրապարակից բռնության գործադրմամբ հարկադրաբար հեռացնելը, ապա քաղաքի կենտրոնական հատվածներում նրանց կուտակումները, հնարավոր ցույցերն ու հավաքները բացառելը, որպիսի գործողություններով անձանց իրավունքներին և օրինական շահերին, ինչպես նաև հասարակության և պետության օրինական շահերին պատճառվել է էական վնաս:

    Ոստիկանության պետի պաշտոնը զբաղեցրած Հ.Հ.-ին առաջադրված մյուս մեղադրանքի հիմքում դրված է այն հանգամանքը, որ Հ.Հ.-ն, որպես ոստիկանության պետական կառավարման մարմնի ղեկավար, պարտավոր լինելով սահմանված կարգով Հայաստանի Հանրապետության կառավարության քննարկմանը ներկայացնել ոստիկանության գործունեությանն ու աշխատանքի կազմակերպմանը վերաբերող նորմատիվ իրավական ակտերի նախագծեր և առաջարկություններ, այդ թվում՝ «Չերյոմուխա 7» արցունքաբեր և  «Զարյա» լուսաձայնային և այլ հատուկ միջոցների կիրառման կարգը, չի կատարել այդ պարտականությունը:

    Հաշվի առնելով, որ Հ.Հ.-ն 2019 թվականին մահացել է, նրա նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշումը հանձնվել է օրինական ներկայացուցչին՝ վերջինիս կնոջը:

    Հ.Հ.-ի կինն առարկել է, որպեսզի մեղադրյալի մահվան հիմքով Հ.Հ.-ի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցվի:

    Հսկող դատախազի կողմից թիվ 62202608 քրեական վարույթից անջատված թիվ 62292726 քրեական վարույթի նյութերը վերադարձվել են վարույթ իրականացնող մարմնին՝ Հակակոռուպցիոն կոմիտեին՝ մեղադրական եզրակացությամբ նախաքննությունն ավարտելու ուղղությամբ միջոցներ ձեռնարկելու համար»,- ասվում է հաղորդագրության մեջ:

  • 2025 թ-ի համար եկամուտների հայտարարագիր պետք է ներկայացնեն ՀՀ ռեզիդենտ հանդիսացող բոլոր քաղաքացիները

    Պետական եկամուտների կոմիտեն հիշեցնում է, որ 2025 թվականի և հետագա հաշվետու տարիների համար եկամուտների տարեկան հայտարարագիր ներկայացնում են 2025 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ ՀՀ ռեզիդենտ հանդիսացող ՀՀ բոլոր քաղաքացիները։ Միաժամանակ, եկամուտների հայտարարագիրը պետք է ներկայացնել «Ֆիզիկական անձանց էլեկտրոնային ծառայությունների միասնական համակարգում»։

    Տեղեկատվական հոլովակում ծանոթացեք եկամուտների տարեկան հայտարարագրի լրացման և ներկայացման մանրամասներին, մասնավորապես.

    ովքեր են ներկայացնում եկամուտների տարեկան հայտարարագիր,
    ինչպես ներկայացնել հայտարարագիր,
    որոնք են հայտարարագրման ենթակա եկամուտները,
    հայտարարագրվող եկամուտներից որոնք են լրացվում ինքնաշխատ, որոնք՝ ինքնուրույն քաղաքացիների կողմից,
    երբ ներկայացնել հայտարարագիր:
    Եղե՛ք իրազեկ, ներկայացրե՛ք հայտարարագիրը ժամանակին

  • Պահանջում ենք վերաբացել գործարանը, պայքարելու ենք մինչև վերջ. ժողովուրդը քաղաքականությունից պետք է չտուժի. ակցիա՝ «Մուլտի Տաբակ»-ի դիմաց

    Պահանջում ենք վերաբացել գործարանը, պայքարելու ենք մինչև վերջ, ժողովուրդը քաղաքականությունից պետք է չտուժի: Այս մասին «Մուլտի տաբակ» գործարանի դիմաց բողոքի ակցիայի շրջանակներում ասել են գործարանի պարապուրդի մատնված աշխատակիցները:

    «Պահանջում ենք վերաբացել մեր գործարանը, մենք այստեղ աշխատել ենք, աշխատում ենք ու կաշխատենք, պաշտոն կամ ողորմություն չենք ուզում, ընդամենը ուզում ենք, որ գործարանը բացվի, ամբողջ ժողովուրդը այստեղից սնվում է, մարդիկ սոված-ծարավ պատերի տակ են մնացել:

    2001 թվականից ճանաչում եմ պարոն Ծառուկյանին, միայն այն գիտեմ, որ աշխատատեղեր է տեղծել, հիմա այդ մարդուն փակել են, քաղաքականություն են վարում, բայց մեր հետ այդ ամենը ոչ մի կապ չունի, ժողովուրդը դրանից չպետք է տուժի, մարդասպանին նույնիսկ այդպես չեն վերաբերվում, իսկ պարոն Ծառուկյանի հետ վերաբերվեցին: Մենք ամեն ինչի պատրաստ ենք, որ մեր գործարանը աշխատի»,- նշեց աշխատակիցներից մեկը:

    Մյուս աշխատակիցն էլ հավելում է՝ շատ տհաճ երևույթ է, որ քաղաքականության պատճառով մարդու են ձերբակալում, ամենավերջին հանցագործին նույնիսկ այդ ձևով չէին ձերբակալի. «Պարոն Ծառուկյանը, եթե հանցագործ է եղել, թող 8 տարվա ընթացքում բռնեին, դատեին, չթողեին, որ մնաց դրսում, ոչ թե հենց ընտրությունների ժամանակ ընդդիմախոս լինելուց հետո դարձնեին հանցագործ»,- ասում է նա:

    Աշխատակիցները ընդծում են՝ պահանջում են, որ գործարանի կապարակնքված դռները բացվի, աշխատակիցներն էլ կարողանան իրենց ընտանիքների կարիքները հոգալ: Պահանջում են նաև Գագիկ Ծառուկյանին ազատ արձակել, շեշտում են՝ պետությունը պետք է ժողովրդին հասցրած հարկադիր պարապուրդի վնասը վարձատրի ու փոխհատուցի:

  • Ինչպես կրկնապատկել բերքատվությունը Հայաստանում. առաջարկվում են պարարտացման նոր համակարգային լուծումներ․ Հրայր Կամենդատյան



    Գյուղատնտեսության մեջ պարարտացումը (հատկապես հավասարակշռված, գիտականորեն հիմնավորված պարարտացումը) բերքատվության բարձրացման ամենաարագ և արդյունավետ գործիքն է։ Սակայն Հայաստանում այս ոլորտում առկա է համակարգային խնդիր. պարարտանյութերը հաճախ օգտագործվում են «աչքաչափով», առանց հողի նախնական հետազոտության, ինչը հանգեցնում է կա՛մ հողերի դեգրադացման (աղակալում, թթվայնացում), կա՛մ ֆինանսական անօգուտ ծախսերի։

     

    Ոլորտը հիմնավորապես բարելավելու և այն բարձր բերքի իրական երաշխիք դարձնելու համար անհրաժեշտ է իրականացնել հետևյալ կոնկրետ, համակարգային քայլերը։

     

    1. Հողերի թվային քարտեզագրում և «Ախտորոշում»

     

    Ինչպես բժիշկը չի կարող դեղատոմս գրել առանց արյան անալիզի, այնպես էլ հնարավոր չէ ճիշտ պարարտացնել հողը՝ առանց դրա բաղադրությունը իմանալու։

     

    Հողի անալիզի պարտադիր լաբորատոր համակարգ. Յուրաքանչյուր խոշոր համայնքում կամ տարածաշրջանում պետք է գործեն պետական-մասնավոր մատչելի լաբորատորիաներ, որտեղ ֆերմերը կարող է արագ պարզել իր հողում ազոտի, ֆոսֆորի (P), կալիումի (K) և միկրոտարրերի պարունակությունը, ինչպես նաև հողի թթվայնությունը (pH):

     

    Թվային քարտեզներ (Soil Mapping). Պետական մակարդակով պետք է ստեղծվի ՀՀ գյուղատնտեսական հողերի թվային քարտեզ, որտեղ նշված կլինեն հողերի տիպերն ու դրանցում սննդատարրերի պակասորդը։ Սա թույլ կտա ֆերմերներին առցանց տեսնել, թե կոնկրետ իրենց տարածաշրջանում որ պարարտանյութն է առավել արդյունավետ։

     

    2. Անցում «Խելացի» և Թիրախային Պարարտացման

     

    Ավանդական եղանակով պարարտանյութը հողին շաղ տալը ոչ միայն հնացած է, այլև ունի ցածր օգտակար գործողության գործակից (ՕԳԳ)՝ պարարտանյութի զգալի մասը ցնդում է կամ լվացվում ջրով։

     

    Ֆերտիգացիայի (Fertigation) ներդրում. Սա կաթիլային ոռոգման համակարգի միջոցով ջրի հետ լուծված պարարտանյութի ուղղակի մատուցումն է բույսի արմատին։ Այս մեթոդը բարձրացնում է պարարտանյութի յուրացումը մինչև 80-90% (սովորական 30-40%-ի փոխարեն) և խնայում է թե՛ ջուրը, թե՛ պարարտանյութը։

    Տերևային սնուցում (Foliar Feeding). Միկրոտարրերով (ցինկ, բոր, երկաթ և այլն) բույսերի տերևային սնուցման խթանում, ինչը թույլ է տալիս արագ արձագանքել սննդային սովին բույսի ակտիվ վեգետացիայի շրջանում։

     

    3. Օրգանական և Հանքային Պարարտացման Հավասարակշռում

     

    Միայն քիմիական (հանքային) պարարտանյութերի շարունակական օգտագործումը սպանում է հողի միկրոֆլորան և հանգեցնում հողի անապատացման։

     

    Կոմպոստացման և կենսահումուսի (Vermicompost) խթանում. Խրախուսել տեղական անասնապահական թափոնների արդյունավետ վերամշակումը որպես բարձրորակ օրգանական պարարտանյութ։

     

    Կանաչ պարարտացում (Սիդերացիա). Գյուղատնտեսական պրակտիկայում ներդնել սիդերատների (օրինակ՝ առվույտ, կորնգան, մանանեխ) ցանքը, որոնք հետագայում վարվում են հողի մեջ՝ բնական ճանապարհով հարստացնելով այն ազոտով և օրգանական նյութերով։

     

    4. Պետական սուբսիդավորման համակարգի բարեփոխում

     

    Ներկայիս սուբսիդավորման համակարգը հիմնականում ուղղված է միայն ստանդարտ ազոտական պարարտանյութի (ամոնիակային սելիտրա) ձեռքբերմանը, ինչը միակողմանի է։

     

    Դիվերսիֆիկացված սուբսիդավորում. Պետությունը պետք է սուբսիդավորի ոչ թե կոնկրետ մեկ տեսակի պարարտանյութ, այլ առաջարկի «պարարտացման փաթեթներ»՝ կախված կոնկրետ մշակաբույսից (օրինակ՝ պտղատու այգիների, բանջարանոցային կուլտուրաների կամ հացահատիկի համար անհրաժեշտ համալիր NPK պարարտանյութեր)։

     

    Տեղական արտադրության խթանում. Աջակցել Հայաստանում տեղական օրգանական և բակտերիալ պարարտանյութերի արտադրությանը, ինչը կնվազեցնի կախվածությունը ներկրումից և կիջեցնի ինքնարժեքը։

    5. Կրթություն և Խորհրդատվություն (Extension Services)

     

    Նույնիսկ լավագույն տեխնոլոգիան չի աշխատի, եթե ֆերմերը չունի համապատասխան գիտելիքներ։

     

    «Դաշտային դպրոցներ» (Field Schools). Պետական ագրո-խորհրդատուների միջոցով իրականացնել գործնական սեմինարներ հենց դաշտերում՝ ցուցադրելով ճիշտ չափաբաժիններով և ժամկետներով պարարտացման արդյունքները։

     

    Պարարտացման թվային ուղեցույցներ. Ստեղծել հասարակ, հայալեզու բջջային հավելվածներ, որտեղ ֆերմերը, մուտքագրելով իր մշակաբույսի տեսակը և հողի տիպը, կստանա պարարտացման ճշգրիտ ժամանակացույցը և չափաքանակները։

     

    Ամփոփիչ միտք.

     

    Պարարտացման ճիշտ մշակույթի ներդրումը թույլ կտա Հայաստանում նույն հողատարածքից ստանալ 1.5-ից 2 անգամ ավելի բարձր և որակյալ բերք՝ միաժամանակ պահպանելով հողի բերրիությունը հաջորդ սերունդների համար։


  • Ադրբեջանական գերության մեջ գտնվող Լյուդվիգ Մկրտչյանը ծանր առողջական վիճակում է․ փաստաբան | Հասարակություն

    Փաստաբան Լուսիանա Մինասյանը հայտնում է, որ ադրբեջանական կողմի տրամադրած բժշկական փաստաթղթերից երևում է, որ Լյուդվիգ Մկրտչյանի մոտ սրտի հետ կապված լուրջ խնդիրներ կան։ Հետազոտությունների արդյունքները նաև վկայում են արտահայտված բորբոքային պրոցեսի, ծայրահեղ բարձր զարկերակային ճնշման և այլ վտանգավոր ախտանշանների մասին։

    Չնայած դրան՝ նա չի ստանում անհրաժեշտ բուժօգնություն, իսկ ԿԽՄԿ-ի ներկայացուցիչները նրան հասանելիություն չունեն։

    Փաստաբանը պահանջում է անհապաղ թույլատրել անկախ բժիշկների մուտքը և ապահովել Լյուդվիգ Մկրտչյանին շտապ բժշկական օգնությամբ։ 

  • Մեծ Բրիտանիան միացել է ԵՄ-ի կողմից Ուկրաինային տրամադրվող ռազմական ֆինանսավորման ծրագրի

    Մեծ Բրիտանիայի կառավարությունը համաձայնության է եկել Եվրոպական Միության հետ՝ միանալու Ուկրաինայի համար նախատեսված 90 միլիարդ եվրոյի ռազմական ֆինանսավորման ծրագրին, ասվում է Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Քիր Սթարմերի գրասենյակի հայտարարության մեջ։

    «Այս ծրագիրը բրիտանական պաշտպանական ընկերություններին հնարավորություն կտա մասնակցել այս վարկով ֆինանսավորվող պայմանագրերի մրցույթներին՝ բացահայտելով միլիարդավոր եվրոյի պոտենցիալ ներդրումներ, ապահովելով որակավորված աշխատատեղեր ամբողջ երկրում և ամրապնդելով Մեծ Բրիտանիայի աշխարհում առաջատար պաշտպանական արդյունաբերական բազան։ Մեծ Բրիտանիայի ներդրումը նախաձեռնությանը համաչափ կլինի Մեծ Բրիտանիայի արտադրողներին շնորհված պայմանագրերի արժեքին», – ասվում է հայտարարության մեջ։

    Հայտարարությունը արվել է Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Քիր Սթարմերի Փարիզում «ցանկացողների կոալիցիայի» գագաթնաժողովին մասնակցելու ժամանակ։

    Եվրահանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենը հարցազրույցում նշել է, որ «սա Ուկրաինային հնարավորություն կտա օգտվել պաշտպանական մատակարարների ավելի լայն ընտրությունից»։

    ԵՄ-ի կողմից Ուկրաինայի համար նախատեսված 90 միլիարդ եվրոյի ռազմական ֆինանսավորման ծրագիրը 2026-2027 թվականների համար համաձայնեցվել է 2025 թվականի դեկտեմբերին։ Այս գումարից 30 միլիարդ եվրոն նախատեսված է Կիևի բյուջետային կարիքների, իսկ 60 միլիարդը՝ ռազմական ծախսերի համար։ Ծրագիրը հաստատվել է Եվրահանձնաժողովի ձախողված ծրագրի փոխարեն՝ Կիևի ռազմական ֆինանսավորումը ֆինանսավորելու համար Եվրոպայում Ռուսաստանի Դաշնության Կենտրոնական բանկի սառեցված ակտիվները բռնագրավելու վերաբերյալ։ Այս 90 միլիարդ եվրոն կհավաքագրվի որպես համաեվրոպական վարկ, որը կսպասարկվի և, ի վերջո, կմարվի ԵՄ երկրների կողմից։ Կիևը այս գումարը կստանա անվճար, միակ պայմանով, որ այն պարտավոր կլինի վերադարձնել այն, եթե Ռուսաստանը «ամբողջությամբ վճարի փոխհատուցումները»։

    Ավելի վաղ Եվրահանձնաժողովի խոսնակ Թոմաս Ռեյնիերը պարզաբանել էր, որ Բրյուսելի Ուկրաինայի ռազմական ֆինանսավորման ծրագիրը ներառում է «գնել եվրոպական» կետ։ Այս դրույթը պարտավորեցնում է Ուկրաինային ներկայացնել այս գումարով զենքի գնման բոլոր պայմանագրերը Եվրահանձնաժողովի հաստատմանը, և միայն այն դեպքում, եթե Կիևի համար անհրաժեշտ զենքի տեսակները կամ դրանց փոխարինիչները հասանելի չեն Եվրոպայում, Եվրահանձնաժողովը կարող է Ուկրաինային իրավունք տալ պատվիրել դրանք այլ երկրների մատակարարներից։

  • Հունիս ամսվա ամենաբարձր ջերմաստիճանը





    2026 թվականի հունիս ամսվա օդի միջին ջերմաստիճանը Հայաստանում կազմել է 14․1 °C, որը նորմայի սահմաններում էր։ Տեղումների ամսական քանակը Հայաստանի տարածքում կազմել է 65․4 մմ, որը նույնպես նորմայի սահմաններում էր՝ 104 %։ Այս մասին տեղեկանում ենք «Հիդրոօդերևութաբանության և մոնիթորինգի կենտրոն» ՊՈԱԿ-ից։

    Հունիս ամսվա ամենաբարձր ջերմաստիճանը դիտվել է ամսի 20-ին Արարատում՝ 38․3 °C, իսկ ամենացածր ջերմաստիճանը հունիսի 3-ին՝ Աշոցքում՝ -4․1 °C։
    Մայիսի երկրորդ տասնօրյակում օդի օրական ջերմաստիճանները բարձր էին նորմայի նկատմամբ շրջանների մեծ մասում, իսկ առաջին և երրորդ տասնօրյակներին դիտվեցին նորմային կամ նորմայից ցածր ջերմաստիճաններ։
    Տեղումներ դիտվեցին ամսվա բոլոր տասնօրյակներին։ Հունիսի 6-ին Մեղրիում դիտվեց 30․2 մմ հորդառատ անձրև 35 րոպեի ընթացքում, իսկ հունիսի 10-ին և 12-ին Ապարանի ջրամբարի և Պուշկինի լեռնանցքի օդերևութաբանական կայանները գրանցեցին երկարատև առատ տեղումներ՝ 53-55 մմ քանակությամբ։
    Առանձին օրեր հանրապետության նախալեռնային և լեռնային շրջաններում դիտվեց կարկուտ։ Առավել վտանգավոր էին հունիսի 6-ի, 10-ի և 19-ի կարկտահարության դեպքերը, որոնք հիմնականում դիտվեցին Շիրակի և Լոռվա մարզերում։ Կարկտի տրամագիծը հասավ 22-ից 32 մմ-ի ըստ օդերևութաբանական կայանների դիտարկումների ։
    Հունիսի 30-ի դրությամբ ձնածածկույթը պահպանվել է միայն բարձր լեռնային գոտում։ Համաձայն Արագած բարձր-լեռնային օդերևութաբանական կայանի դիտարկումների՝ ծովի մակարդակից 3229 մետր բարձրության վրա, հունիսի 31-ին ձյան շերտի բարձրությունը կազմել է 39 սմ։
    1935 թվականից իրականցվող դիտարկումների տվյալների համաձայն ամենատաք հունիսը դիտվել է 2021 թվականին, երբ օդի միջին ամսական ջերմաստիճանը կազմել էր 17․6 °C, իսկ ամենացուրտը՝ 1967 թվականին՝ 11․2 °C միջին ամսական ջերմաստիճանով։
    Ամենախոնավ հունիսը դիտվել է 1939 թվականին, երբ տեղումների քանակը կազմեց 118․1 մմ, իսկ ամենաչորը՝ 2021 թվականին՝ 19․3 մմ տեղումների քանակով։
    Կլիմայի փոփոխության գնահատականները ցույց են տալիս, որ հունիս ամսվա միջին ջերմաստիճանը Հայաստանում բարձրացել է 2․6 °C-ով 1935-2026 թթ․ ժամանակահատվածում, իսկ տեղումները նվազել են մոտ 27 մմ-ով։




    դիտվել է 74 անգամ

  • Գարեգին 2-րդը Իրանի դեսպանատանը հարգանքի տուրք է մատուցել Այաթոլա Խամենեիի հիշատակին

    Երեւան: Մեդիամաքս: Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն այցելել է Հայաստանում Իրանի դեսպանատուն եւ հարգանքի տուրք մատուցել Իրանի նահատակ գերագույն առաջնորդ Այաթոլա Սեյեդ Ալի Խամենեիի հիշատակին։

    Հայաստանում Իրանի դեսպանատնից հայտնել են, որ դեսպան Խալիլ Շիրղոլամիի հետ հանդիպման ընթացքում Գարեգին երկրորդն իր ցավակցությունն ու կարեկցանքն է հայտնել Իրանի կառավարությանն ու ժողովրդին: Նա հույս է հայտնել, որ Իրանի ժողովուրդը կկարողանա վերականգնել անվտանգությունը եւ բնականոն կյանքը: