Օրեր առաջ Արեգնազի հետ եթերում զրուցում էինք քաղբանտարկյալների թեմայով։
Այսօր Արեգնազը համալրեց կին քաղբանտարկյալների շարքը։ Դատարանը Արեգնազ Մանուկյանին կալանավորեց երկու ամսով։ Նրա խնամքին կա անչափահաս երեխա։
Ընտրական ցուցակում ընդգրկված այն կուսակցականները, որոնք չեն հայտնվել անցողիկ տեղերում, իրենց ներուժը կօգտագործեն կուսակցաշինության աշխատանքներում:
Ասված է «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության հայտարարության մեջ։
«Ընտրական ցուցակում ընդգրկված այն կուսակցականները, որոնք չեն հայտնվել անցողիկ տեղերում, թիմային քննարկումների արդյունքում կայացված որոշմամբ իրենց ներուժը կօգտագործեն կուսակցաշինության աշխատանքներում:
Հենց այս ճանապարհով նաև Դաշինքը պաշտպանում է իր այն անդամներին, որոնք անցողիկ տեղ չեն զբաղեցնում` նվազեցնելով վերջիններիս նկատմամբ իշխանական հնարավոր նոր ճնշումների ռիսկերը»:
Օրեր առաջ Արեգնազի հետ եթերում զրուցում էինք քաղբանտարկյալների թեմայով։
Այսօր Արեգնազը համալրեց կին քաղբանտարկյալների շարքը։ Դատարանը Արեգնազ Մանուկյանին կալանավորեց երկու ամսով։ Նրա խնամքին կա անչափահաս երեխա։
Փարիզում տեղի է ունեցել ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարար Ժաննա Անդրեասյանի և Ֆրանսիայի մշակույթի նախարար Կատրին Պեգարի հանդիպումը։ Աշխատանքային այցի շրջանակում կողմերը քննարկել են երկկողմ մշակութային կապերի խորացումը և առաջիկա խոշոր նախագծերը։
Հանդիպմանը մասնակցել են նաև ԿԳՄՍ նախարարի տեղակալ Արթուր Մարտիրոսյանը և Ֆրանսիայում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան Արման Խաչատրյանը:
Ժաննա Անդրեասյանը շնորհակալություն է հայտնել ջերմ ընդունելության համար՝ ընդգծելով, որ մշակույթը հայ-ֆրանսիական հարաբերությունների առանցքային ուղղություններից է։ Որպես հաջողված փոխգործակցության օրինակ՝ նախարարն առանձնացրել է Հայաստանի պատմության թանգարանի և Փարիզի Լուվրի թանգարանի համատեղ կազմակերպած ցուցադրությունը։
Անդրադարձ է կատարվել Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի՝ Հայաստան կատարած պետական այցի ընթացքում ստորագրված մշակութային համաձայնագրերին, դրանց արդյունքներին և հետագա զարգացման հեռանկարներին։
Զրուցակիցները հատուկ ուշադրություն են դարձրել Ֆրանկոֆոնիայի շրջանակում գործակցությանը: Ժաննա Անդրեասյանը հայտնել է, որ Հայաստանը մեծ կարևորություն է տալիս այս հարթակին և ներկայացրել է առաջիկա ծրագրերը.
2027 թ. հուլիս – Երևանում կհյուրընկալվի Ֆրանկոֆոնիայի մշակույթի նախարարների համաժողովը:
Համաժողովից հետո – Մեկնարկելու են Ֆրանկոֆոնիայի 10-րդ մարզամշակութային միջազգային խաղերը:
Ֆրանսիայի մշակույթի նախարար Կատրին Պեգարը բարձր է գնահատել համատեղ նախաձեռնությունների ընթացքն ու արդյունքները: Նա պատրաստակամություն է հայտնել շարունակել աջակցությունը հետևյալ ոլորտներում.
Թանգարանային գործ և մշակութային փոխանակումներ,
Մշակութային ժառանգության պահպանություն,
Ժամանակակից արվեստ։
Կատրին Պեգարը կարևորել է Հայաստանի ակտիվ ներդրումը ֆրանկոֆոն շարժման մեջ և վստահություն հայտնել, որ Երևանում սպասվող միջոցառումները կանցկացվեն բարձր մակարդակով։
Գասպար Տերտերյանը (72 կգ) նվաճեց բրոնզե մեդալ 2026 թվականի Եվրոպայի հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտի առաջնությունում։
Բրոնզե մեդալի համար գոտեմարտում նա 1-1 հաշվով հաղթեց Բելառուսիայի ներկայացուցիչ Ալեքսանդր Լյավոնչկային՝ առաջին միավորների հաշվարկի չափանիշով։
Սա Տերտերյանի առաջին մեծահասակների մրցաշարն էր։
Տերտերյանը նվաճեց Հայաստանի հինգերորդ և վերջին մեդալը Տիրանայում կայացած մրցաշարում։
1856 թ. հուլիսի 10-ին է ծնվել սերբական ծագմամբ ամերիկացի հայտնի ճարտարագետ, ֆիզիկոս, գյուտարար Նիկոլա Տեսլան: Էլեկտրականության ու ռադիոտեխնիկայի բնագավառում մեծ ու հեղափոխական գործունեություն ծավալած Տեսլան, նաև արտասովոր մարդ էր, որի կյանքի ու գործունեության շուրջ տարբեր առասպելներ են հյուսվել: Art365-ը ներկայացնում ուշագրավ փաստեր մեծ գյուտարարի մասին:
Նիկոլա Տեսլան ծնվել է սերբ քահանայի ընտանիքում, որը շատ հետաքրքրված էր ռադիոտեխնիկայով: Գյուտարարի խոստովանությամբ, որ նա 1939թ.-ին արել է 12-ամյա Պաուլա Ֆոտիչին ուղղված նամակում, էլեկտրականությամբ նկատմամբ հետաքրքրությունը նրա մեջ առաջացել է 3 տարեկանում, երբ շոյել է կատվի մեջքն ու զգացել առաջացող հոսանքը:
Տեսլան հայտնի է հատկապես փոփոխական հոսանքի (AC) ստեղծման ուղղված իր աշխատանքներով: Հոսանքի այս տիպը ավելի արդյունավետ և անվտանգ էր մեծ հեռավորությունների վրա փոխանցվելու համար, համեմատած հաստատուն հոսանքի (DC), որի հետ կապված աշխատանքներով զբաղվում է Թոմաս Էդիսոնը։ Տեսլան և Էդիսոնը, թեև սկսել են համատեղ աշխատանքով, սակայն հետագայում նրանց ճանապարհները բաժանվում են, իսկ կայուն ու փոփոխական հոսանքների «պատերազմում» հաղթում է Տեսլան: Փոփոխական հոսանքի համակարգերը դառնում են էլեկտրացանցերի ստանդարտը ամբողջ աշխարհում։
Տեսլան է ստեղծել է ինդուկցիոն շարժիչ և տրանսֆորմատոր, որոնք դարձան էլեկտրաէներգիայի բաշխման հիմնական միջոցներ։
Թեև ռադիոյի գյուտի հեղինակ են համարվում Ալեքսանդր Պոպովն ու Գուլիելմո Մարկոնին, սակայն Տեսլան մեծ ներդրում է ունեցել ռադիոտեխնոլոգիաների մշակման մեջ և նույնիսկ ստացել է որոշ առանցքային բաղադրիչների արտոնագրերը Մարկոնիից առաջ։
Տեսլան փորձարկումներ է կատարել էլեկտրաէներգիայի անլար փոխանցման ոլորտում: Նա երազում էր ստեղծել էներգիայի փոխանցման համաշխարհային անլար համակարգ։ Նրա՝ Նյու Յորքում՝ Լոնգայլենդում կառուցած Ուորդենկլիֆ աշտարակը այս հավակնոտ ծրագրի մի մասն էր։ Ուշագրավ է, որ Տեսլայի անլար էներգիայի համակարգի աշխատանքով է մեկնաբանվում 1908 թվականի Սիբիրում Տունգուսյան երկնաքարի պայթյունը: Ըստ տարածված առասպելի, դա ոչ թե երկնաքար է եղել, այլ կուտակված էներգիայի պայթյուն, որն ուղարկել է Տեսլան հազարավոր կիլոմետրեր հեռվից:
Գիտնականին հաճախ մարգարե են համարում, քանի-որ նա է կանխատեսել ժամանակակից շատ տեխնոլոգիաներ. անլար հաղորդակցությունը, համացանցը, սմարթֆոնները և վերականգնվող էներգիան։ Ըստ տարածված առասպելներից մեկի Տեսլան հայտնաբերել է մեծ տարածություններ փոխանցող էլեկտրական մահացու ճառագայթները, որոնք ապագայում կդառնան պատերազմների հիմնական զենքերը, բայց միաժամանակ կնպաստեն պատերազմների վերացմանը:
Տեսլան երբեք ամուսնացած չի եղել և երեխաներ չի ունեցել։ Կյանքն անցկացրել է մենության մեջ: Նա պնդում էր, որ սա օգնել է նրան կենտրոնանալ միայն գիտական աշխատանքի վրա: Քնում էր օրական ընդամենը 2-3 ժամ և հաճախ աշխատում 48 ժամ անընդմեջ առանց հանգստի։ Նրա աշխատանքային օրակարգը չափազանց ծանրաբեռնված էր:
Նա տառապում էր օբսեսիվ-կոմպուլսիվ խանգարումներով։ Մոլագարության հասնող մաքրամոլություն ուներ: Նաև հաշվում էր իր քայլերը, ամեն ինչ անում էր երեք անգամ, չէր սիրում զարդեր և կլոր առարկաներ: Կյանքի վերջին տերիներին շատ տարված էր աղավնիներով, որոնց ամեն օր կերակրում էր:
«Ժողովուրդ» օրաթերթը գրում է. «Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի երեկվա պատասխաններից հետո իշխանական շրջանակներում գրեթե չեն կասկածում, որ վարչապետի աշխատակազմի ղեկավար Արայիկ Հարությունյանի հետագա պաշտոնավարման հարցն արդեն լուծված է։ Թեև Փաշինյանը չհաստատեց և չհերքեց սպասվող կադրային փոփոխությունները, նրա ձևակերպումները նոր հիմք տվեցին ենթադրելու, որ Արայիկ Հարությունյանը նոր կառավարության կազմում նույն պաշտոնում չի վերանշանակվի։
«Ժողովուրդ» օրաթերթի լրագրողը երեկ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին հարց ուղղեց՝ արդյոք Արայիկ Հարությունյանի վերաբերյալ իրեն զեկուցվել են տեղեկություններ, որոնք զայրացրել են իրեն, և արդյոք հենց այդ պատճառով է քննարկվում նրան վարչապետի աշխատակազմի ղեկավարի պաշտոնում չվերանշանակելու հարցը։
Ի պատասխան՝ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց, որ Արայիկ Հարությունյանի մասով իրեն որևէ տեղեկություն չի զեկուցվել և հավելեց, որ նույն պատասխանը վերաբերում է նաև երկրորդ հարցին։ Սակայն ուշագրավ է, որ վարչապետը որևէ կերպ չհերքեց և չհաստատեց գլխավոր հարցը՝ Արայիկ Հարությունյանը վերանշանակվելո՞ւ է իր պաշտոնում, թե՞ ոչ։
«Ժողովուրդ» օրաթերթն ավելի վաղ գրել էր, որ Նիկոլ Փաշինյանը դժգոհ է եղել ՔՊ նախընտրական շտաբի աշխատանքից, որը ղեկավարում էր Արայիկ Հարությունյանը։ Այդ դժգոհությունից հետո Հարությունյանը մեկնել է երկարատև արձակուրդ՝ մինչև հուլիսի 27-ը ներառյալ, և այժմ գտնվում է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում։
Միաժամանակ իշխանական շրջանակներից «Ժողովուրդ» օրաթերթին շարունակում են նոր տեղեկություններ փոխանցել այն մասին, թե ինչն է խորացրել վարչապետի դժգոհությունը։ Ըստ այդմ՝ նախընտրական շրջանում Արայիկ Հարությունյանը, կուսակցության շահերից ելնելով, կապեր է հաստատել քրեական աշխարհի ներկայացուցիչների հետ՝ այդ քայլերը նախապես չհամաձայնեցնելով Նիկոլ Փաշինյանի հետ, ինչը դարձել է վարչապետի զայրույթի պատճառներից մեկը։
Բացի այդ, չեն դադարում քննարկումները նաև նախընտրական շտաբի աշխատանքի արդյունավետության շուրջ։ Իշխանական մեր աղբյուրների փոխանցմամբ՝ Նիկոլ Փաշինյանին մինչև ընտրությունները զեկուցվել էր, թե «Քաղաքացիական պայմանագիրն» ունի շուրջ 65 տոկոս աջակցություն և կարող է նույնիսկ սահմանադրական մեծամասնություն ապահովել։ Սակայն ընտրությունների արդյունքները բոլորովին այլ պատկեր արձանագրեցին․ իշխող ուժը ստացավ շուրջ 49 տոկոս ձայն՝ ԲՀԿ-ի շուրջ 60 հազար ձայնը, ըստ հրապարակման, փաստացի «գողանալով», ինչը վարչապետի մոտ լուրջ դժգոհություն է առաջացրել թե՛ շտաբի աշխատանքի, թե՛ իրեն ներկայացված տեղեկատվության արժանահավատության վերաբերյալ։
Հատկանշական է, որ երեկ «Հրապարակ»-ը ևս գրել էր, թե պետական բարձրաստիճան պաշտոնյաներից մեկը դիմել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում բնակվող հայ քրեական հեղինակություններին՝ ապօրինի դրամական միջոցների տեղափոխման հարցում աջակցություն ստանալու նպատակով։ Այդ հրապարակումից հետո «Ժողովուրդ» օրաթերթը բազմաթիվ հաղորդագրություններ է ստացել իշխանական շրջանակներից առ այն, որ խոսքը վերաբերում է հենց Արայիկ Հարությունյանին։
Նույն աղբյուրների փոխանցմամբ՝ Արայիկ Հարությունյանը վերջին տարիներին համակարգում է նաև հանքարդյունաբերական հսկաների գործունեությունը, այդ թվում՝ այն ընկերություններում, որտեղ պետությունն ունի բաժնեմաս։ Ըստ այդ տեղեկությունների՝ նրա ազդեցությունը տարածվել է ոչ միայն կառավարման, այլև վերահսկողական գործընթացների վրա, այդ թվում՝ տեսչական մարմինների միջոցով։ Այս տեղեկությունները, սակայն, պաշտոնապես որևէ կերպ չեն հաստատվել։
«Ժողովուրդ» օրաթերթը փորձեց կապ հաստատել Արայիկ Հարությունյանի հետ՝ ներկայացված տեղեկությունների վերաբերյալ նրա դիրքորոշումը ստանալու նպատակով։ Մենք պատշաճ ջանքեր գործադրեցինք, սակայն կապ հաստատել չհաջողվեց։ Նրա մերձավոր շրջապատից միայն տեղեկացրին, որ Արայիկ Հարությունյանը գտնվում է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում՝ արձակուրդում։ Այլ մեկնաբանություններ չտրվեցին։
Հավելենք, որ մինչև վերջին զարգացումները թե՛ ՔՊ-ում, թե՛ իշխանությունից դուրս Արայիկ Հարությունյանի վերաբերյալ ձևավորված էր այնպիսի պատկերացում, որ նա համարվում է իշխանության ամենապարկեշտ և տարբեր ստվերային գործընթացներից առավել հեռու կանգնած պաշտոնյաներից մեկը։ Սակայն վերջին օրերին հենց իշխանական թիմակիցներն են շարունակաբար տարբեր տեղեկություններ արտահոսում, թե Հարությունյանը ներգրավված է եղել որոշ կուլիսային և վիճահարույց գործընթացներում, որոնք էլ, ըստ նրանց, դարձել են Նիկոլ Փաշինյանի դժգոհության պատճառը։
Իշխանական շրջանակներում արդեն գրեթե չեն կասկածում, որ վարչապետը որոշել է Արայիկ Հարությունյանին փոխարինել վարչապետի գլխավոր խորհրդական Լիլիթ Մակունցով»։
դիտվել է 469 անգամ
Այսօր մեկնարկեց ֆուտբոլի 2026 թվականի Աշխարհի առաջնության քառորդ եզրափակիչ փուլը։ Բոստոնում հանդիպեցին Ֆրանսիայի ու Մարոկկոյի հավաքականները։
Հանդիպումն ավարտվեց 2-0 հաշվով՝ հօգուտ ֆրանսիացիների։ Գոլերի հեղինակ դարձան Կիլիան Մբապեն ու Ուսման Դեմբելեն։ Առաջին խաղակեսում Յասին Բունուն “որսաց” Մբապեի հարվածը 11 մետրանոցից։
Հանդիպման գոլերը՝ ԱՅՍՏԵՂ։
Կիսաեզրափակիչում Դիդյե Դեշամի թիմը կհանդիպի Իսպանիա-Բելգիա զույգի հաղթողի հետ։
Քառորդ եզրափակիչի մյուս հանդիպումներում Անգլիան կմրցի Նորվեգիայի հետ, իսկ Արգենտինան՝ Շվեյցարիայի։
Մբապեի ռեկորդները
Կիլիան Մբապեն դարձավ պատմության մեջ ամենաերիտասարդ ֆուտբոլիստը, որն անցկացրել է Աշխարհի առաջնության 20 հանդիպում։ Ֆրանսիացի հարձակվողը մեկնարկային կազմում էր Մարոկկոյի դեմ հանդիպմանը։ Սա Մբապեի 20-րդ հանդիպումն էր մրցաշարում. 27 տարեկան և 201 օրական հասակում նա ամենաերիտասարդ ֆուտբոլիստն է, որը հասել է այս նշաձողին։
Ավելին, Մբապեն Դիդիե Դեշամի գլխավորությամբ մասնակցել է Աշխարհի առաջնության բոլոր 20 հանդիպումների, ինչը ևս ռեկորդ է՝ մեկ մարզչի գլխավորությամբ այդքան հանդիպում անցկացրած ֆուտբոլիստի համար։
Մբապեն թարմացրեց Աշխարհի առաջնության փլեյ-օֆֆում գոլերի ռեկորդը, որը պատկանում է հենց Կիլիանին։ Այսօրվա գոլը Մբապեի համար 12-րդն էր Աշխարհի առաջնության փլեյ-օֆֆ փուլում։ Նա այս ցուցանիշով առաջատարն է՝ գերազանցելով բրազիլացի Ռոնալդոյին և Լեոնիդասին, որոնք փլեյ-օֆֆ խաղերում խփել են ութական գոլ։
Armsport
«Ժողովուրդ» օրաթերթը գրում է. «Վերջին օրերին քաղաքական կուլիսներում նոր թափով քննարկվում է Ազգային ժողովի նախագահ Ալեն Սիմոնյանի քաղաքական ապագան։ Քննարկումների պատճառ դարձավ ոչ միայն Սիմոնյանի վերջին հրապարակային այցը եկեղեցի՝ մեղքերի թողության, այլև վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի՝ Հանրապետության նախագահ Վահագն Խաչատուրյանի հետ հանդիպման ընթացքում հնչեցրած հայտարարությունը։Փաշինյանը, դիմելով Հանրապետության նախագահին, ասաց.
«Տեղի ունեցան հերթական խորհրդարանական ընտրություններ, և «Քաղաքացիական պայմանագիր»-ն ունի խորհրդարանում մանդատների մեծամասնություն, և կձևավորենք կառավարություն։ Ուզում եմ նաև շնորհակալություն հայտնել նախորդող շրջանում կառավարության գործունեությանը Ձեր աջակցության համար։ Առաջիկայում, իհարկե, առիթ կունենանք խոսելու արդեն նոր ձևավորվող կառավարության մասին, նաև նոր ձևավորվող կառավարության ծրագիրը պետք է ընդունենք և, իհարկե, իրականացնենք»։
Այս հայտարարությունը մեկնաբանվեց իբրև հրապարակային ազդակ, որ իշխանությունը շարունակում է վստահել գործող նախագահ Վահագն Խաչատուրյանին, և նրա պաշտոնավարման հարցը ներկայումս չի դիտարկում որպես փոփոխության ենթակա։ Մինչդեռ եղել էին հրապարակումներ, թե Ալեն Սիմոնյանը կարող է հավակնել Հանրապետության նախագահի պաշտոնին, սակայն Փաշինյանի վերջին հայտարարությունից հետո, ըստ այդ մեկնաբանությունների, այդ սցենարին վերջակետ դրվեց։ Ալեն Սիմոնյանը ՀՀ նախագահ չի լինելու։
Իսկ ինչո՞ւ այդքան դաժան։
«Ժողովուրդ» օրաթերթը մի առիթով գրել էր, որ վերջին ամիսներին ՔՊ կուսակցության մի շարք ներկայացուցիչներ Նիկոլ Փաշինյանին ներկայացրել են փաստաթղթերի և նյութերի փաթեթ Ալեն Սիմոնյանի և նրա գործունեության վերաբերյալ։ Դրանք, ըստ թերթի աղբյուրների, պարունակել են կոմպրոմատային բնույթի տեղեկություններ՝ կոռուպցիոն ենթադրյալ գործարքների, հովանավորչության կասկածների, կլանային համակարգ ստեղծելու կասկածների, ինչպես նաև թիմակիցներին, այդ թվում՝ կանանց, նեղացնելու և նսեմացնելու դեպքերի վերաբերյալ։
Իհարկե, այս տեղեկությունները պաշտոնապես չեն հաստատվել և չեն էլ կարող, քանի որ Նիկոլ Փաշինյանը, Ալեն Սիմոնյանի մասին խոսելիս, միայն հայտարարել է, որ նա կմնա «քաղաքական կապիտալ», իսկ նրա հետագա ներգրավվածության ձևաչափը դեռ կորոշվի։
Սակայն ՔՊ-ական մեր աղբյուրների փոխանցմամբ՝ վարչապետը, հաշվի առնելով կուսակցության ներսում ձևավորված տրամադրությունները, չի ցանկացել գնալ թիմի զգալի հատվածի դիրքորոշման դեմ։ «Ժողովուրդ»-ին ՔՊ-ից փոխանցվել է մի հսկա ցուցակ, թե ովքեր են վերջին հինգ տարիներին ՔՊ-ում տարբեր պատճառներով լարված հարաբերություններ ունեցել Ալեն Սիմոնյանի հետ՝ դժգոհելով նրա աշխատանքային ոճից և գործընկերների հետ հարաբերություններից։ Եվ այդ դժգոհությունները, ըստ աղբյուրների, հարմար պահին ներկայացվել են Փաշինյանին։
Ըստ այդմ, ցուցակում են՝
Հայկ Սարգսյանը,
Վիլեն Գաբրիելյանը,
Արմեն Խաչատրյանը,
Հայկ Կոնջորյանը,
Հռիփսիմե Հունանյանը,
Ռուբեն Ռուբինյանը,
Ջուլիետա Ազարյանը,
Լուսինե Բադալյանը,
Զարուհի Բաթոյանը,
Հռիփսիմե Գրիգորյանը,
Արփի Դավոյանը,
Լիլիթ Մինասյանը,
Լիլիթ Ստեփանյանը,
Անդրանիկ Քոչարյանը,
Հերիքնազ Տիգրանյանը,
Մխիթար Հայրապետյանը,
Հայկ Ցիրունյանը։
Միաժամանակ պետք է նշել, որ նշված անձինք հրապարակային չեն հաստատում մեր այս տեղեկությունները։
Հատկանշական է նաև, որ վերջին տարիներին մամուլում բազմիցս հրապարակումներ են եղել Ալեն Սիմոնյանի և նրա ընտանիքի ունեցվածքի, հայտարարագրերի և տարբեր հնարավոր շահերի բախումների վերաբերյալ, որոնք, ըստ մեր աղբյուրների, նույնպես ունեցել են իրենց ազդեցությունը վարչապետի որոշման վրա»։
Մանրամասները՝ «Ժողովուրդ» օրաթերթի այսօրվա համարում:
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
«Սարգիսս շատ աշխույժ էր, չարաճճի։ Մեր շատախոսն էր, անթիվ հարցեր էր տալիս։ Բոլորն իրեն շատ էին սիրում, մեր շրջապատում այնպիսի մարդ չկա, ում սրտում Սաքս մի յուրահատուկ տեղ չունենա», «Փաստի» հետ զրույցում ասում է Սարգիսի մայրիկը՝ տիկին Անահիտը։
Սարգիսը ծնվել է Երևանում։ Այստեղ են անցել նրա մանկությունն ու պատանեկությունը։ Դպրոցական տարիների մասին խոսելիս մայրիկը նշում է՝ որդին լավ է սովորել։ «Սաքս շատ սիրուն էր նկարում։ Դպրոցում կազմակերպվող բոլոր մրցույթներին մասնակցել է, արժանացել է պատվոգրերի ու շնորհակալագրերի։ Հաճախել է մարմնամարզության, հիփ-հոփի ու բրեյք դանսի։ Հայաստանի մասշտաբով մասնակցել է մի շարք մրցույթների, իրենց խումբն արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների»։
Սարգիսը ցանկանում էր կրթությունը շարունակել դիզայնի ուղղությամբ։ «Բարձր դասարաններում իրեն նկարչությունը շատ հետաքրքիր էր։ Ունի բրոշյուրների տիպի ալբոմներ, որտեղ հետաքրքիր նկարներ է պատկերել։ Նույնիսկ մի նկար ունի, որ շատ ենք նմանեցնում պատերազմի պատկերներին։ Ինքնուրույն սովորել էր նաև թղթից արձանիկներ պատրաստել։ Իր ստեղծած արձանիկները մեծ խնամքով պահպանում եմ։ Քանդակագործություն, նկարչություն. այդ ուղղությամբ բավականին զարգացած էին իր կարողությունները։ Անպայման ուզում էր դիզայնի բաժնում սովորել։ Շատ էր ցանկանում իր ննջասենյակի կահույքը գծագրել, հավաքել։ Իր այդ ցանկությունն էլ կիսատ մնաց»։
Սարգիսը որոշում է ընդունվել Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի պետական քոլեջ։ Հանձնում է քննությունները, սակայն ինչ-ինչ պատճառներով Սարգիսին չի հաջողվում ընդունվել քոլեջ։ Դրա փոխարեն ընդունվում է Երևանի Ինֆորմատիկայի պետական քոլեջի Ծրագրավորման ֆակուլտետ: Սովորում է երկուսուկես տարի, ուսումը կիսատ թողնում և 2019 թվականի հունվարի 30-ին մեկնում ժամկետային ծառայության։ Ծառայում էր Արցախում՝ Ստեփանակերտի Ցոր զորամասում։ «Ապրիլ յան պատերազմից հետո տղայիս մեջ մի միտք էր մտել՝ պետք է շուտ գնամ, ծառայեմ, հետ գամ։ Անգամ ինձ համոզում էր. «Մա՛մ, գնամ, դիմում գրեմ, շուտ մեկնեմ ծառայության»։ Իրեն միշտ ասել եմ՝ քո ժամանակին կմեկնես բանակ։ Շատ սիրով էր ծառայում։ Հրետանավոր էր, սկզբում ականանետի նշանառու էր, հետո հաշվարկող դարձավ։ Պատերազմի ժամանակ նա չպետք է այլևս նշանառու լիներ, դա նշանակում է, որ առաջնագծից հեռու էր լինելու, բայց քանի որ իրենց անձնակազմը թվով քիչ էր, շատերը նորակոչիկներ էին և դեռ չէին հասցրել մասնագիտանալ նշանառուի գործում, Սարգիսս այդ պատասխանատվությունն իր վրա է վերցրել»։
Սեպտեմբերի 27-ին սկսվում է պատերազմը։ «Մինչև պատերազմի սկսվելն ամեն երեկո տղաս պարտադիր պետք է ինձ զանգեր։ Գիտեր, որ անհանգիստ եմ, գոնե երեկոյան իր ձայնը պետք է լսեմ։ Այդ օրերին իր համար քաղցր էի պատրաստել, որ ուղարկեի։ Այնքան մեծ դժվարությամբ էի համոզում, որ իրեն ինչ-որ բան ուղարկեմ։ Սաքիս նաև հարցրեցի՝ քեզ ի՞նչ է պետք, որ դա էլ ուղարկեմ։ «Մամ, տանից լվացքի փոշի կուղարկես։ Շորերս լվանամ, մեր տան հոտը զգամ»։ Իր կոկիկությամբ, մաքրությամբ միշտ է աչքի ընկել։ Պայուսակը դասավորեցի, որ պայմանավորվենք, կիրակի օրն այն իրեն ուղարկեմ։ Բայց կիրակի առավոտյան իրենից նամակ, իսկ հետո զանգ ստացա։ Երբ զանգահարում էր, անջատում էի, հետ զանգում։ Այս անգամ նա չսպասեց իմ զանգին, նորից զանգեց։ Ինձ ասաց. «Մա՛մ, դուրս ենք գնում, չանհանգստանաս, հիմա իրերս մի ուղարկի, մի քանի օրից կասեմ, թե երբ ուղարկես»։ Դեռ տեղյակ չէի, որ արդեն պատերազմ է սկսվել։ Հետո նաև ուրիշի հեռախոսից նամակ գրեց ինձ, որ չանհանգստանամ, ինձ հետ կապ կպահի։ Փորձում էր՝ եթե ոչ ամեն օր, ապա օրը մեջ կամ երկու օրը մեկ զանգահարել։ Իր հրամանատարի հետ ևս կապ էինք պահում։ Ինձ հավատացնում էր, որ ապահով տեղում է, պատերազմից հեռու։ «Մա՛մ, մենք շատ կապված ենք, եթե դու շատ անհանգստանաս, դա ինձ կարող է փոխանցվել, անընդհատ լարված կլինեմ»։ Եվ 44 օրվա ընթացքում մենք փորձեցինք իրար միայն դրական էմոցիաներ փոխանցել։ Առաջին օրվանից նա թեժ մարտերի մեջ է եղել։ Տղաները պատմում են՝ երբ կրակահերթեր էին սկսում, թաքստոցներում էինք լինում, Սաքը սկսում էր մեզ ինչ-որ պատմություններ պատմել, մեզ ծանր վիճակից դուրս բերել։ Ուզում էր նաև հոգեբանություն սովորել։ Ընկերներից մեկի հետ կիսվել էր. «Կցանկանամ հոգեբան լինել և անչափահաս դատապարտյալների հետ աշխատել։ Եթե նրանք սխալվել են, չի նշանակում, որ դա իրենց կյանքի վրա պետք է բիծ թողնի»։ Անսահման բարի էր, ընկերասեր, բոլորին ձեռք էր մեկնում դժվար պահերին։ Անգամ մեր՝ իրենից բավականին տարիքով մեծ բարեկամներին է խորհուրդներով օգնել։
Մինչև նոյեմբերի 1-ը տղաները տարբեր տեղերում են եղել։ Նոյեմբերի 1-ին տեղափոխվել են Կարմիր շուկա։ Հեռախոսով Սաքս մեզ իր տեղանքը երբեք չի ասել։ Նոյեմբերի 1-ին զանգահարեց՝ տեղափոխվում ենք։ Խնդրեցի, որ հուշի, թե ուր է տեղափոխվում։ Տեղանքի անունն այսպես հուշեց։ «Մա՛մ, ո՞րն է մեր դրոշի առաջին գույնը, ո՞ւր ենք մենք Կայարանի տարածքում հաճախ գնում, մա՛մ, տատիի ծննդավայրը ո՞րն է»։ Իմ մայրիկը Մարտունիից է։ Այդպես իմացա, որ նա Մարտունու Կարմիր շուկայում է։ Այդ օրերն իրենց համար ավելի լարված են եղել։ Հետո իմացանք, որ սննդի խնդիր են ունեցել, Արցախի ՄՈԲ-ը չի գնացել իրենց փոխարինելու։ Պատմություններն այնքան շատ են, երբեմն անգամ չես ցանկանում շատ բան իմանալ, որ ավելի մեծ ցավ չապրես»։
Սարգիսը զոհվել է Կարմիր շուկայում նոյեմբերի 9-ի լույս 10-ի գիշերը՝ զինադադարի ստորագրումից հետո։ «Ահավոր վիճակ է եղել։ Պատմում են՝ անթիվ անօդաչուներ են եղել, գիշերը երկինքն այնքան լուսավոր է եղել, ինչպես ցերեկը կլիներ։ Իրենց թաքստոցները բավականին փոքր են եղել։ Իրենց ականանետին և՛ մոտ, և՛ հեռու թաքստոցներ են ունեցել։ Տղաները պատմում են՝ լինում էր, որ գիշերները Սարգիսն այդ հեռու թաքստոցն էր գնում։ Այդ օրը հոգնած է եղել, որոշել է մոտ թաքստոցում մնալ։ Տղաները որքան էլ իրեն համոզել են, այդ հեռու թաքստոցը չի գնացել։ Հինգ հոգով՝ իրենց հրամանատարը և չորս զինվորը, զոհվել են»։ Սարգիսը շուտ է տուն «վերադարձել»։
Ապրելու ուժի մասին։ «Հոգեպես ծանր վիճակում էի։ Նա իմ միակ զավակն էր։ Բայց իմ հարազատների ջերմությունը և ուշադրությունն ինձ շատ օգնեց։ Ամեն պահի կողքիս են եղել։ Հորաքրոջ թոռնիկը՝ Դավիթը, այդ ժամանակ երկու տարեկան էր, անընդհատ ինձ հետ զրուցում էր։ Երեխա էր, բայց կարծես զգար ինչ-որ բան։ Նա ինձ ևս դուրս բերեց ծանր վիճակից։ Իսկ հետո ծնվեց Արեգս։ Նա լցրեց մեր կյանքը, մեր օրը, բայց, իհարկե, Սաքիս բացը միշտ ենք զգում»։
Հ. Գ. – Սարգիս Թոմբուլ յանը հետմահու պարգևատրվել է «Մարտական ծառայություն» մեդալով։ Հուղարկավորված է Թոխմախի գերեզմանատանը։
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում